به گزارش ایسنا، فصل مسابقات NFL دوباره آغاز شده است و در نخستین بازی فصل، تنها پس از ۱۱ حرکت در جریان بازی، یک بازیکن بر اثر ضربه شدید شانه به سمت راست کلاه ایمنیاش، نقش بر زمین شد.
شدت این ضربه به حدی بود که پروتکل سختگیرانه مربوط به ضربه مغزی فعال شد؛ پروتکلی که هدف آن اطمینان از فراهم شدن فرصت کافی برای بهبود آسیبهای احتمالی وارده به مغز بازیکنان است.
مسئولان وضعیت وی را بهدقت زیر نظر خواهند داشت تا زمان آمادگی وی برای بازگشت به میدان را تعیین کنند؛ هرچند ضربه وارده به مغز وی ممکن است پیشزمینه آسیبهای مادامالعمر را فراهم کرده باشد. آسیبهایی که میتواند سلامت روان وی را تا مدتها پس از بازنشستگی از این ورزش تحت تأثیر قرار دهد.
مطالعهای جدید بر خطراتی تأکید دارد که ورزشکاران حرفهای همچون این بازیکن در هر مسابقه با آن مواجهاند. بر اساس برآورد این پژوهش، دستکم ۱۸ درصد از ۱۷۱۲ بازیکن سابق NFL که بین سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۱ فوت کردهاند، هنگام مرگ به «انسفالوپاتی تروماتیک مزمن»(CTE) مبتلا بودهاند.
نکته تکاندهنده اینکه رقم واقعی ممکن است به مرز ۱۰۰ درصد نزدیک باشد؛ چرا که ۲۱۵ مورد از ۲۳۵ مغز اهداشده در بازه زمانی ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۱، نشانههایی از آسیبهای جدی را بروز دادهاند.
بیماری انسفالوپاتی تروماتیک مزمن(CTE) شباهتهای زیادی با سایر بیماریهای تحلیلبرنده عصبی مانند آلزایمر دارد. هر بار که بافت مغز دچار تکانهای شدید میشود، پروتئینهای ساختاری موسوم به «تائو»(tau) ممکن است دچار بدشکلی شده و به شکل تودههای سمی انباشته شوند؛ امری که خطر مرگ سلولهای عصبی را افزایش میدهد. همین ویژگی، تشخیص آسان این بیماری را در بیماران زنده دشوار میسازد و متخصصان تنها پس از مرگ فرد قادر به مشاهده علائم آسیبشناختی آن هستند.
با این حال، نتایج برخی مطالعات نشان میدهد که کمتر کسی از میان ما چنان ضربات شدید یا مکرری را تجربه میکند که منجر به تجمع این پروتئینهای خطرناک شود.
پژوهشی که در سال ۲۰۱۸ منتشر شد، نشان داد که تنها یک مورد از ۱۶۴ مغز اهداشده در آن مطالعه، دارای علائم CTE بوده است. مطالعه دیگری در سال ۲۰۲۱ نیز حاکی از آن بود که از میان ۵۳۲ مغز اسکنشده، تنها سه مورد نشانههایی از این بیماری را داشتهاند.
بازیکنان فوتبال آمریکایی مکرراً در معرض ضرباتی قرار میگیرند که برای لحظاتی کوتاه، نیرویی معادل ۱۸۰ برابر شتاب گرانش(G) به مغزشان وارد میکند؛ این در حالی است که مغز انسان تنها تا آستانه ۸۵ تا ۹۰ برابر شتاب گرانش را بدون خطر بروز ضربه مغزی تحمل میکند. بنابراین محاسبات آماری به نفع آنها نیست.
تحلیلی در سال ۲۰۲۳ بر روی ۶۳۱ مورد اهدای مغز بازیکنان فوتبال آمریکایی به «بانک مغزِ مطالعات آسیبهای عصبی و انسفالوپاتی تروماتیک مزمن(CTE)» نشان داد که ۴۵۱ مورد، یعنی کمی بیش از ۷۰ درصد دارای علائم CTE بودند.
در سالهای اخیر، اهدای مغز توسط بازیکنان فقید فوتبال آمریکایی افزایش یافته و محققان را بر آن داشته است تا با در نظر گرفتن تشخیصهای زوال عقل (دمانس)، نگاهی تازه به خطر و گستردگی بیماری CTE بیندازند.
تنها بر اساس گواهیهای فوت، در مجموع ۱۷۱۲ نفر که از زمان اجباری شدن استفاده از کلاه ایمنی در سال ۱۹۴۹ حداقل در یک بازی لیگ NFL حضور داشتند، بین سالهای ۲۰۰۸ تا ۲۰۲۱ درگذشتند. از این تعداد، ۳۳۸ نفر مغز خود را به یکی از سه «بانک مغز» در ایالات متحده اهدا کردند.
اگر فرض کنیم که این اهداکنندگان نماینده مناسبی از کل افراد فوتشده هستند، آنگاه ۹۳ درصد از بازیکنان NFL درجاتی از علائم آسیبشناختی (پاتولوژیک) CTE را نشان دادهاند.
دلایل موجهی وجود دارد که بپذیریم اهداکنندگان، گروه متفاوتی از بازیکنان محسوب میشوند. برای مثال، آنها معمولاً نسبت به کسانی که مغز خود را اهدا نکردهاند، مدت طولانیتری بازی کرده و در تعداد بیشتری از مسابقات شرکت داشتهاند.
اگر در مقابل فرض کنیم که اهداکنندگان به عنوان گروهی خاص و متمایز خودشان داوطلب شدهاند، آنگاه ۳۱۵ مغزِ دارای CTE تنها ۱۸ درصد از کل موارد را تشکیل میدهند.
همچنین ممکن است تفاوتهایی میان داوطلبانی وجود داشته باشد که پس از رسانهای شدن اهمیت و خطرات CTE، تصمیم به اهدای مغز گرفتند.
اگر یافتهها را به بازه زمانی اهدای بیشترین تعداد مغزها، یعنی سالهای ۲۰۱۶ تا ۲۰۲۱ محدود کنیم، ارقام از ۲۴.۵ درصد تا رقم حیرتانگیز ۹۷.۷ درصد متغیر خواهد بود.
این آمار و ارقام، بهویژه با در نظر گرفتن احتمال بالای ابتلا به بیماریهای تحلیلبرنده عصبی (نوروژنراتیو) در پیِ ابتلا به CTE واقعاً تکاندهنده هستند.
در میان کسانی که مغز خود را برای تحقیقات اهدا کرده بودند، تشخیص زوال عقل در نزدیک به ۶۰ درصد موارد ثبت شده بود، در حالی که در کمتر از ۱۹ درصد موارد، یک بیماری تحلیلبرنده عصبی به عنوان علت مرگ ذکر شده بود.
با توجه به اینکه پروتکل مربوط به ضربه مغزی، از سال ۲۰۱۱ اجرایی شده است، هنوز برای قضاوت درباره اینکه آیا این اقدام تأثیر چشمگیری بر بازیکنان خواهد داشت یا خیر، زود است.
امید است که در دهههای پیش رو، مطالعاتی نظیر این پژوهش با مقایسه آمارها نشان دهند که افزایش آگاهی ما نسبت به پیامدهای کامل ضربه مغزی باعث میشود بازیکنان بسیار کمتری در سالهای آتی، بهای آن لحظه را با ابتلا به زوال عقل بپردازند.
این پژوهش در نشریه BMJ منتشر شده است.
انتهای پیام
