روزی روزگاری، پیش از آنکه تلفن همراه هوشمند جای بسیاری از واسطههای زندگی را بگیرد و پیش از آنکه یک لمس ساده روی صفحه گوشی، خودرویی را از چند خیابان آنطرفتر به مقابل خانه برساند، آژانسهای تاکسی تلفنی بخشی جدانشدنی از زندگی شهری بودند، نامشان روی تابلوهای کوچک سر خیابانها میدرخشید و شماره تلفنشان را بسیاری از اهالی محله از حفظ بودند، تقریباً در هر محله، آژانسی وجود داشت که مردم برای رفتن به مدرسه، محل کار، درمانگاه، بازار یا حتی یک مهمانی، نخستین شمارهای که میگرفتند، همان شماره آشنای آژانس بود.
آن روزها، خودرو شخصی برای بسیاری از خانوادهها یک امکان دور از دسترس بود و تاکسی تلفنی نه یک انتخاب تجملاتی، بلکه یکی از اصلیترین ابزارهای جابجایی مردم محسوب میشد، کافی بود تلفن را بردارید، مقصد را بگویید و چند دقیقه بعد صدای بوق خودرویی را پشت در بشنوید، رانندهای که اغلب برای مسافران چهرهای آشنا بود، مسافر را سوار میکرد و مسیر آغاز میشد، سفری که برای بسیاری تنها یک جابجایی ساده نبود، بلکه با حس اعتماد، آشنایی و امنیت گره خورده بود.
آژانسها فقط محل اعزام خودرو نبودند، بخشی از هویت محله بودند، رانندگان بسیاری، مشتریان ثابت خود را میشناختند، مسیرهای همیشگی را میدانستند و گاهی حتی از حال و احوال خانواده مسافران باخبر بودند، برای خانوادهها، بهویژه زنان، سالمندان و کودکان، اینکه خودرو از یک آژانس شناخته شده اعزام شود، اطمینان خاطر بیشتری ایجاد میکرد و پشت آن تلفن، انسانی پاسخ میداد که نام مسافر و مقصدش را ثبت میکرد و خودرو نیز از یک مرکز مشخص و قابل شناسایی اعزام میشد، همین ارتباط انسانی، آژانسها را به بخشی از شبکه اعتماد اجتماعی در محلهها تبدیل کرده بود.
اما شهرها ایستاده نمیمانند و سبک زندگی نیز همراه با آنها تغییر میکند، خودروهای شخصی بیشتر شدند، تلفنهای همراه هوشمند وارد زندگی مردم شدند و فناوری، شیوه انتخاب و استفاده از خدمات حملونقل را دگرگون کرد، تاکسیهای اینترنتی با امکان درخواست خودرو در هر ساعت، مشاهده موقعیت خودرو، اطلاع از هزینه سفر و دسترسی آسان، به سرعت در میان مردم جا باز کردند و حالا دیگر برای پیدا کردن خودرو لازم نیست شماره آژانس را به خاطر سپرد یا منتظر پاسخ تلفن ماند، کافی است چند لمس روی صفحه گوشی انجام شود تا خودرو در نقشه ظاهر شود و مسیر سفر آغاز شود.
در کنار این تغییر، افزایش استفاده از خودروهای شخصی نیز سهم آژانسهای تاکسی تلفنی را از بازار جابجایی شهری کوچکتر کرد، مسافری که روزگاری برای سادهترین رفتوآمدهای خود به آژانس محله وابسته بود، امروز ممکن است یا پشت فرمان خودروی شخصی بنشیند یا از خدمات تاکسیهای اینترنتی استفاده کند و نتیجه، برای آژانسهای سنتی چندان خوشایند نبوده است، دفاتر کوچک و بزرگ یکی پس از دیگری با کاهش مسافر، افزایش هزینهها و دشواری ادامه فعالیت مواجه شدهاند و برخی نیز ناچار شدهاند کرکرههای خود را پایین بکشند.
شاید تعطیلی یک آژانس در نگاه نخست تنها تعطیلی یک واحد صنفی به نظر برسد، اما پشت هر کرکره پایینکشیده شده، سالها خاطره، معاش چند خانواده و بخشی از تاریخ حملونقل شهری قرار دارد، آژانسی که زمانی تلفن آن بیوقفه زنگ میخورد و صف خودروهایش در خیابان دیده میشد، امروز ممکن است ساعتها منتظر یک تماس بماند، صندلیهای خالی دفتر، تلفن خاموش و خودروهایی که کمتر از گذشته برای مأموریت اعزام میشوند، تصویری از صنعتی است که در میانه تغییرات سریع فناوری و تغییر ذائقه مردم، برای بقا دستوپا میزند.
البته نمیتوان در برابر فناوری ایستاد و از مردم خواست به شیوههای قدیمی بازگردند، رقابت، بخشی طبیعی از اقتصاد و نتیجه پیشرفت فناوری است، اما مسئله اینجاست که آیا در این گذار، برای مشاغلی که سالها به مردم خدمت کردهاند، فکری شده است؟ آیا آژانسهای تاکسی تلفنی میتوانند خود را با شرایط جدید وفق دهند و در کنار تاکسیهای اینترنتی به حیات خود ادامه دهند یا قرار است به خاطرهای از گذشته تبدیل شوند؟
شاید وقت آن رسیده باشد که به جای روایت ساده «آژانسها در حال حذف شدن هستند»، از خود بپرسیم چگونه میتوان این بخش قدیمی حملونقل شهری را با نیازهای امروز مردم هماهنگ کرد، آژانسها اگرچه ممکن است دیگر آن رونق سالهای گذشته را نداشته باشند، اما تجربه، شناخت محله، ارتباط انسانی و مفهوم اعتماد همچنان سرمایههایی هستند که میتوانند در شکل تازهای از فعالیت مورد استفاده قرار گیرند.
امروز در گوشهوکنار شهر، آژانسهایی هستند که روزگاری صدای زنگ تلفنشان با رفتوآمد مردم درهم میآمیخت و حالا سکوت بیشتری بر آنها حاکم است؛ روایت خاموش کسبوکاری که یک روز مقصد تماسهای مردم بود و امروز خودش در انتظار راهی برای ادامه مسیر است.
آژانسهای تاکسی تلفنی شاید قربانی تغییر زمانه باشند، اما سرنوشت آنها یادآور این واقعیت است که وقتی فناوری با سرعت حرکت میکند، اگر برای تطبیق مشاغل سنتی با دنیای جدید چارهای اندیشیده نشود، بخشی از اقتصاد و حتی خاطرات اجتماعی شهرها، آرامآرام از خیابانها محو خواهد شد.
مجوز حدود ۵۰ درصد تاکسیهای اینترنتی در شهرکرد و حومه به دلیل مشکلات بسیار و نبود درآمد باطل شده است
فتحالله اسماعیلی، رئیس اتحادیه آژانسهای تاکسی تلفنی در شهرکرد در گفتوگو با ایسنا در خصوص وضعیت فعالیت این مراکز، اظهار کرد: باتوجه به تعدد تاکسیهای اینترنتی در سطح شهرها و روستاها، مردم تمایل چندانی به استفاده از تاکسیهای تلفنی ندارند، زیرا هزینه استفاده از تاکسیهای اینترنتی تا حدودی کمتر از این نوع تاکسیها است، یکی از دلایل پایین بودن کرایه آنها نیز به این دلیل است که تاکسیهای اینترنتی مسیر بازگشت را بدون مسافر طی نمیکنند.
وی افزود: کرایه تاکسیهای تلفنی و اینترنی تفاوت چندانی ندارد و شاید مابهتفاوت آن در یک مسیر در شهر شهرکرد حدود ۱۰ هزار تومان باشد، اما عمده مردم ترجیح میدهند از تاکسیهای اینترنتی استفاده کنند.
اسماعیلی با اشاره به مشکلات رانندگان آژانسهای تاکسی تلفنی، توضیح داد: بیمه رانندگان آژانسها از سال ۹۴ قطع شده است، همچنین سهمیه سوخت به این رانندگان تعلق نمیگیرد، همچنین از چند سال گذشته در فرآیند دوگانهسوز شدن خودروها اختلال ایجاد شده و مخازن سوخت برخی از این خودروها نیز تاریخ انقضا ندارند، دولت هیچ حمایتی از این رانندگان به عمل نمیآورد.
رئیس اتحادیه آژانسهای تاکسی تلفنی در شهرکرد با تاکید بر اینکه رانندگان تاکسیهای تلفنی قبل ازآغاز فعالیت باید تائید صلاحیت شوند، گفت: برای رانندگان پس از تشخیص هویت، انجام تست عدم اعتیاد و انجام تحقیقات محلی، مجوز حمل مسافر صادر میشود، همچنین خودروهای آنان باید دارای استانداردهای لازم باشد و همچنین بیمه سرنشین برای مسافر اجباری است، این در حالیست که در تاکسیهای اینترنتی حساسیت چندانی بر این موارد وجود ندارد.
وی با بیان اینکه مجوز حدود ۵۰ درصد تاکسیهای اینترنتی در شهرکرد و حومه به دلیل مشکلات بسیار و نبود درآمد باطل شده است، اظهار کرد: ۵۰ درصد آژانسهای باقیمانده نیز با ۲۰ یا ۳۰ درصد و با چند راننده در حال فعالیت هستند.
اسماعیلی خاطرنشان کرد: اتحادیه آژانسهای تاکسی تلفنی در شهرکرد در سرویس مدارس نقشی ندارند و این موضوع در حیطه اختیارات سازمان حمل و نقل شهرداری است.
انتهای پیام
