کمربندی ۶۴ کیلومتری شهر یزد، فراتر از یک مسیر عبوری ساده، به عنوان یکی از حیاتی‌ترین شریان‌های ترانزیتی و راهبردی در قلب جغرافیایی ایران شناخته می‌شود که اتصال هفت مسیر شریانی مهم کشور را مدیریت می‌کند اما هم‌زمان با افزایش روزافزون حجم تردد و تغییر کاربری‌های حاشیه این محور، این مسیر که زمانی با استانداردهای یک بزرگراه شناخته می‌شد، اکنون با چالش‌های بنیادین در زمینه ایمنی، افت سرعت عملکردی و کاهش سطح سرویس دست‌وپنجه نرم می‌کند.  

این وضعیت نه تنها ایمنی جاده‌ای را به مخاطره انداخته، بلکه مدیریت ترافیک و اجرای عملیات‌های نگهداری و مرمت را نیز با دشواری‌های بی‌سابقه‌ای مواجه کرده است.

حامد معتمدی معاون راهداری اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای استان یزد در گفت‌وگو با ایسنا اظهار کرد: کنارگذر شهر یزد به دلیل قرارگیری در مرکز جغرافیایی کشور، یکی از گلوگاه‌های حیاتی و محل تلاقی هفت مسیر شریانی کشور محسوب می‌شود.  

وی ادامه داد: این بزرگراه چهارخطه که دارای دو خط رفت و برگشت به طول هر کدام ۳۲ کیلومتر است، با ۴۶ درصد ترافیک سنگین مواجه است که این شاخصی بسیار بالا برای یک بزرگراه به شمار می‌رود.

افت سطح سرویس؛ از بزرگراه تا راه اصلی

معتمدی با اشاره به وضعیت سرعت و کیفیت مسیر، گفت: اگرچه سرعت عملکردی طراحی این مسیر ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت و سرعت انتظامی آن (مجاز) ۱۱۰ کیلومتر بر ساعت تعریف شده، اما به دلیل حجم بالای ترافیک، متوسط سرعت عملکردی در حال حاضر به ۷۵ کیلومتر بر ساعت کاهش یافته که منجر به افزایش تصادفات و تلفات شده است.

وی تأکید کرد: بر اساس آیین‌نامه‌ راه‌های ایران، سطح سرویس این مسیر در پایان عمر طرح باید به سطح «B» برسد، اما در حال حاضر به دلیل حجم ترافیک، این سطح به «D» کاهش یافته است؛ به عبارتی این مسیر از عملکرد بزرگراهی به سطح یک «راه اصلی چهارخطه» افت کرده و این در حالیست که عملکرد این مسیر همچنان در سطح ملی و فرامنطقه‌ای است.

علل بحران ترافیکی و دشواری‌های عملیات راهداری

معاون راهداری استان در تبیین علل این افت سطح سرویس، افزود: حجم بالا و سنگین ترافیک و ساختار طولی شهر یزد که موجب القای شدید ترافیک شهری به این مسیر شده، از عوامل اصلی است.  

وی ادامه داد: علاوه بر این، وجود کاربری‌های متنوع در حاشیه جاده از جمله تقاطعاتی مانند جاده تفت، شهرک صنعتی، پایانه بار، نمایشگاه بین‌المللی یزد و سایر کاربری‌ها، باعث افزایش تقاضای سفر در این مسیر بزرگراهی شده است.

وی هشدار داد: نبود مسیر جایگزین در صورت بروز حوادثی مانند تصادفات زنجیره‌ای یا ضرورت اقدامات عملیاتی راهداری، باعث پس‌زدن شدید ترافیک و تشکیل صف‌های طولانی چند کیلومتری می‌شود که بسیار خطرناک است.  

معتمدی گفت: این مسئله همچنین انجام عملیات نگهداری مانند روکش آسفالت، خط‌کشی و نصب تابلو و سایر اقدامات راهداری را به دلیل ناممکن بودن مسدود کردن مسیر و دشواری تغییر لاین برای اقدامات مرمتی راهداری، با چالش و گلایه مردمی و کاربران راه مواجه کرده است.

لزوم ایجاد مسیرهای موازی و رینگ شهری

معتمدی با اشاره به این که حجم بالای ترافیک باعث «خستگی جاده» و کاهش کیفیت آسفالت می‌شود، از مضاعف شدن عملیات‌های راهداری به همین دلیل خبر داد و تاکید کرد: اقدامات کنونی راهداری در کمربندی یزد تنها یک مسکن است و داروی اصلی، ایجاد مسیرهای موازی نظیر «کنارگذر شرقی شهر یزد» و «ایجاد آزادراه در استان» است که با توجه به تأخیرهای چندین ساله، اکنون به یک ضرورت تبدیل شده است و توسط ادارات مربوطه در حال پیگیری است.

وی همچنین بر ضرورت تکمیل سریع‌تر «رینگ شهری یزد» توسط شهرداری برای جداسازی ترافیک درون‌شهری و برون‌شهری تأکید کرد.

جزئیات عملیات مرمت و روکش آسفالت

معتمدی در ادامه با اشاره به اقدامات حال حاضر راهداری در کنارگذر شهر یزد، اعلام کرد: از مجموع ۶۴ کیلومتر مسیر، تنها ۱۲ کیلومتر از عملیات ترمیم باقی مانده که امید می‌رود تا پایان پاییز اتمام یابد.

وی در پاسخ به شائبه‌های مطرح شده در شبکه‌های اجتماعی درباره روکش مجدد آسفالت، گفت: روکش آسفالت این مسیر در سه لایه به ضخامت ۱۵ سانتی‌متر و با محاسبه عمر طراحی ۱۲ ساله در حال اجراست و اجرای لایه‌های بعدی آسفالت که دیده می‌شود برای تکمیل عملیات مرمت است، نه به دلیل نقص در اجرای لایه قبلی.

وی افزود: به جهت کاهش سر رسید دوره نگهداری، از پیمانکار تضمین هفت ساله اتخاذ شده و پیمانکار و مشاور طرح که از دارای بالاترین رتبه کشوری از سازمان برنامه و بودجه در کشور هستند، متعهد شده‌اند در صورت بروز هرگونه خرابی در دوره پنج ساله، مسئول رفع آن با هزینه خود خواهند بود. همچنین کنترل کیفیت نیز بر عهده آزمایشگاه معتمد مکانیک خاک وزارت راه و شهرسازی است.

سرمایه‌گذاری بزرگ در شبکه راهداری استان

معاون راهداری یزد با اشاره به این که بزرگ‌ترین قرارداد نگهداری کشور از لحاظ ریالی در زمان خود در استان یزد منعقد شده است، گفت: در حال حاضر ۹ اکیپ راهداری در جاده ترانزیتی تهران-بندرعباس (در محدوده استان یزد) فعالیت دارند که دو کیپ از آنها در کنارگذر یزد مشغول به کار هستند.

وی گفت: البته همزمان با اجرای عملیات مرمت و روکش آسفالت کمربندی، سایر اقدامات ایمنی از جمله اصلاح شیب شیروانی، نصب تابلو، توسعه روشنایی کنارگذر، اصلاح آب‌روها، دماغه‌سازی در تقاطع‌ها و همچنین ایجاد «حفاظ‌های افقی پل‌ها» برای اولین بار در کشور، در این مسیر در حال انجام است.

انتهای پیام