علی محمدی، در گفت و گو با ایسنا در حاشیه بازدید از آغاز اجرای طرح مرمت و ساماندهی بازارهای سنتی این شهرستان، بر اهمیت این پروژهها در حفظ هویت تاریخی، احیای معماری اصیل و تقویت زیرساختهای گردشگری تأکید کرد و افزود: ساماندهی بازارهای سنتی با اعتبار ۲۵ میلیارد ریالی از محل منابع ملی و استانی آغاز شده است.
وی عنوان کرد: مجموعه فرهنگی-تاریخی قطبالدین حیدر که یکی از پایههای اصلی میراث فرهنگی تربتحیدریه و حتی خراسان رضوی به شمار میرود، در همین محور قرار دارد. همچنین حمام تاریخی حاج رئیس، بهعنوان مصداقی از معماری و سبک زندگی دوران گذشته و رباط لاری که گویای رونق و اهمیت تجارت کاروانی در مسیرهای تاریخی منطقه است، در مجاورت این بازارها واقع شدهاند. علاوه بر اینها، سراهای تاریخی قیصریه و امین و همچنین آبانبار شیرچهارسوق، دیگر اجزای مهم این پازل میراثی را تکمیل میکنند.
محمدی ادامه داد: حضور گردشگران در این منطقه، پس از بازدید از این مجموعه ابنیه تاریخی، ناگزیر به عبور از این بازارها خواهد بود؛ بنابراین، ساماندهی این بازارها، یک سرمایهگذاری راهبردی در راستای توسعه پایدار گردشگری و پویایی اقتصادی شهرستان است.
وی با اشاره به آغاز رسمی عملیات اجرایی، تشریح کرد: عملیات مرمت، بهسازی و ساماندهی بازارهای سنتی و تاریخی این شهر با هدف حفظ اصالت معماری و ارتقای زیرساختهای گردشگری با اعتباری بالغبر ۲۵ میلیارد ریال از محل اعتبارات ملی و استانی آغاز و تأمین گردیده است.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی تربتحیدریه در خصوص ماهیت اقدامات اجرایی گفت: پروژه مرمتی شامل کفسازی و بهسازی معابر به منظور تسهیل تردد مردم و گردشگران، ضمن حفظ بافت سنتی و اصیل بازار، در دستور کار قرار دارد. همچنین بازسازی نماها با استفاده از مصالح سنتی و هماهنگ با معماری اصیل بازار، بخش دیگری از این عملیات را تشکیل میدهد تا هویت بصری بازار حفظ و تقویت شود.
وی با اشاره به جایگاه ویژه بازارهای تاریخی در هویتبخشی به شهرها، اظهار کرد: بازارهای سنتی هر شهر مهمترین سند هویتی و کتاب گویا از تاریخ، تمدن و منش اجتماعی آن است. در تربتحیدریه، این بازارها علاوه بر اینکه مکانی برای خرید و فروش هستند؛ مظهری زنده از تحولات تاریخی، اقتصادی و فرهنگی شهر در گذر صدها سال هستند.
حفظ و ساماندهی بازارهای سنتی صیانت از روح و حافظه تاریخی شهری
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی تربتحیدریه، حفظ و ساماندهی بازارهای سنتی را صیانت از روح و حافظه تاریخی شهری دانست که هویت آن با بافت قدیمی آن پیوندی ناگسستنی دارد.
وی در پاسخ به این پرسش که در صورت فراموش شدن بافتهای تاریخی شاهد چه اتفاقاتی خواهیم بود، افزود: عدم توجه به این بافتهای ارزشمند، به معنای از دست دادن بخشی از تاریخ غنی منطقه و جایگزینی آن با فضاهای بیهویت و گسسته از اصالت محلی خواهد بود. از این رو، با مرمت و بهسازی این بازارها تلاش میشود فرهنگ بومی و پیوند نسل امروز با میراث گذشتگان را حفظ کنیم.
محمدی، اهمیت تاریخی و هویتی، معماری و بافت کالبدی و اهمیت اقتصادی و معیشتی را از جمله اهمیت بازارهای تاریخی تربتحیدریه در ابعاد مختلف دانست و بیان کرد: این بازارها، گویای رونق تجاری شهر در مسیرهای مهم قافلهای و جادههای تجاری کهن خراسان هستند و بخشی از میراث فرهنگی غنی استان را تشکیل میدهند.
وی تأکید کرد: بازارهای تربتحیدریه، نمونههای برجستهای از معماری سنتی ایرانی با بهرهگیری از مصالح بومی مانند خشت، آجر، گل و سازههای چوبی هستند که با ظرافت و هوشمندی، همخوان با اقلیم منطقه طراحی شدهاند. این سازهها، خود گنجینهای از فنون مهندسی و معماری سنتی محسوب میشوند و حفظ این معماری، به احیای مهارتها و دانش استادکاران سنتی کمک شایانی خواهد کرد.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی تربتحیدریه، تأکید کرد: فراتر از جنبههای میراثی، بازارها همواره پایگاه اصلی اشتغال و کسبوکار بودهاند. صیانت از بافت بازار، زمینهساز رونق کسبوکارهای سنتی، حرفههای محلی و تقویت اقتصاد خرد شهرستان است. این موضوع، به ویژه در شهرهایی مانند تربتحیدریه که سابقه تاریخی طولانی در تجارت دارند، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی تربتحیدریه، این شهرستان را دارای ظرفیتهای کمنظیری در حوزه گردشگری تاریخی و فرهنگی دانست و بر نقش محوری بازارها در این میان تأکید کرد: بافت تاریخی تربتحیدریه، محور اصلی و نقطه ثقل گردشگری این شهر محسوب میشود. این محدوده، نه تنها به دلیل وجود بازارهای سنتی، بلکه به دلیل همجواری با مجموعههای ارزشمند دیگر، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
حفظ بازارهای تاریخی نقش بسزایی در رونق کسبوکارهای سنتی و اقتصاد محلی دارند
محمدی، پیوند ناگسستنی میان حفظ میراث و رونق اقتصادی را یکی از دستاوردهای مهم مرمت و بازسازی این پروژهها دانست و اظهار کرد: حفظ بازارهای تاریخی، به ویژه در کنار مشاغل سنتی که ریشه در فرهنگ و تاریخ منطقه دارند، علاوه بر زنده نگهداشتن فرهنگ بومی، نقش بسزایی در رونق کسبوکارهای سنتی و اقتصاد محلی ایفا خواهد کرد.
وی در ادامه افزود: بسیاری از این مشاغل سنتی، مهارتها و فنونی را با خود حمل میکنند که استمرار آنها نیازمند فراهم بودن بسترهای مناسب است که با ساماندهی و احیای بازار، زمینه برای فعالیت مستمر این مشاغل فراهم شده و این امر به پویایی اقتصادی منطقه کمک شایانی خواهد کرد.
محمدی همچنین با تأکید بر رویکرد حمایتی مدیریت ارشد شهرستان و فرمانداری ویژه تربتحیدریه در حوزه میراث فرهنگی، خاطرنشان کرد: این پروژه در تداوم تلاشها برای معرفی ظرفیتهای گردشگری شهرستان انجام میشود و قطعاً میتواند تربتحیدریه را به مقصد اصلی گردشگران در محورهای مواصلاتی خراسان رضوی تبدیل کند.
وی ادامه داد: در اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی تربتحیدریه، با جدیت به دنبال آن هستیم که با اجرای دقیق و اصولی این پروژهها، ضمن صیانت از آثار تاریخی برای نسلهای آینده، بستر مناسبی برای حضور گستردهتر گردشگران و در نتیجه رونق اقتصادی بازار و شهرستان فراهم آوریم.
رئیس اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی تربتحیدریه با ابراز امیدواری نسبت به نتایج این طرح در جذب گردشگری بیشتر، گفت: انتظار میرود با اتمام این عملیات مرمتی و ساماندهی، شاهد تغییرات محسوس و مثبتی در چهره بصری و کارکردی بازارهای سنتی تربتحیدریه باشیم. این امر نه تنها موجب ارتقای روحیه شهروندان و افزایش حس تعلق به میراث فرهنگی خواهد شد، بلکه شاهد افزایش استقبال گردشگران از این محور تاریخی-فرهنگی در شهر خواهیم بود.
انتهای پیام
