به گزارش ایسنا، محمد اسحاقی معاون پژوهشی مؤسسه انقلاب اسلامی یکشنبه ۲۹ شهریور در نشست علمی «تبیین اندیشه و سیره امام مجاهد شهید در دفاع مقدس و مقاومت» اظهار کرد: شهادت امام مجاهد شهید و ابعاد مختلف شخصیت و حیات ایشان نیازمند بازخوانی و بررسی عمیق است؛ چراکه با فقدان ایشان، دو میراث بزرگ برای ما به یادگار مانده که باید مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: یکی از این میراثها، ایران قوی و عزیز است که امروز در برابر قدرتهای بزرگ و دشمنان منطقهای ایستادگی میکند و میراث دیگر، شخصیت و مکتب امام مجاهد شهید است که باید ابعاد مختلف آن برای گروههای گوناگون جامعه تبیین و بازخوانی شود. ایشان با اقشار و گروههای مختلف جامعه ارتباط داشتند و با مخاطبان گوناگون گفتوگو میکردند. یکی از وظایف ما این است که این شیوه ارتباط و گفتوگو را بازخوانی کنیم و بتوانیم با جوانان امروز نیز بر اساس همان روش، ارتباطی اصیل برقرار کنیم.
اسحاقی ریشه اصلی مکتب فکری رهبر شهید را معارف وحیانی و قرآنی دانست و گفت: در مواجهه با بیانات و میراث فکری ایشان، وظیفه اصلی ما این است که متناسب با نیازهای فکری و عملی جامعه، این معارف را استخراج، معرفی و زمینه تحقق و عمل به آنها را فراهم کنیم.
معاون پژوهشی مؤسسه انقلاب اسلامی با اشاره به شرایط جدید جامعه و تحولات علمی و فناورانه اظهار کرد: امروز جوانان ما در عرصههایی همچون هوش مصنوعی و فناوریهای نوین و کوانتوم با مسائل جدیدی مواجه هستند و همزمان، دشمن نیز پیامهای متعددی را برای تأثیرگذاری بر اندیشه و هویت آنان منتشر میکند. بنابراین باید بررسی کنیم که چگونه میتوانیم به جوان ایرانی کمک کنیم هویت ملی و دینی خود را بازشناسی کند.
وی با اشاره به «جنگ تحمیلی سوم»، اظهار کرد: جنگ فقط یک مواجهه نظامی نیست و در کنار جنگ سخت، جنگ فرهنگی و جنگ ترکیبی نیز جریان دارد. امروز ملت ایران، بهویژه جوانان، با حجم گستردهای از تهاجم فرهنگی و رسانهای مواجه هستند و باید این شرایط را بهعنوان بخشی از میدان تقابل امروز مورد توجه قرار داد. نباید جنگهای گذشته را صرفاً بهعنوان وقایعی تاریخی روایت کنیم؛ بلکه باید همه این تحولات را در یک بستر تاریخی و بهعنوان یک روند مستمر مشاهده کنیم. در طول دهههای گذشته، تلاشهایی برای تضعیف استقلال و اراده ملت ایران صورت گرفته و در مقابل، ملت ایران نیز تجربهای طولانی از مقاومت و ایستادگی داشته است.
معاون پژوهشی مؤسسه انقلاب اسلامی با تأکید بر ضرورت بازخوانی دستاوردهای این مقاومت گفت: باید دستاوردهای ملت ایران در مواجهه با جنگ و فشارهای مختلف بهدرستی برای نسل جوان تبیین شود و از فرصت ایجادشده برای بیداری و افزایش آگاهی جامعه استفاده کنیم. از وظایف استادان و فعالان فرهنگی، انتقال درست این مفاهیم به جوانان است. باید از بیانات، اسناد، روایتها، تصاویر، اعترافات و مطالبی که حتی از سوی دشمنان درباره تحولات مختلف منتشر شده است، برای تبیین واقعیتها استفاده کنیم. مسئله مهم این است که صرفاً دانستن این مطالب کافی نیست؛ بلکه باید ببینیم چگونه میتوانیم آنها را به شکلی مؤثر به جوانان منتقل کنیم. استفاده از ابزارهای جدید، نظرسنجی، محتوای تصویری و شیوههای تعاملی میتواند در این زمینه مؤثر باشد.
اسحاقی از ویژگیهای رهبر شهید را هنر تربیت جامعه و تربیت مردم دانست و گفت: اینکه یک رهبر چگونه میتواند مردم را در مسیر یک هدف بزرگ تربیت و همراه کند، موضوعی است که باید مورد مطالعه قرار گیرد و نمونههای عینی آن برای نسل جوان تبیین شود. امام مجاهد شهید درباره انتقال ارزشهای دفاع مقدس تأکید داشتند که یک ضرورت راهبردی است؛ چراکه این گنجینه تمامنشدنی، تضمینکننده بقای انقلاب، فرهنگ ایثار، مقاومت، خودباوری، معنویت و هویت ملی برای نسلهای آینده است.
وی اظهار کرد: برای انتقال این مفاهیم به نسل جوان، باید از روشهای هنرمندانه و متناسب با شرایط امروز استفاده کنیم. صرفاً برگزاری کلاس و ارائه متن کافی نیست؛ بلکه باید کلاسها تعاملی باشند و از فیلم، نماهنگ، اسناد، روایتها و محتوای جذاب استفاده شود. میتوان در کنار آموزشهای نظری، از نماهنگها و مستندهای کوتاه درباره موضوعاتی همچون ادعاهای حقوق بشری، حقوق زنان، جنایات جنگی، ترور دانشمندان و سایر موضوعات مرتبط استفاده کرد تا مخاطب بتواند مسائل را به شکل عینیتر درک کند.
معاون پژوهشی مؤسسه انقلاب اسلامی بر ضرورت پرهیز از تحریف، بزرگنمایی و کوچکنمایی در روایت تاریخ تأکید کرد و گفت: هدف از این اقدامات آن است که یاد و اهداف آن دوران زنده بماند و بتوانیم این میراث را به نسل جوان، مؤمن و انقلابی منتقل کنیم و آنان را برای مواجهه با چالشهای آینده آماده سازیم. حفظ هویت، تقویت نظام سیاسی، پیشرفت و آبادانی کشور، تولید قدرت و مردمسالاری دینی را از جمله موضوعات مهمی است که باید در این مسیر مورد توجه قرار گیرد. مردمسالاری واقعی صرفاً به انتخابات محدود نمیشود و باید ابعاد مختلف مشارکت مردم در اداره کشور مورد توجه قرار گیرد.
اسحاقی با با اشاره به برگزاری نخستین همایش بینالمللی «مکتب امام مجاهد شهید» گفت: این همایش با اهداف مشخص و محورهای گوناگون طراحی شده و استادان و پژوهشگران میتوانند در موضوعات مختلف آن مقاله ارائه دهند و در نشستهای علمی نیز مشارکت کنند. از محورهای این همایش به موضوع دفاع و امنیت اختصاص دارد و مجموعه نشستهایی نیز در این زمینه در حال برگزاری است. نهضت شناخت و تبیین اندیشه و سیره امام مجاهد شهید باید استمرار داشته باشد تا میراث فکری و عملی ایشان بهدرستی به نسلهای آینده منتقل شود.
مسعود رضایی، پژوهشگر تاریخ معاصر، در این نشست علمی با اشاره به تلاشهایی که برای تحریف واقعیتهای انقلاب اسلامی و دفاع مقدس صورت میگیرد، اظهار کرد: از روشهای تحریف تاریخ این است که ابتدا جریانها و مسائل دیگری وارد روایت اصلی شوند و سپس بهتدریج نقش جریانهای اصلی و مؤثر کمرنگ یا حذف شود. جریانهایی مانند سازمان مجاهدین خلق در تبلیغات خود تلاش کردند تصویری بسیار بزرگ از نقششان در انقلاب ارائه دهند و بر ذهن نسل جوان تأثیر بگذارند؛ در حالی که باید میان واقعیت تاریخی و روایتی که بعدها از سوی جریانهای مختلف ارائه شد، تفاوت قائل شد. جریانهای ملیگرا نیز از جمله جریانهایی بودند که پس از پیروزی انقلاب تلاش کردند نقش خود را در به ثمر رسیدن انقلاب برجسته کنند و این روند در طول دهههای گذشته نیز ادامه داشته است.
وی تأکید کرد: در مورد دفاع مقدس نیز باید مراقب باشیم همین اتفاق تکرار نشود. آنچه موجب شد ملت ایران بتواند در برابر ارتش بعث عراق و حامیان آن مقاومت کند، ریشه در اندیشههای اسلامی، شیعی و عاشورایی داشت و نباید نقش این مؤلفهها در روایت دفاع مقدس کمرنگ شود. اگر این اصالتها حفظ و به نسل جوان و نسلهای آینده منتقل نشود، ممکن است در ذهن آنان این تصور شکل بگیرد که پیروزی در جنگ تحمیلی نتیجه جریانها و اندیشههایی غیر از اندیشه اسلامی بوده است.
رضایی با بیان اینکه باید نسبت به این موضوع حساس بود، اظهار کرد: امروز مهمترین تهدید برای ما صرفاً نیروها، تجهیزات یا جنگندههای آمریکایی نیستند؛ اگرچه شناخت و مقابله با تهدیدهای نظامی نیز ضرورت دارد، اما اگر تحریف صورت بگیرد و اصالتهای اسلامی در نسلهای بعدی کمرنگ شود، یکی از مهمترین و قویترین دیوارهای دفاعی کشور تضعیف خواهد شد. بنابراین باید شخصیتها، اندیشهها و عواملی که موجب شکلگیری مقاومت ملت ایران شدند، بهصورت دقیق برای نسل جوان تبیین شوند.
پژوهشگر تاریخ معاصر در ادامه به بیان ویژگیهایی از شخصیت رهبر شهید انقلاب پرداخت و گفت: برای شناخت این شخصیت و انتقال آن به دانشجویان و نسل جوان، باید مجموعهای از ویژگیهای ایشان را مورد توجه قرار داد. نخستین ویژگی خاستگاه حوزوی و تربیت اسلامی است؛ ایشان پرورشیافته حوزه علمیه و فرهنگ اسلامی بودند و از دوران کودکی با این مکتب آشنا شدند. این مسیر از دوران کودکی آغاز شد و سپس در حوزههای علمیه مشهد، قم و نجف ادامه یافت. این موضوع باید بهدرستی تبیین شود؛ چراکه اگر امروز شاهد پیشرفتهای علمی و فناوری هستیم، بخشی از این مسیر را باید در شخصیتهایی جستوجو کرد که با چنین پشتوانه فکری و فرهنگی وارد عرصه مبارزه و مدیریت کشور شدند.
وی دومین ویژگی را روحیه مبارزه با استبداد و ظلم عنوان کرد و گفت: ایشان خود از تأثیرپذیری از شهید نواب صفوی در دوران جوانی سخن گفتهاند و حضور نواب صفوی در مشهد و سخنرانیهای او، انگیزههای مبارزاتی را در ایشان تقویت کرد. از همان دوران جوانی، مبارزه برای ایشان یک اصل و هدف بود و به دنبال زندگی راحت و آسایش شخصی نبودند. اخلاص در عمل و تکلیفمداری ویژگی دیگر ایشان بود. ایشان بر مبنای تشخیص خود و احساس تکلیف عمل میکردند و پس از آشنایی با امام خمینی (ره)، این مسیر با جدیت بیشتری ادامه یافت.
رضایی افزود: پس از پیروزی انقلاب اسلامی، از دغدغههای مهم ایشان، تقویت فرهنگ اسلامی در جامعه و بهویژه در نیروهای مسلح بود. بر همین اساس، تلاشهایی برای ایجاد ساختارهای لازم و تقویت انگیزه و باورهای نیروهای نظامی صورت گرفت. پیش از انقلاب، برای ایجاد ارتش و نیروهای نظامی مدرن هزینه و تلاش زیادی شده بود، اما در مقاطعی که کشور با تهدید مواجه شد، نبود انگیزه و باور لازم در میان بخشی از نیروها، موجب شد آن ساختار نتواند وظیفه خود را بهدرستی انجام دهد. در دفاع مقدس نیز آنچه موجب شد نیروهای ایرانی در برابر ارتش مجهز عراق مقاومت کنند، تنها تجهیزات نبود، بلکه انگیزه، باور دینی و روحیه شهادتطلبی نقش مهمی داشت.
پژوهشگر تاریخ معاصر امیدواری و خستگیناپذیری را از دیگر ویژگیهای رهبر شهید دانست و گفت: ایشان در دوران مبارزه پیش از انقلاب، با وجود تمام دشواریها و حمایتهای گسترده خارجی از رژیم پهلوی، ناامید نشدند. پس از انقلاب نیز کشور با فتنهها و بحرانهای متعدد و سپس جنگ مواجه شد و بعد از رحلت امام و آغاز دوران رهبری ایشان نیز فشارهای مختلف آمریکا و دیگر دشمنان ادامه داشت، اما در این مسیر، ناامیدی در رفتار و گفتار ایشان دیده نمیشد. سخنان ایشان همواره سرشار از امید به آینده و تأکید بر توانستن و ظرفیتهای داخلی بود و این امیدواری یکی از ویژگیهای مهم شخصیتی ایشان محسوب میشود.
وی نظم و انضباط تشکیلاتی را از دیگر ویژگیهای مورد تأکید خود برشمرد و گفت: در تمام تشکیلات و مجموعههایی که ایشان برای انجام امور مختلف ایجاد میکردند، نظم و ساختار مشخصی وجود داشت. ایشان پس از ورود به وزارت دفاع، برای ساماندهی امور و ایجاد روال مشخص در فعالیتهای نظامی تلاش کردند و زمانی که بهعنوان نماینده امام راحل در شورای عالی دفاع و سپس در مسئولیتهای دیگر فعالیت داشتند نیز این نگاه تشکیلاتی را دنبال کردند و حتی در حوزه امور نظامی نیز بر نظم، انضباط و ساختار مشخص تأکید داشتند.
رضایی یکی دیگر از ویژگیهای مهم رهبر شهید را اعتماد به توانمندی نیروهای داخلی و حمایت از متخصصان کشور دانست و گفت: نیروهای مسلح پس از انقلاب با مشکلات جدی در حوزه تجهیزات، پشتیبانی و تعمیرات مواجه بودند، اما نگاه ایشان این بود که کشور باید در این حوزهها به سمت خودکفایی حرکت کند. ایشان بر حمایت از متخصصان داخلی، شناسایی استعدادها و پیگیری طرحهای بومی تأکید داشتند. نتیجه چنین رویکردی را امروز میتوان در توانمندیهای مختلف نیروهای مسلح در حوزه موشکی و پهپادی مشاهده کرد. از نگاه ایشان، باید استعدادهای داخلی را کشف، سازماندهی و حمایت کرد و این مسیر از سالهای ابتدایی انقلاب آغاز شد.
پژوهشگر تاریخ معاصر با اشاره به جایگاه ایران در اندیشه رهبر انقلاب گفت: اگرچه نگاه ایشان به جهان اسلام و امت اسلامی گسترده بود، اما ایران و حفظ عزت و اقتدار کشور جایگاه ویژهای در این نگاه داشت و تأکید داشتند که هیچ قدرتی نباید بتواند با ایران با نگاه تحقیرآمیز برخورد کند.
وی همچنین برآورد دقیق قدرت دشمن را یکی دیگر از ویژگیهای مهم دانست و گفت: در مواجهه با دشمن نباید صرفاً شعاری برخورد کرد؛ بلکه باید قدرت، امکانات، ظرفیتها و توانمندیهای او را بهدرستی ارزیابی و بر اساس آن، توان دفاعی کشور را طراحی کرد.
رضایی توجه به جهان اسلام و شکلگیری محور مقاومت را از دیگر اقدامات مهم رهبر انقلاب عنوان و اظهار کرد: از سالهای پیش از انقلاب، مسائل جهان اسلام، از جمله تحولات افغانستان، مورد توجه رهبر شهید بود. پس از انقلاب نیز ساختارهایی برای پیگیری مسائل عراق و حمایت از جریانهای اسلامی و مبارز شکل گرفت و این روند بعدها در ارتباط با لبنان، یمن و دیگر بخشهای منطقه ادامه یافت. تشکیل و تقویت مجموعهای از نیروهای مسلمان مبارز برای مقابله با آنچه محور شرارت و سلطه آمریکا عنوان میشد، از جمله اقداماتی بود که بر پایه نگاه بلندمدت و دوراندیشانه ایشان دنبال شد.
پژوهشگر تاریخ معاصر گفت: مجموعه این ویژگیها، از تربیت اسلامی و روحیه مبارزه گرفته تا اخلاص، امیدواری، نظم، اعتماد به توان داخلی، شجاعت، دوراندیشی و شهادتطلبی، باید برای نسل جوان و دانشجویان تبیین شود تا آنان با ابعاد مختلف شخصیت و اندیشه رهبر شهید انقلاب آشنا شوند.
سرهنگ «حمید حیدری» مسئول آموزش بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس و مقاومت، نیز در این نشست اظهار کرد: همایش بینالمللی «مکتب امام مجاهد شهید» با محوریت دفتر نشر آثار رهبری در دستور کار قرار دارد و در آینده برگزار خواهد شد. در راستای تبیین سیره و مکتب امام مجاهد شهید، سلسلهنشستهایی را برگزار کردهایم و چهار نشست دیگر نیز در ماههای آینده برگزار خواهد شد که در نهایت این مجموعه نشستها به برگزاری همایش بینالمللی «مکتب امام مجاهد شهید» منتهی خواهد شد.
وی با اشاره به فعالیتهای آموزشی بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس یادآور شد: تاکنون ۳ هزار و ۵۰۰ کلاس در زمینه درس دفاع مقدس و مقاومت برگزار شده است. تلاش ما این است که میان استادان و دانشجویان و درس «معارف دفاع مقدس و مقاومت» ارتباط مؤثری برقرار شود تا نسل جوان بتواند از مفاهیم و آموزههای این گنجینه ارزشمند بهرهمند شود.
انتهای پیام
