۲۶ شهریور سالروز ثبت جهانی گلیم شیریکیپیچ سیرجان است. صنایع دستیای که از شاخصترین دستبافتههای زنان روستایی و عشایری شهرستان سیرجان در استان کرمان است که خاستگاه اصلی آن روستای دارستان در ۲۵ کیلومتری این شهر است.
استان کرمان با پیشینهای کهن و تنوعی کمنظیر در حوزه دستبافتههای داری، پتهدوزی و سایر هنرهای سنتی، به عنوان یکی از قطبهای اصلی صنایعدستی کشور و جهان شناخته میشود؛ با این حال، تبدیل این مزیت فرهنگی به اقتصادی پویا و پایدار نیازمند آسیبشناسی دقیق و اجرای برنامههای هدفمند است.
در گفتوگوی ایسنا با غلامرضا فرخی، معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی استان کرمان، موانع توسعه، راهکارهای معیشتی هنرمندان، نقش فناوری و چشمانداز ورود به بازارهای جهانی در قالب محور کلیدی تبیین شده است.
تجاریسازی و بازار؛ حلقه مفقوده توسعه صنایعدستی و گلیم
وی اظهار کرد: در یک ارزیابی واقعبینانه، کرمان با کمبود مواد اولیه، مهارت یا تنوع رشتههای صنایع دستی روبهرو نیست، بلکه بازاریابی، تبلیغات و دسترسی به بازار هدف، بزرگترین مانع است.
فرخی گفت: پیوند میان تولیدکننده روستایی و عشایری با مصرفکننده شهری و بینالمللی ضعیف بوده و اولویت نخست، تبدیل هنر موجود به محصول استاندارد، برند معتبر و بازار پایدار است.
گذار از تسهیلات مقطعی به زنجیره کامل اشتغال پایدار
وی بیان کرد: برای رفع چالشهای معیشتی هنرمندان، رویکرد مدیریتی از حمایتهای موقت به سمت ایجاد اقتصاد پایدار صنایعدستی تغییر یافته است. این راهبرد شامل یک زنجیره کامل از جمله آموزش هدفمند و استانداردسازی، پوشش بیمه تأمین اجتماعی هنرمندان، اعطای تسهیلات کمبهره کارگاهی، خرید تضمینی محصولات شاخص و ثبتشده و انعقاد قراردادهای فروش بلندمدت با فروشگاههای زنجیرهای گردشگری با هدف کاهش دست واسطهها است.
روایتگری دیجیتال و ورود به تجارت الکترونیک
معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی استان کرمان اظهار کرد: صنایعدستی و خصوصا گلیم امروز بدون بازاریابی دیجیتال، عکاسی حرفهای، مدیریت ارتباط با مشتری و بستهبندی نوین نمیتواند سهم واقعی خود را از بازارهای نوظهور کسب کند.
وی افزود: در معاونت صنایعدستی، برگزاری دورههای کاربردی آموزش فروش آنلاین، قیمتگذاری و ایجاد ویترین دیجیتال برای هنرمندان آغاز شده تا دسترسی به بسترهای فروش داخلی و صادراتی هموار شود.
تبدیل عناوین جهانی به صادرات واقعی
فرخی بیان کرد: صرف حضور در نمایشگاههای بینالمللی کافی نیست؛ استراتژی ورود به بازارهای جهانی بر پایه برند منطقهای کرمان، شناسنامه معتبر، استاندارد کیفی، روایتگری فرهنگی و کاتالوگ صادراتی استوار است.
وی ادامه داد: عنوان «سیرجان، شهر جهانی گلیم» یک سرمایه و اهرم بینالمللی آماده است تا زمینه حضور فعال و فروش واقعی هیئتهای هنرمند در نمایشگاههای تخصصی دنیا فراهم شود.
معاون اداره کل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان کرمان گفت: مرز شفاف میان یک اثر هنری اصیل و یک کالای تولید انبوه ارزانقیمت، در مهارت انسانی، اصالت طرح، مواد اولیه طبیعی و قابلیت ردیابی اثر نهفته است. راهکار تثبیت ارزش افزوده، ثبت نشان جغرافیایی و صدور گواهی اصالت برای هر اثر است تا مصرفکننده به سهولت تفاوت دستبافته اصیل را از نسخههای تقلیدی ماشینی تشخیص دهد.
وی اظهار کرد: فناوریهای نوین ذاتاً تهدید به شمار نمیروند، بلکه ورود آنها به بخشهای جانبی زنجیره ارزش (کنترل کیفیت، رنگرزی استاندارد، طراحی گرافیکی، بستهبندی و مستندسازی) یک ضرورت انکارناپذیر برای بقاست اما در قلب فرآیند آفرینش هنر یعنی دستان بافنده، تکنیک دستساز و اصالت سنتی بدون تغییر باقی خواهد ماند.
برندسازی ملی با محوریت ظرفیتهای بینالمللی کرمان
فرخی گفت: جهانیشدن صنایعدستی ایران در گرو عبور از معرفی پراکنده رشتهها و رسیدن به روایتی منسجم و یکپارچه با هویت بصری یکسان است. استان کرمان با اتکا به ظرفیت ثبت جهانی گلیم سیرجان و گستره دستبافتههای روستایی و عشایری، نقشی پیشران در برندسازی ملی صنایعدستی در مقیاس جهانی ایفا میکند.
معاون صنایع دستی اداره کل میراث فرهنگی استان کرمان در بخش دیگر سخنانش بیان کرد: در حوزه اقدامات عملی اخیر، رویداد تخصصی ترنگ(صنایعدستی خلاق و نوآور کرمان) با برگزاری پنلها و کارگاههای تخصصی، گامی موثر در پیوند تولیدکنندگان با بازار و نوآوری بود. همچنین برگزاری کارگاههای میدانی بافت گلیمهای شیریکیپیچ و چهلماشوله در شهرستانهای سیرجان، بافت و بردسیر با مشارکت گسترده هنرجویان و تکمیل پروندههای ثبت جهانی صنایعدستی استان، تداوم نسلی این مواریث کهن را تضمین کرده است.
انتهای پیام
