دکتر اسماعیل موسوی اصل در گفتوگو با ایسنا با اشاره به مهم ترین عوامل خطر خودکشی مهمترین عوامل خطر اظهار کرد: اختلالهای روانی مانند افسردگی، اختلال دوقطبی و سوءمصرف مواد و الکل از مهمترین عوامل خطر محسوب میشوند. علاوه بر این، مشکلات اقتصادی، بیکاری، شکستهای عاطفی، احساس تنهایی، بیماریهای مزمن، دردهای طولانیمدت، خشونت، تبعیض و بحرانهای اجتماعی میتوانند خطر خودکشی را افزایش دهند.
وی ادامه داد: پژوهشها نشان میدهند سابقه اقدام به خودکشی، قویترین عامل پیشبینیکننده برای اقدام مجدد است. مطالعات جهانی نیز نشان میدهند خودکشی تنها یک مساله فردی نیست، بلکه عوامل فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی نیز در آن نقش مهمی دارند.
موسوی اصل گفت: خودکشی یکی از مهمترین مسائل سلامت روان در جهان است و سازمان جهانی بهداشت، آن را یک مشکل جدی بهداشت عمومی میداند و عوامل متعددی در بروز رفتارهای خودکشی نقش دارند.
وی بیان کرد: یکی از نکات مهم در زمینه خودکشی در ایران و جهان، وجود انگ اجتماعی نسبت به مشکلات روانی و مراجعه به خدمات سلامت روان است. بسیاری از افراد در معرض خطر، به دلیل ترس از قضاوت دیگران یا ناآگاهی، برای دریافت کمک تخصصی اقدام نمیکنند و به همین دلیل بر آموزش عمومی، افزایش سواد سلامت روان، دسترسی آسانتر به خدمات روانشناختی و شناسایی زودهنگام افراد در معرض خطر تأکید میشود.
مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد مرکز بهداشت خوزستان ادامه داد: محدود کردن دسترسی به ابزارهای کشنده، آموزش مهارتهای زندگی به نوجوانان و حمایت اجتماعی از افراد آسیبپذیر نیز از مهمترین راهکارهای پیشگیری از خودکشی به شمار میروند.
ضرورت تغییر روایت در مورد خودکشی
وی تصریح کرد: تغییر روایت در مورد خودکشی، مسئولیت ما متخصصان است. هدف این شعار، حرکت از فرهنگ سکوت، سوءبرداشت و انگ به سمت گفتوگویی باز، همدلانه و حمایتگر است؛ گفتوگویی که رفتارهای کمکخواهی را تقویت و استیگما و تبعیض مرتبط با خودکشی را کاهش میدهد.
موسوی اصل اضافه کرد: باید با زبان و رفتار حرفهای، فرهنگ درک و حمایت را در جامعه و محیطهای حرفهای گسترش دهیم و ارزیابی، مداخله و پیگیریهایمان را بر اساس پروتکلها، راهنماها و شواهد علمی انجام دهیم. باید امید ببخشیم و رنج را انکار نکنیم و امکان تغییر و دریافت کمک را زنده نگه داریم. در این خصوص، لازم است درباره خودکشی مستقیم، همدلانه و مسئولانه گفتوگو کنیم.
رنج روانی افراد را جدی بگیریم
وی بیان کرد: رنج روانی، تجربهای از درد عاطفی، فشار روانی و احساس غیرقابل تحمل بودن زندگی است که میتواند فرد را در معرض افکار و رفتار خودکشی قرار دهد. هیچ فردی به دلیل یک عامل واحد خودکشی نمیکند اما رنج شدید و طولانیمدت یکی از مهمترین دلایل خطر است.
نقش برنامههای آموزشی در کاهش خودکشی
مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد مرکز بهداشت خوزستان گفت: مهم است در برنامههای آموزشی، شناسایی و بیان هیجانها را آموزش دهیم. تقویت مهارتهای «حل مساله» و «تنظیم هیجان»، آموزش درخواست کمک و خودمراقبتی، ایجاد و تقویت شبکههای حمایتی و کاهش انگ و باورهای منفی درباره مراجعه برای کمک حرفهای نیز باید مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: همچنین مشاوران باید رنج فرد را بشناسند و اعتباردهی کنند، معنای رنج را از زبان خود فرد بفهمند، منابع درونی و بیرونی فرد را شناسایی کنند، برای افزایش ایمنی و کاهش دسترسی به روشهای آسیبزا اقدام کنند و پیگیری را فراموش نکنند.
موسوی اصل توضیح داد: «تعلق اجتماعی»، یک لایه محافظ در برابر خودکشی است. تعلق اجتماعی یعنی احساس اینکه دیده میشوم، پذیرفته میشوم، به دیگران اهمیت میدهم و دیگران نیز برایم اهمیت دارند.
وی ادامه داد: تعلق اجتماعی یعنی در شرایط سخت تنها نیستم، در گروه و جامعه جایی دارم، به احساس معنا میرسم، میتوانم روی دیگران حساب کنم و از آنها حمایت دریافت کنم، احساس میکنم برای دیگران مهم و باارزش هستم و با دیگران احساس ارتباط و نزدیکی دارم.
لزوم شناخت نشانههای هشدار خودکشی
مدیر سلامت روانی، اجتماعی و اعتیاد مرکز بهداشت خوزستان گفت: تغییرات شدید و غیرمعمول در خلق، رفتار یا سطح پریشانی فرد، کاهش محسوس ارتباط با خانواده و دوستان یا فعالیتهایی که پیشتر برای فرد مهم بودهاند، بیان مستقیم یا غیرمستقیم افکار مربوط به مرگ و خودکشی و نبودن، بیان احساس ناامیدی، گیرافتادن، بیارزشی و سربار بودن و تغییرات رفتاری نگرانکننده مانند خداحافظیهای غیرمعمول یا بخشیدن وسایل ارزشمند، از نشانههای هشدار خودکشی هستند.
وی اضافه کرد: در مواقع بحرانی، افراد میتوانند از شمارههای ۱۹۰ وزارت بهداشت، ۱۲۳ اورژانس اجتماعی، ۱۴۸۰ بهزیستی و ۱۱۵ اورژانس پزشکی کمک بگیرند. همچنین میتوانند به متخصصان روانشناسی و روانپزشکی و اورژانس بیمارستانها مراجعه کنند.
انتهای پیام
