فرماندار سرخس با بیان اینکه سالانه میلیونها مترمکعب سیلاب از مرزهای کشور به سمت کشور ترکمنستان خارج میشود، گفت: مسئله خروج روانآبها همواره یکی از جدیترین دغدغههای فعالان حوزه آب و محیطزیست بوده است.
مجید بیکی در گفتوگو با ایسنا با اشاره به اینکه هرچند شهر مشهد و سایر نقاط استان با مشکلات کمآبی دست و پنجه نرم میکنند، اما شاهد خروج سیلابها از مرزهای کشور هستیم، اعلام کرد: در شهرستان سرخس گامی عملی و بنیادین برای تغییر این وضعیت برداشته شده است.
فرماندار سرخس با ابراز خرسندی از پیشرفتهای اخیر سد شوریجه اظهار کرد: سد شوریجه که بر بستر کشف رود احداث شده است، اکنون در مرحله آبگیری قرار دارد و عملاً عملیات آبگیری این سد رسماً آغاز شده و در حال حاضر میلیونها لیتر آب در مخزن سد شوریجه ذخیره شده است.
وی در تشریح ظرفیتهای فنی این سازه افزود: سد شوریجه با ظرفیت ذخیرهسازی ۲۵۰ میلیون مترمکعب، پس از سد دوستی که دارای مخزن یک میلیارد و ۲۵۰ میلیون مترمکعب است، دومین سد بزرگ در شرق کشور محسوب میشود.
بیکی تأکید کرد: با بهرهبرداری کامل از این سد، دیگر سیلابهای جاری از حوزههای آبریز مختلف که به سمت کشف رود میآمدند و در نهایت از مرزهای کشور خارج میشدند، به راحتی عبور نخواهند کرد.
فرماندار سرخس تصریح کرد: سد شوریجه از امروز عملکرد واقعی خود را به نمایش خواهد گذاشت و قطعاً در سه محور اصلی کمک به احیای حوزههای محیطزیست و منابع طبیعی؛ تغذیه آبخوانهای پاییندست و سوم، تأمین آب شرب برای بخشهای مختلف منطقه اثرگذار خواهد بود. از این روانآبها که در واقع یک نعمت خدادادی هستند، به طور بهینه استفاده خواهیم کرد.
وی با اشاره به اهمیت راهبردی مدیریت منابع آبی در شرق کشور، از نقش مهم سد شوریجه در توقف خروج آب از مرزهای ایران خبر داد و اظهار کرد: عملیات اجرایی این سد از سال ۱۳۸۴ آغاز شده بود، اما متأسفانه به دلیل برخی مشکلات و چالشها، روند ساخت آن برای سالها متوقف شده بود که اکنون با پیشرفت در اجرا، گامی بلند در جهت تأمین آب منطقه برداشته شده است.
بیکی همچنین با تبیین مکانیسم جمعآوری آب در این سد تصریح کرد: هدف اصلی از احداث سد شوریجه، مهار سیلابها و روانآبهایی است که در اثر بارندگیها در مناطق مختلفی از جمله مشهد، قوچان، فریمان، طرقبه و شاندیز جمع شده و در نهایت وارد رودخانه کشفرود میشوند. این آبها پس از عبور از شهرستانهای مشهد، فریمان، چناران و طرقبه و شاندیز، به بستر کشفرود وارد شده و سپس در پشت سد شوریجه کنترل میگردند.
وی تأکید کرد: پیش از احداث این سازه، حجم قابل توجهی از این روانآبها پس از ورود به شهرستان سرخس، بدون بهرهبرداری از مرزهای کشور خارج میشد، اما اکنون با وجود این سد، از خروج این منابع آبی از مرزهای ایران جلوگیری میشود.
فرماندار سرخس خاطرنشان کرد: احداث سد شوریجه یک پشتوانه قوی و استراتژیک برای تأمین نیازهای آبی استان خراسان رضوی و به ویژه شهرستان سرخس محسوب میشود که در مقابله با کمآبی منطقه نقشی مهمی ایفا خواهد کرد.
وی با اشاره به آخرین گزارشهای مسئولان آب منطقهای استان، از دستیابی به مراحل نهایی احداث سد شوریجه و آغاز ذخیرهسازی قابل توجه منابع آبی در این سازه خبر داد و گفت: بر اساس اعلام مسئولان آب منطقهای استان، پیشرفت فیزیکی پروژه احداث سد شوریجه اکنون به بیش از ۹۵ درصد رسیده است.
بیکی تأکید کرد: این میزان پیشرفت نشان دهنده نزدیک شدن به بهرهبرداری کامل از این سد استراتژیک است که سالها انتظار برای تکمیل آن در منطقه وجود داشت.
وی با اشاره به نتایج عملیاتی آغاز آبگیری این سد تصریح کرد: خبر بسیار امیدوار کننده این است که بر اساس آنچه اعلام شده تاکنون حدود ۹ میلیون مترمکعب آب در مخزن سد شوریجه ذخیره شده است.
وی در ادامه با اشاره به تشدید بحرانهای محیطزیستی و تغییرات اقلیمی در شرق کشور، بر لزوم تغییر رویکرد در مدیریت منابع آبی و ضرورت مهار حداکثری سیلابها و روانآبها برای مقابله با خشکسالیهای مستمر تأکید کرد و گفت: امروز با پدیدهای به نام تغییر اقلیم مواجه هستیم که منجر به تغییر در الگوی بارشها شده است. ما شاهد هستیم که بارندگیها به صورت متمرکز و سیلابی رخ میدهند و در عین حال، دورههای خشکسالی طولانیتر و شدیدتر شدهاند. در چنین شرایطی، اجازه دادن به جاری شدن روانآبها و خروج آنها از مرزها، نه تنها یک اتلاف منابع، بلکه یک خطای راهبردی در مدیریت منابع آب است.
فرماندار سرخس با اشاره به حساسیتهای محیطزیستی استان خراسان رضوی تصریح کرد: در حالی که بسیاری از نقاط استان با افت تراز آبهای زیرزمینی و خشک شدن رودخانهها دست و پنجه نرم میکنند، مهار روان آبهای فصلی و سیلابی میتواند به عنوان یک منبع جایگزین و حیاتی عمل کند. ما نباید به بارشهای پراکنده چشم بدوزیم، بلکه باید زیرساختهایی ایجاد کنیم که هر قطره آب حاصل از بارندگیهای شدید، در مخازن ذخیرهسازی یا در قالب تغذیه مصنوعی آبخوانها، حفظ شود.
وی در تشریح اهمیت این موضوع افزود: مهار سیلابها تنها به معنای جلوگیری از خسارات جانی و مالی نیست، بلکه یک استراتژی اقتصادی-محیطزیستی است. وقتی ما روانآبهایی را که از حوزههای مختلف مانند مشهد، قوچان و فریمان سرازیر شده و در بستر کشفرود جمع میشوند مهار میکنیم، در واقع در حال سرمایهگذاری برای آینده کشاورزی و شرب منطقه هستیم. این اقدام باعث میشود فشار بر سفرههای آب زیرزمینی کاهش یابد و اکوسیستمهای تخریب شده در پاییندست احیا شوند.
بیکی با تأکید بر لزوم همافزایی دستگاههای اجرایی خاطرنشان کرد: مبارزه با خشکسالی در عصر تغییر اقلیم، نیازمند نگاهی جامع است. احداث سدهای ذخیرهسازی، ایجاد بندهای کوچک در مسیرهای روانآب و مدیریت هوشمند منابع آبی، تنها راه نجات مناطق مرزی و خشک است. در سرخس با تجربه احداث سد شوریجه ثابت شده که تبدیل تهدید سیلاب به فرصت ذخیرهسازی، کلید توسعه پایدار در این منطقه است.
فرماندار سرخس تأکید کرد: با توجه به گرم شدن هوا و افزایش تبخیر، مدیریت روانآبها باید در اولویت برنامههای توسعهای قرار گیرد تا بتوان از این منابع خدادادی برای تأمین امنیت غذایی و آب شرب مردم و همچنین حمایت از محیطزیست در برابر پیشروی بیابانها استفاده کرد.
به گزارش ایسنا، سد مخزنی شوریجه در فاصله ۱۲۰ کیلومتری شرق مشهد بر روی رودخانه کشف رود در حال ساخت است، این سد از نوع خاکی به ارتفاع ۴۶.۵ متر و طول ۳۷۴ متر است.
شهرستان سرخس با ۱۰۰ هزار نفر جمعیت، دارای دو شهر سرخس و «مزداوند» و ۶۸ روستای دارای بیش از ۲۰ خانوار است که ۵۵ درصد جمعیت آن در روستاها سکونت دارند.
انتهای پیام
