الحاق اجباری یک مرکز مستقل، به ویژه در زمانی که این مرکز توانسته با وجود همه محدودیتها، هیئت علمی خود را گسترش دهد، رشتههای جدیدی اخذ کند و اعتبارات تملک ملکی برای احداث خوابگاه و پردیس جدید کسب کند، در عمل به معنای انجماد توسعه و تضعیف تدریجی هویت بومی دانشگاه است.
شواهد تاریخی نشان میدهد که مراکزی که به زور به دانشگاههای بزرگتر الحاق شدهاند، نهتنها توسعه نیافتهاند، بلکه در سایه ساختارهای اداری سنگین، هویت خود را از دست داده و به واحدهای آموزشی کمارزش تقلیل یافتهاند. این چرخه اجباری ادغام، نه راه نجات، بلکه آینهای است که تمام شکستهای سیاستگذاری آموزشی در دهه اخیر را به رخ میکشد.
خمودگی مدیریتی، بزرگترین تهدید برای بقای این مرکز
فرماندار کاشمر، با اشاره به روند ادغام مرکز آموزش عالی این شهرستان با دانشگاه حکیم سبزواری، اظهار کرد: عدم توسعه علمی، ساختاری و فیزیکی این مرکز طی یک دهه گذشته، آن را در معرض این تصمیم قرار داده است.
محمد قربانی، در پاسخ به پرسش ایسنا درباره نگرانیها از احتمال تعطیلی مرکز آموزش عالی و ممنوعیت جذب رشتهها در پی الحاق به دانشگاه حکیم سبزواری، با بیان اینکه از طریق فضای مجازی در جریان این موضوع قرار گرفته و پیش از آن اطلاعی نداشته است، گفت: من فکر میکنم اتفاقی که در مورد مرکز آموزش عالی کاشمر افتاد، به نوعی محصول یک روند طبیعی است.
وی بیان کرد: بیش از ۱۰ سال از افتتاح و شروع به کار این مرکز میگذرد، اما ما هیچ توسعه ساختاری، علمی و فیزیکی را در این مرکز نمیبینیم؛ رکود سختی بر این مجموعه حاکم است. به جرأت میتوانم بگویم اگر من هم در یک سیستم بالادستی بودم و مجموعهای را به این شکل میدیدم، احتمالاً از اتفاقی که افتاد حمایت میکردم.
فرماندار کاشمر با تأکید بر اینکه در شرایط فعلی نباید به دنبال مقصر دانستن فرد خاصی بود، تصریح کرد: اکنون باید در دو مسیر پیش برویم؛ نخست، از تهران پیگیر هستیم تا طی روزهای آینده جلسهای با دفتر وزیر علوم یا معاونین ایشان برگزار شود و موضوع به صورت حضوری بررسی گردد. البته این مسئله مختص کاشمر نبوده و چهار موسسه آموزش عالی دیگر در سطح استان و حدود ۱۰ یا ۱۱ موسسه آموزش عالی در سطح کشور وارد فرایند ادغام شدهاند.
قربانی در ادامه به مسیر دوم اشاره کرد و گفت: اگر موفق نشویم جلوی این روند را بگیریم و مسیر فعلی ادامه یابد، تنها راه چاره این است که مسیر توسعه این مرکز را در پیش بگیریم. شرط اول و اصلی این امر، وجود اراده در مجموعه مدیریتی مرکز آموزش عالی کاشمر است تا این توسعه در ابعاد مختلف اتفاق بیفتد؛ به گونهای که قابلیت انحلال اصلاً وجود نداشته باشد.
وی با انتقاد از اینکه طی تمامی این سالها در حال حاضر در کاشمر برای موسسه آموزش عالی، حتی یک مترمربع زمین نداریم، بیان کرد: طی دو سه هفته اخیر، توانستیم زمینی بسیار مرغوب در نقطهای عالی به مساحت ۲ هکتار را در مراحل واگذاری قرار دادیم تا مجموعهای خوابگاهی بسیار خوب احداث شود. همچنین امسال اعتباری بالغبر ۳۰ تا ۴۰ میلیارد تومان برای شروع این کار پیشبینی شده است.
فرماندار کاشمر خاطرنشان کرد: این اتفاقات باید در سالهای پیش که وضع اعتباری دولتها و وضعیت اقتصادی مملکت بهتر بود، رخ میداد؛ اما متأسفانه کوچکترین قدمی برداشته نشده که دلمان خوش باشد و بگوییم ادامهاش را برویم. اکنون در نقطهای هستیم که همه چیز باید از صفر شروع شود.
فرماندار کاشمر در پاسخ به این سؤال که آیا مرکز آموزش عالی کاشمر خودش خواهان ارتقاء است یا نه؟ افزود: من در مجموعه مدیریتی فعلی مرکز آموزش عالی، این اراده و انگیزه را نمیبینم. شاید در دلشان بخواهند، اما این اراده وجود ندارد و متأسفانه یک رکود و خمودگی حاکم است.
وی با هشدار به سایر مراکز آموزشی شهرستان تصریح کرد: اگر بقیه مجموعههای دانشگاهی ما از جمله دانشگاه پیامنور، دانشکده علوم پزشکی و حتی دانشگاه آزاد اسلامی شروع به کار نکنند و از این حالت خمودگی و روزمرگی بیرون نیایند، مسیری که دولت برای کوچکسازی و تجمیع مؤسسات در پیش گرفته، درست است.
قربانی در خصوص وضعیت زمینی که چند سال قبل به مرکز آموزش عالی داده شد، افزود: چند سال پیش زمینی برای مرکز آموزش عالی در نظر گرفته شده بود اما هیچ اتفاقی نیفتاد. طی همین یکی دو ماه اخیر که با مسئولین مرکز آموزش عالی صحبت میکردم، میگفتند حاضرند آن زمین را پس بدهند؛ این نشاندهنده حدی از بیانگیزگی است که حتی حاضر به نگه داشتن زمین خودشان هم نیستند.
فرماندار کاشمر با تحلیل فرصتها و تهدیدهای پیشرو گفت: این مرکز تنها مرکز آموزش عالی منطقه ترشیز است و برای جوانان منطقه میتواند هم فرصت و از سویی تهدید باشد.
طرح الحاق مرکز آموزش عالی کاشمر تصمیمی غیرکارشناسی و مغایر با اصول آمایش سرزمین
نماینده مردم کاشمر، بردسکن، خلیلآباد و کوهسرخ در مجلس شورای اسلامی، ضمن ابراز مخالفت صریح با طرح الحاق مرکز آموزش عالی کاشمر به دانشگاه حکیم سبزواری، این تصمیم را غیرکارشناسی و مغایر با اصول آمایش سرزمین و آینده علمی منطقه ترشیز دانست.
حجتالاسلام جواد نیکبین، با تأکید بر اینکه چنین تصمیمات کلانی نیازمند شفافسازی عمومی و تبیین دقیق ابعاد برای جامعه است، اظهار کرد: علیرغم تصویب این موضوع در شورای عالی انقلاب فرهنگی، ضرورت دارد تا مسئولان امر پیش از هرگونه اقدام اجرایی، افکار عمومی و ذینفعان را در جریان جزئیات و دلایل این تصمیم قرار دهند.
این نماینده مجلس گفت: متأسفانه این تصمیم بدون اطلاع یا مشورت با مسئولان شهرستان، فرمانداران، رؤسای دانشگاهها و نمایندگان اتخاذ شده و به همین دلیل، مجموعه مدیریتی منطقه با آن مخالف است.
نیکبین ضمن تأیید اصل لزوم آمایش سرزمین در آموزش عالی، افزود: مسئله اصلی، نحوه و کیفیت اجرای این سیاست است. وزارت علوم موظف است در اجرای طرحهای آمایش، ویژگیهای اقلیمی، نیازهای بومی و اقتضائات توسعه علمی هر منطقه را بهطور ویژه لحاظ کند و اجرای مکانیکی و بدون توجه به ظرفیتهای منطقهای، آینده علمی ترشیز را با مخاطره مواجه میسازد.
نماینده مردم کاشمر در مجلس، الحاق مذکور را خلاف اهداف بلندمدت و چشمانداز توسعه ترشیز دانست و تصریح کرد: پیگیری این پرونده در دستور کار جدی قرار دارد. قطعاً علاوه بر طرح سؤال از وزیر علوم در صحن مجلس، این موضوع را از طریق رایزنی با سایر مراجع ذیربط تا حصول نتیجه نهایی و توقف این روند ادامه خواهد داد.
خطر انحلال در صورت سستی مسئولان
در حالی که زمزمههای ادغام مرکز آموزش عالی کاشمر در ساختار دانشگاه حکیم سبزواری، نگرانیهایی را در میان دانشجویان و افکار عمومی منطقه ایجاد کرده است، امام جمعه کاشمر بر لزوم همافزایی مسئولان برای رفع این دغدغهها تأکید کرد.
حجتالاسلام جواد طاهری، در گفت و گو با ایسنا با بیان اینکه این مرکز باید به عنوان سرمایهای حیاتی برای توسعه منطقه حفظ شود، هشدار داد: هرگونه سستی در پیگیری این موضوع میتواند منجر به انحلال این مرکز و مهاجرت نخبگان و دانشجویان به شهرهای همجوار شود.
وی با تأکید بر اهمیت حفظ این مرکز تصریح کرد: مرکز آموزش عالی به عنوان یک دانشگاهی که پشتوانه دولتی دارد برای شهرستان و منطقه ترشیز ضروری است اما به شکلی که اکنون دارد پیش میرود خود به خود مقدمات انحلالان فراهم میشود.
طاهری در ادامه افزود: گرچه ما نسبت به شهرستانهای صنعتی عقب هستیم و دولت باید روی این موضوع کار میکرد، اما همین هم نیاز به پیگیری دارد و این پیگیری بر عهده مسئولین محلی است.
امام جمعه کاشمر خاطرنشان کرد: تلنگری که اکنون وارد شده، اگر نسبت به آن سستی کنیم، چه بسا منجر به انحلال شود؛ به گونهای که تدریس به مرور کاهش یابد و دیگر دانشجو نباشد. اگر دانشجویان بروند، دیگر از سایر امکانات مرکز هم استفاده نخواهد شد و همه یکییکی به شهرهای همجوار مانند حیدریه یا سبزوار منتقل میشوند.
طاهری، با اشاره به تغییرات مدیریتی و ادغام مرکز آموزش عالی این شهرستان در ساختار دانشگاه حکیم سبزواری، بر لزوم رفع نگرانی دانشجویان و مردم تأکید کرد و افزود: این روند نباید به سمت انحلال پیش برود.
شوک از الحاق مرکز آموزش عالی کاشمر به دانشگاه سبزوار
مدیر مرکز آموزش عالی کاشمر، در خصوص ابلاغیه اخیر مربوط به الحاق مرکز آموزش عالی کاشمر به دانشگاه حکیم سبزوار، اظهار کرد: ما هیچگونه اطلاع قبلی از این تصمیم نداشتیم و این خبر به صورت کاملاً غیرمنتظره و به معنای واقعی کلمه، شوکه کننده بود.
امین حسینی در خصوص ابعاد مدیریتی و اقتصادی این الحاق، به تجربه تاریخی این مرکز اشاره کرد و گفت: تاکنون ما در کشور نمونه موفقی ندیدیم که یک ساختار مستقل یا دانشگاهی، با الحاق به نهادی دیگر، توسعه بیشتری پیدا کند. اگر منظور از الحاق، مدیریت شدن این مرکز توسط دانشگاه دیگری باشد، ما تجربهای بسیار تلخ در این زمینه داریم. چند سال قبل بودجه مرکز آموزش کاشمر وابسته به دانشگاه فردوسی مشهد شده بود که روزهای بسیار سختی را پشت سر گذاشتیم.
وی افزود: در آن دوره، دانشگاه فردوسی مشهد، علیرغم اینکه اعتبارات را دریافت میکرد به جز هزینه حقوق نیروهای رسمی و پیمانی، هیچ مبلغ دیگری برای مرکز آموزش عالی کاشمر پرداخت نمیکرد. در آن چند ماه اولیه، هیچ پیشرفتی نصیب مرکز آموزش نشد و تنها حقوق کارکنان پرداخت میشد. حال باید پرسید با چنین رویکردی در خصوص الحاق، توسعه از درون چگونه میسر خواهد شد؟
حسینی، به چالشهای ناشی از همپوشانی رشتههای تحصیلی اشاره کرد و گفت: اگر قرار باشد با این الحاق، جلوی رشتههای مشابه گرفته شود، باید دید تکلیف وضعیت موجود چه خواهد بود.
وی با اشاره به تلاشهای صورت گرفته برای تقویت ظرفیتهای علمی کاشمر تصریح کرد: در طول ۱۵ سال تلاش کردیم تا ظرفیتهای آموزش عالی کاشمر را بر اساس رشتهها ارتقا دهیم و توانستیم هیئت علمی خود را به ۲۰ عضو برسانیم اما اگر قرار باشد این رشتهها و هیات علمی از ما گرفته شود عملاً برای گرفتن هیات علمی جدید باید ۱۵ سال دیگر تلاش کنیم این وضعیت برای ما هیچ توسعهای در بر ندارد. قطعاً هیات علمی دانشگاه حکیم سبزواری که برای همان جا جذب شده و به این منطقه برای فعالیت نخواهد آمد.
نگرانی اصلی این است که اگر دانشگاه سبزوار بر اساس سیاستهای کلی عمل کند و به سیاستهای بومی منطقه توجه نکند، ما حتی در منطقه ترشیز نیز رشتههای تحصیلی ارزشمند را که بر اساس نیاز منطقه هستند از دست خواهیم داد.
وی گفت: ما برای این الحاق هیچ دلیلی نمیبینیم، اگر دلایلشان قانع کننده و برای توسعه باشد هیچ ایرادی ندارد اما گفته شده که فقط باید الحاق صورت گیرد اما به چه قیمتی این وضعیت اصلاً به نفع شهرستان نیست. قطعاً وضعیت فعلی موجب هیچ رشد و توسعهای برای ما نخواهد شد.
رئیس مرکز آموزش عالی کاشمر با انتقاد از فقدان نقشهراه مشخص برای توسعه مراکز علمیکاربردی در استان، اظهار کرد: اگر همین راه در پیش گرفته شود عملاً امکان تعطیلی این مرکز نیز وجود دارد.
حسینی با بیان اینکه بدون داشتن نقشهراه مشخص، توسعهای در پیش نخواهد بود، گفت: عملاً میتوان گفت اقداماتی که در حال حاضر در حال انجام است، کاملاً غیرکارشناسی است. وقتی صحبت از استقلال و توسعه میشود، باید دلایل مشخص و مبنای علمی آن شفاف باشد.
وی افزود: اگر قرار است بر اساس مأموریتهای تعریفشده، اسناد بالادستی تحول آموزش عالی، نقشه جامع علمی کشور یا آمایش سرزمینی سازمان برنامه و بودجه گام برداشته شود، این موضوع قابل پذیرش است؛ اما مشکل اینجاست که تاکنون هیچ نقشهراه مشخصی در این زمینه به ما ابلاغ نشده است.
رئیس مرکز آموزش عالی کاشمر با تأکید بر اینکه با درس گرفتن از اشتباهات گذشته، پتانسیل رشد و استقلال ۱۰۰ درصدی مرکز را در منطقه داریم، گفت: در ماههای اخیر موفق شدیم جذب رشتههای جدید را انجام دهیم، ظرفیت دانشجویی را افزایش دهیم و با همکاری نماینده شهرستان و فرماندار، اعتبارات مناسبی در لایحه بودجه امسال برای احداث خوابگاه دانشجویی دختران در داخل مرکز کسب کنیم. ضمن اینکه هیات علمی را به دو برابر عدد قبلی افزایش دهیم.
وی همچنین با اشاره به چالشهای جادهای و ایمنی تصریح کرد: اگر قرار باشد همکاران یا دانشجویان ما به خاطر بروکراسیهای اداری الحاق، مدام در مسیر کاشمر به سبزوار که یکی از جادههای بسیار حادثه آفرین استان است تردد کنند و حادثهای رخ دهد، چه کسی پاسخگوست؟
منطقه ترشیز لایق یک دانشگاه پویا، مستقل و توسعهیافته است، نه یک ضمیمه اداری که در سایه بروکراسی اداری ذوب شود. تا زمانی که وزارت علوم و متولیان استان، به جای ادغام اجباری، بر تزریق منابع، اتاقسازی برای توسعه و تقویت اراده محلی تمرکز نکنند، هرگونه ادغام، در عمل به معنای امضای حکم مرگ علمی منطقه خواهد بود.
انتهای پیام
