کمتر از یک هفته به آغاز سال تحصیلی جدید باقی مانده است، و بازار نوشتافزار بوی مهر را به مشام میرساند؛ از یکسو بازار لوازم تحریر شاهد افزایش قیمت است و از سوی دیگر، فروشگاههای نوشتافزار از کسادی بیسابقه و هجوم فروشندگان غیرمتخصص گلایه دارند. در این میان، اجبار برخی مدارس به خرید از فروشگاههای خاص و برندهای مشخص، تصویری پیچیده از یکی از پردغدغهترین و پرهزینهترین ماههای سال ترسیم کرده است
کمتر از یک هفته به آغاز سال تحصیلی جدید باقی مانده است، و بازار نوشتافزار بوی مهر را به مشام میرساند؛ از یکسو بازار لوازم تحریر شاهد افزایش قیمت است و از سوی دیگر، فروشگاههای نوشتافزار از کسادی بیسابقه و هجوم فروشندگان غیرمتخصص گلایه دارند. در این میان، اجبار برخی مدارس به خرید از فروشگاههای خاص و برندهای مشخص، ظهور لوازم فانتزی با قیمتهای نجومی و غیبت تصاویر قهرمانان ایرانی بر لوازم تحریر موجود در بازار، تصویری پیچیده از یکی از پردغدغهترین و پرهزینهترین ماههای سال ترسیم کرده است.
رصد میدانی بازار نوشتافزار نشان میدهد قیمت انواع نوشتافزار نسبت به سال گذشته شاهد رشد متوسطی بوده است. محسن گلستانی، یکی از فروشندگان نوشتافزار در گفتوگو با ایسنا میگوید: امسال بهدلیل افزایش قیمت کاغذ، قیمت دفتر بیش از سایر کالاها افزایش یافته است. این افزایش قیمت در اقلام مختلف سبد نوشتافزار نیز قابل مشاهده است. یک خانواده برای تهیه حداقل وسایل مورد نیاز دانشآموز کلاس اولی باید دستکم سه میلیون تومان هزینه کند، البته در محاسبه این رقم، کیف و لباس مدرسه و کفش لحاظ نشده است. طبیعتاً اگر در این لیست نوشتافزار فانتزی و گرانتر انتخاب شود، هزینه خرید افزایش مییابد.
شهریوری که چندان رونق نگرفت
در این میان، آنچه فعالان صنفی از آن گلایه دارند، کسادی بیسابقه بازار است. گلستانی در این باره بیان میکند: درست است که قیمت کالاها افزایش یافتهاند، اما این افزایش به معنای رونق فروش نیست، بلکه بازار با رکود مواجه است. از یک سو قدرت خرید مردم کاهش یافته و از سوی دیگر با توجه به وضعیت موجود در کشور، والدین هنوز اطمینان ندارند که سال تحصیلی جدید بهصورت حضوری آغاز خواهد شد یا خیر، چرا که از سال گذشته تجربه تلخی در ذهنها باقی مانده است. در سالهای گذشته، خریدهای مربوط به آغاز سال تحصیلی معمولاً از اواخر مرداد یا اوایل شهریور انجام میشد، اما امسال این موج خرید هنوز شکل نگرفته است.
هجوم فروشندگان غیرمتخصص؛ ضربهای بر پیکره صنف نوشتافزار
یکی از معضلاتی که فروشندگان نوشتافزار هر ساله با آن دست و پنجه نرم میکنند، ورود فروشندگان غیرمتخصص به این بازار در ماه شهریور است. مغازههای فروش لباس، لوازم خانه، خشکبار و دستفروشها در این ایام به فروش نوشتافزار روی میآورند و بازار فروشگاههای تخصصی را کساد میکنند.
فریدون رستمخانی، مدیر یکی از فروشگاههای نوشتافزار استان قزوین در گفتوگو با ایسنا دستفروشان را یکی از موانع اصلی این صنف عنوان میکند و میگوید: این افراد هر سال یکماه مانده به بازگشایی مدارس، کاسبی مجوزداران را کساد میکنند. این در حالی است که فروشندگان متخصص از ماهها قبل برای این فصل آماده میشوند و سرمایه خود را صرف خرید کالاهای باکیفیت میکنند. اوج فروش ما باید در شهریور ماه باشد، اما دستفروشان و فروشندگان غیرمتخصص این فرصت کاری را از ما میگیرند.
در برخی مدارس، قدرت انتخاب از خانوادهها سلب میشود
یکی از چالشهای مهمی که والدین در آستانه سال تحصیلی با آن مواجه هستند، اجبار برخی مدارس به خرید نوشتافزار از فروشگاههای خاص با برندهای مشخص شده است. این رویه نه تنها حق انتخاب را از خانوادهها سلب میکند، بلکه بهدلیل عدم امکان مقایسه قیمتها، فشار مالی مضاعفی بر آنها وارد میکند. مریم زنجانی، مادر یکی از دانشآموزان در گفتوگو با ایسنا میگوید: من مادر یک دانشآموز کلاس اولی هستم. هنگام ثبتنام دخترم، مدرسه یک برگه به ما داد که لیست لوازمی که باید تهیه میکردیم در آن قید شده بود، همچنین نام و آدرس فروشگاهی که کالاهای ذکر شده در آن موجود بود نیز نوشته شده بود. ما به آن فروشگاه مراجعه کردیم و نوشتافزارهای خواسته شده را بهصورت پک تهیه کردیم.
وی ادامه میدهد: وقتی به منزل مراجعه کردیم و قیمت تکتک اجناس موجود در پک را محاسبه کردیم، متوجه شدیم با قیمت پایینتر میتوانستیم این کالاها را بهصورت تکی از مغازههای مختلف خریداری کنیم. در شرایط اقتصادی موجود، این رفتارها صحیح نیست و فشار مضاعفی را بر خانوادهها تحمیل میکند.
چشمانداز بازار؛ خرید مرحلهای و تغییر الگوی مصرف
با توجه به شرایط موجود، به نظر میرسد الگوی خرید خانوادهها در سال تحصیلی جدید تغییر کرده است. احمد انصاری، پدر یکی از دانشآموزان در گفتوگو با ایسنا میگوید: در گذشته خانوادهها بخش عمده لوازم مورد نیاز فرزندان خود را یکباره و در ابتدای سال تحصیلی خریداری میکردند، اما طی سالهای اخیر این الگو تغییر کرده است و امسال به کلی شاهد تحول در این الگو بودهایم و خانوادهها ترجیح میدهند خریدهایشان را بهصورت مرحلهای انجام دهند. یعنی ابتدا فقط اقلام ضروری را تهیه کنند و در ماههای بعد، متناسب با میزان مصرف و شرایط مدارس، برای خرید سایر کالاها اقدام کنند.
وی عنوان میکند: از سوی دیگر کاهش قدرت خرید باعث شده انتخاب نوع کالاها نیز تغییر کند و مصرفکنندگان بیشتر به سمت محصولات ارزانتر و اقتصادیتر بروند. در این میان، تجربه سال گذشته و غیرحضوری شدن بخشی از فرآیند آموزشی نیز باعث شده برخی خانوادهها برای خرید حجم بالای نوشتافزار یا حتی سفارش دادن لباس مدارس احتیاط کنند، چرا که بخشی از کالاهای سال گذشته همچنان در خانهها باقی مانده است.
نمایشگاههای پاییزه؛ وعدهای که معمولاً محقق نمیشود
هر سال در ایام نزدیک به بازگشایی مدارس، نمایشگاههای پاییزه با وعده عرضه اجناس باکیفیت و قیمت مناسب برگزار میشود، اما تجربه سالهای گذشته نشان میدهد این نمایشگاهها اغلب نتوانستهاند انتظارات والدین را برآورده کنند. بسیاری از خانوادهها گلایه دارند که اجناس عرضه شده در این نمایشگاهها یا کیفیت لازم را ندارند یا قیمتهایشان از فروشگاههای سطح شهر گرانتر است.
امسال نیز نمایشگاه پاییزه با هدف عرضه مستقیم کالای باکیفیت با قیمت مناسب از ۲۳ تا ۲۷ شهریور در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی استان قزوین برگزار میشود. از نهادهای نظارتی انتظار میرود با نظارت دقیق بر فعالیت غرفههای موجود در این نمایشگاه و با رصد مداوم کیفیت و قیمت کالاها، تلاش کنند شرایط را به گونهای فراهم کنند که والدین بتوانند کالاهای مورد نیاز خود را با قیمتی پایینتر از بازار و فروشگاههای سطح شهر تهیه کنند.
رحیم محمدیصدر، معاون بازرسی و نظارت ادارهکل صنعت، معدن و تجارت استان قزوین میگوید: با توجه به نزدیک شدن به آغاز سال تحصیلی جدید و افزایش تقاضای خانوارها برای تهیه اقلام مورد نیاز دانشآموزان، طرح نظارتی ویژه بازگشایی مدارس از ۱۶ شهریور آغاز شده و تا ۱۶ مهر در تمامی شهرستانهای استان ادامه خواهد داشت.
وی بیان میکند: طرح نظارت با رویکرد صیانت از حقوق مصرفکنندگان، حمایت از تولید داخلی، جلوگیری از افزایش غیرمنطقی قیمتها و ایجاد آرامش و شفافیت در بازار اجرا میشود.
لوازم فانتزی؛ چشم و همچشمی دانشآموزان، شرمندگی والدین
یکی از پدیدههایی که سال به سال بر شدت آن افزوده میشود، تنوع و تعدد نوشتافزار لوکس و فانتزی است. لوازمی که شاید کاربرد خاصی نداشته باشند، اما بهدلیل طرحهای جذاب، دانشآموزان را به رقابت با یکدیگر وامیدارند.
در آستانه سال تحصیلی، بخش قابلتوجهی از اختلاف قیمت نوشتافزار به ظاهر و طرح محصولات مربوط میشود. برای نمونه، یک پاککن ساده بین ۳۰ تا ۵۰ هزار تومان قیمت دارد، اما پاککن ژلهای، عطری و طرحدار با قیمتی دو برابر فروخته میشود. این تفاوت قیمتها در حالی است که بسیاری از خانوادهها توانایی تأمین این هزینههای اضافی را ندارند. در برخی موارد، این فشار مالی به مشاجره و تنش در خانوادهها نیز منجر میشود.
بازار نوشتافزار در تسخیر شخصیتهای کارتونی خارجی است
یکی از موضوعاتی که کمتر به آن پرداخته میشود، غیبت تصاویر قهرمانان ایرانی بر نوشتافزار است. در حالی که بازار مملو از نوشتافزارهای مختلف با تصاویر شخصیتهای متنوع کارتونهای خارجی است، نوشتافزار با تصاویر قهرمانان ایرانی به ندرت یافت میشود. فروشندگان معتقدند مشتری برای این قبیل کالاها کم است و اغلب مشتریها به سراغ خرید کالاهایی با تصاویر شخصیتهای کارتونهای خارجی میروند. این در حالی است که کارشناسان فرهنگی بر ضرورت تولید و عرضه نوشتافزار با تصاویر قهرمانان ملی و مذهبی تأکید دارند تا کودکان و نوجوانان با هویت ایرانی-اسلامی خود بیشتر آشنا شوند.
لوازم تحریر ایرانی؛ گرانتر از خارجی
یکی دیگر از معضلات بازار نوشتافزار، قیمت بالای کالاهای ایرانی در مقایسه با محصولات خارجی است. متأسفانه نوشتافزارهای ایرانی باکیفیت به لحاظ قیمت، توان رقابت با نوشتافزارهای وارداتی را ندارند. شاید در این شرایط که بیش از گذشته نیاز به چرخیدن چرخهای اقتصاد کشور داریم، نسبت به گذشته خانوادههای بیشتری تمایل به حمایت از کالاهای داخلی دارند، اما مشاهده میشود نوشتافزارهای داخلی باکیفیت اغلب در مقایسه با نمونههای مشابه وارداتی، قیمت بالاتری دارند و همین امر موجب میشود والدین به سراغ خرید کالاهای خارجی بروند.
رصد قیمت نوشتافزار در بازار قزوین
رصد میدانی خبرنگار ایسنا در بازار قزوین اعم از فروشگاههای نوشتافزار و دستفروشان نشان میدهد قیمت نوشتافزار نیز مانند سایر کالاها شاهد رشد متوسطی بوده است. قیمتهای درج شده در این گزارش، قیمت حدودی کالاها است.
دفتر نقاشی سیمی ۵۰ برگ ۹۰ تا ۱۵۰ هزار تومان، دفتر سیمی ۱۰۰ برگ ۱۸۰ تا ۲۵۰ هزار تومان، دفتر ساده ۴۰ برگ ۵۰ تا ۵۵ هزار تومان، دفتر ساده ۱۰۰ برگ ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار تومان، مداد ۱۵ تا ۵۰ هزار تومان، خودکار ۲۵ تا ۹۰ هزار تومان، پاککن ۲۰ تا ۱۰۰ هزار تومان، تراش ۲۰ تا ۱۵۰ هزار تومان، مداد رنگی ۱۲ رنگ ۲۰۰ تا ۸۵۰ هزار تومان، مداد رنگی ۲۴ رنگ ۳۸۰ تا یکمیلیون و ۵۰۰ هزار تومان، دفترچه ۳۰ تا ۱۵۰ هزار تومان، چسب نواری و ماژیک وایتبرد ۴۰ تا ۵۰ هزار تومان، چسب پهن ۲۸۰ تا ۳۰۰ هزار تومان، چسب مایع ۹۰ تا ۱۰۰ هزار تومان، لاک غلطگیر ۷۰ تا ۱۰۰ هزار تومان، قمقمه آب ۳۸۰ تا ۹۰۰ هزار تومان، جا مدادی ۱۵۰ تا ۷۰۰ هزار تومان، کولهپشتی یکمیلیون و ۵۰۰ تا ۴ میلیون تومان.
به گزارش ایسنا، امسال بازار نوشتافزار تا حدودی دچار رکود و کسادی است و این اتفاق بهدلیل شرایط ویژهای است که سال گذشته برای مدارس پیش آمد و بخش قابل توجهی از آموزشها بهصورت مجازی ارائه شد. از سوی دیگر هجوم دستفروشان و صنوف دیگر به بازار نوشتافزار بر کسادی بازار فروشگاههای تخصصی عرضه نوشتافزار افزوده است. انتظار میرود مسئولین به این گلایه بهحق صنف نوشتافزار توجه ویژهای داشته باشند.
انتهای پیام