دیابت فقط به بالا رفتن قند خون محدود نمیشود و اگر بهدرستی کنترل نشود، میتواند به مرور بخشهای مختلف بدن را تحت تأثیر قرار دهد. کلیهها نیز از جمله اندامهایی هستند که ممکن است در طولانیمدت درگیر عوارض دیابت شوند؛ به همین دلیل، مراقبت از بیماران دیابتی فقط به مصرف دارو و اندازهگیری قند خون ختم نمیشود و تغذیه و سبک زندگی نیز اهمیت ویژهای پیدا میکند.
این موضوع برای افرادی که به دلیل کاهش شدید عملکرد کلیه تحت همودیالیز قرار دارند، اهمیت بیشتری دارد؛ چراکه این بیماران باید همزمان وضعیت قند خون، تغذیه و شرایط کلی بدن خود را مدیریت کنند. در چنین شرایطی، توجه به روشهای حمایتی و مکمل نیز مطرح میشود، اما استفاده از هر ماده یا مکمل طبیعی بدون شناخت کافی از اثرات و ایمنی آن میتواند برای بیمار مشکلساز باشد.
رژیم غذایی بیماران دیابتی و دیالیزی؛ نسخهای که برای همه یکسان نیست
دکتر علی طریقت اسفنجانی، متخصص علوم تغذیه دانشگاه علوم پزشکی تبریز در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: تغذیه در بیماران مبتلا به دیابت، بهویژه افرادی که تحت همودیالیز هستند، نقش مهمی در کنترل قند خون و حفظ وضعیت عمومی بدن دارد. رژیم غذایی این بیماران باید متناسب با شرایط جسمی و درمانی آنها تنظیم شود و نمیتوان برای همه بیماران یک الگوی غذایی یکسان در نظر گرفت.
وی افزود: در این بیماران، توجه به نوع و میزان مواد غذایی مصرفی اهمیت دارد و رژیم غذایی باید در کنار درمانهای اصلی، به کنترل شرایط بیماری و حفظ وضعیت متابولیک بدن کمک کند. به همین دلیل، توصیههای تغذیهای باید با توجه به وضعیت هر بیمار و تحت نظر متخصص انجام شود.
وی خاطرنشان کرد: در کنار رژیم غذایی، برخی ترکیبات غذایی و فرآوردههای طبیعی نیز میتوانند بهعنوان مکمل مورد بررسی قرار گیرند، اما طبیعی بودن یک ماده بهتنهایی به معنای بیخطر یا مؤثر بودن آن نیست. برای استفاده از این ترکیبات باید میزان مصرف، شکل استفاده، اثربخشی و ایمنی آنها در مطالعات علمی بررسی شود و در بیماران مبتلا به بیماریهای زمینهای نیز احتمال تداخل با درمانهای اصلی مورد توجه قرار گیرد.
کنترل قند خون، راهی برای کاهش خطر آسیب کلیوی در بیماران دیابتی
دکتر بهرام نیکنفس، متخصص بیماریهای داخلی دانشگاه علوم پزشکی تبریز نیز در گفتوگو با ایسنا عنوان کرد: دیابت در صورت کنترل نشدن میتواند به مرور زمان به رگها و بافتهای مختلف بدن آسیب وارد کند و کلیهها نیز از جمله اندامهایی هستند که ممکن است تحت تأثیر این روند قرار گیرند. به همین دلیل، کنترل مناسب قند خون یکی از اقدامات مهم برای کاهش خطر پیشرفت آسیبهای مرتبط با دیابت است.
وی بیان کرد: وقتی عملکرد کلیهها به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کند، ممکن است بیمار به همودیالیز نیاز داشته باشد؛ بنابراین، مراقبت از کلیهها در بیماران مبتلا به دیابت اهمیت زیادی دارد و کنترل بیماری زمینهای باید در کنار سایر اقدامات درمانی دنبال شود.
وی گفت: در بیماران دیابتی تحت همودیالیز، کنترل قند خون و توجه به وضعیت التهاب و استرس اکسیداتیو نیز اهمیت دارد، زیرا این عوامل میتوانند با شرایط عمومی بدن ارتباط داشته باشند. مدیریت مناسب این وضعیتها میتواند در حفظ شرایط عمومی بیمار و کمک به کیفیت زندگی او مؤثر باشد و به همین دلیل، بررسی راهکارهای حمایتی در کنار درمانهای اصلی اهمیت پیدا میکند.
پژوهش جدید: روغن سیاهدانه با بهبود برخی شاخصهای دیابت و استرس اکسیداتیو همراه بود
در همین راستا، پژوهشگران در یک مطالعه مداخلهای که توسط دکتر طریقت اسفنجانی و دکتر نیک نفس در دانشگاه علوم پزشکی تبریز انجام شده است، به بررسی تأثیر روغن سیاهدانه بر شرایط بیماران مبتلا به دیابت تحت درمان با همودیالیز پرداختند. هدف این مطالعه، بررسی اثر مکملیاری روغن سیاهدانه بر عملکرد کلیه، وضعیت قند خون، استرس اکسیداتیو و وضعیت التهابی این بیماران بود.
این مطالعه روی ۴۶ بیمار مبتلا به دیابت تحت درمان با همودیالیز و در قالب یک کارآزمایی بالینی دوسوکور با گروه دارونما انجام شد. بیماران گروه سیاهدانه به مدت ۱۲ هفته، روزانه ۲ گرم روغن سیاهدانه دریافت کردند و در پایان این دوره، تغییرات شاخصهای مورد بررسی با گروه دریافتکننده دارونما مقایسه شد.
به گزارش ایسنا، این تحقیق که جزئیات کامل آن در مقاله با شناسه https://doi.org/10.1155/2022/2753294 منتشر شده است، نشان میدهد مصرف روزانه ۲ گرم روغن سیاهدانه در این بیماران با افزایش حجم ادرار، SOD و TAC و کاهش اسید اوریک، اوره، FBS، HbA1c، MDA و hs-CRP همراه بوده است. همچنین مصرف سیاهدانه در دوز و شکل استفادهشده ایمن گزارش شد و عارضه جانبی مهمی در ارتباط با آن مشاهده نشد؛ یافتهای که نشان میدهد روغن سیاهدانه میتواند بهعنوان یک گزینه مکمل، نیازمند بررسی بیشتر در این گروه از بیماران باشد.
انتهای پیام
