طاهر میرزایی در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به فرارسیدن ۲۷ شهریور، روز بزرگداشت شهریار و روز ملی شعر و ادب فارسی، اظهار کرد: شهریار در دورهای که زندگی میکرد، تلاش زیادی برای وارد کردن معارف اسلامی به شعر فارسی داشت و از نظر محتوایی، زبانی و تکنیکی، از ادبیات فارسی پاسداری کرد.
وی افزود: شهریار در زمینه قالبهای شعر کهن نیز تلاش زیادی داشت و توانست جایگاه غزل را در دوره معاصر حفظ کند، اما اینکه او را برتر از دیگر شاعران معاصر بدانیم، نیازمند بررسی و استدلال دقیق است و نمیتوان بهصورت قطعی چنین حکمی داد.
این استاد زبان و ادبیات فارسی درباره ماندگاری شعر شهریار و ارتباط آن با مخاطب امروز بیان کرد: سخنی که از دل برآید، لاجرم بر دل نشیند. شهریار تجربه یک عشق شکستخورده را داشته و از عشق سخن گفته است؛ به همین دلیل بسیاری از مخاطبان میتوانند با شعر او همذاتپنداری کنند.
میرزایی ادامه داد: روانی وزن در غزلیات شهریار، استحکام زبانی و برجستگی معانی و محتوا نیز میتواند در اقبال مخاطبان به شعر او مؤثر باشد.
وی با تأکید بر ضرورت استناد به پژوهشها درباره میزان استقبال نسل امروز از شعر شهریار گفت: اگر گفته میشود شعر شهریار پس از گذشت سالها همچنان برای نسل امروز جذاب و اثرگذار است، باید مشخص شود این گزاره بر چه اساس و با استناد به چه پژوهش یا آماری مطرح میشود. من خودم در این زمینه پژوهشی انجام ندادهام و بررسی جامعی نیز در این باره نداشتهام.
این استاد زبان و ادبیات فارسی با اشاره به منظومه «حیدربابایه سلام» اظهار کرد: این مجموعه که شعرهای شهریار به زبان ترکی را دربرمیگیرد، در کشورهای مختلف نیز مورد توجه قرار گرفته و شاید در افزایش شهرت شهریار در میان غیر فارسیزبانان مؤثر بوده باشد.
وی افزود: ارتباطی که «حیدربابایه سلام» میان شعر فارسی و زبان ترکی برقرار کرده، اهمیت زیادی دارد و این اثر در برخی دانشگاهها نیز مورد توجه و تدریس قرار گرفته است.
میرزایی درباره نامگذاری ۲۷ شهریور به عنوان روز ملی شعر و ادب فارسی گفت: درباره سازوکارهای فرهنگی و علمی این نامگذاری، میان برخی صاحبنظران حوزه ادبیات بحثهایی وجود دارد، اما میتوان در این انتخاب یک هوشمندی فرهنگی را نیز مشاهده کرد؛ چراکه شهریار از یک سو میان سنت و مدرنیته و از سوی دیگر میان زبان فارسی و ترکی پیوند ایجاد کرده است.
وی ادامه داد: واژه «ملی» در عنوان این روز میتواند یادآور اتحاد و وفاق میان اقوام مختلف ایرانی باشد. شهریار با اینکه زبان مادریاش ترکی بود، به زبان فارسی شعر میگفت و عشق به ایران و فرهنگ ایرانی در آثارش برجستگی داشت.
این استاد دانشگاه، شهریار را نمونهای از همزیستی زبانها و فرهنگها در ایران دانست و افزود: شهریار شاعری مردمی بود و با مردم نشست و برخاست داشت. شعر او بوی زندگی میدهد و همین ویژگی میتواند زمینه ارتباط طیفهای مختلف مردم و گروههای سنی گوناگون با آثارش را فراهم کند.
میرزایی با اشاره به درسهایی که میتوان از زندگی و شعر شهریار گرفت، گفت: یکی از این نکات، توجه به حفظ زبان فارسی بهعنوان زبان ملی در کنار احترام به زبانهای مادری اقوام ایرانی است. همچنین نباید سنتها را به یکباره کنار گذاشت و کاملاً مدرن شد؛ از سوی دیگر، تعصب نسبت به سنت نیز راه درستی نیست و باید میان سنت و مدرنیته ارتباط مؤثری برقرار کرد.
وی افزود: شهریار هم قالبهای شعر کهن را بهخوبی میشناخت و هم با شعر نو آشنایی داشت؛ بنابراین آثار او میتواند این پیام را منتقل کند که در عین وفاداری به سنتهای فرهنگی، باید به دنبال پیشرفت، تجدد و بهروز شدن نیز بود.
این استاد زبان و ادبیات فارسی با بیان اینکه ادبیات را نباید صرفاً تفنن و سرگرمی دانست، اظهار کرد: ادبیات میتواند روح اندیشه یک ملت را نشان دهد. وقتی یک اثر ادبی، اعم از شعر یا داستان، خوانده میشود، در واقع پنجرهای به فرهنگ و جهان فکری یک ملت گشوده میشود.
میرزایی در پایان گفت: بسیاری از مشکلات فرهنگی امروز ممکن است نتیجه گسست از سنتهای فرهنگی باشد؛ بنابراین بازنگری در نحوه پرداختن به آثار ادبی و توجه دوباره به سنت باشکوه ادبیات گذشته میتواند به شناخت بهتر مسیر فرهنگی امروز کمک کند.
انتهای پیام
