پریسا ارجمندی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: مهارت دوستیابی یکی از مهارتهای مهم زندگی در دوران کودکی است که تقویت آن ارتباط مستقیمی با آموزش مهارت ارتباط مؤثر دارد. کودکان باید بیاموزند چگونه با دیگران ارتباطی صحیح، سازنده و محترمانه برقرار کنند؛ چراکه شکلگیری روابط سالم با خانواده، دوستان، معلمان و اطرافیان، نقش مهمی در سلامت و کیفیت زندگی آنان دارد.
این روانشناس افزود: بر اساس نظریه انتخاب، اختلال در روابط فرد با افراد مهم زندگی میتواند بر وضعیت روحی و احساس رضایت او تأثیر بگذارد؛ از این رو، آموزش مهارتهای ارتباطی و اجتماعی به کودکان، بهویژه در محیط مدرسه، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
وی با تأکید بر نقش آموزش در تقویت مهارتهای زندگی کودکان گفت: بسیاری از این مهارتها بهصورت ذاتی در کودکان وجود ندارد و باید از طریق آموزش و تمرین تقویت شود.
به گفته وی، مدرسه بهعنوان یکی از مهمترین محیطهای آموزشی و تربیتی، نقش مؤثری در این زمینه دارد و روانشناسان، مراکز مشاوره و کادر آموزشی میتوانند با آموزش مهارتهای اجتماعی و ارتباطی، به تقویت این توانمندیها در دانشآموزان کمک کنند.
ارجمندی با اشاره به نقش خانواده و مدرسه در آموزش این مهارتها افزود: نقش والدین، معلمان و کادر مدرسه تنها به آموزش مستقیم محدود نمیشود، بلکه آنان باید الگوی مناسبی برای کودکان باشند؛ زیرا دانشآموزان بخش قابلتوجهی از مهارتهای ارتباطی و اجتماعی را از طریق مشاهده رفتار اطرافیان و الگوبرداری از آنان میآموزند.
این روانشناس اظهار کرد: از جمله مهارتهای ضروری در زمینه دوستیابی، توانایی آغاز و شکلدهی به یک ارتباط است. کودکان باید بیاموزند چگونه با نزدیک شدن به دیگران، سلام کردن، پرسیدن نام و گفتوگو درباره علایق مشترک، ارتباط خود را آغاز کنند. برقراری ارتباط چشمی، توجه به صحبتهای طرف مقابل و نگاه کردن به چهره و چشمهای او نیز از دیگر مؤلفههای مهم ارتباط مؤثر به شمار میرود.
وی افزود: کودکان باید بیاموزند هنگام صحبت دیگران، صحبت آنان را قطع نکنند و فرصت کافی برای بیان دیدگاه خود در اختیار طرف مقابل قرار دهند. همچنین تقویت مهارت سؤال پرسیدن از دیگر مؤلفههای ارتباط مؤثر است و کودکان باید تشویق شوند هرگاه مطلبی را بهدرستی متوجه نشدند، درباره آن سؤال کنند؛ چه در کلاس درس از معلم و چه در ارتباط با دوستان، تا از شکلگیری ابهام و سوءتفاهم جلوگیری شود.
این روانشناس تصریح کرد: بازیهای دونفره میتواند فرصت مناسبی برای تمرین مهارتهایی مانند رعایت نوبت، همکاری، پایبندی به قوانین و حل اختلاف فراهم کند و کودکان را بهتدریج برای برقراری روابط اجتماعی سالم آماده سازد؛ همچنین آموزش مهارت نه گفتن و تعیین مرزهای فردی از دیگر مؤلفههای مهم در دوستیابی هستند.
وی در ادامه با تأکید بر اهمیت آموزش مهارت حل تعارض به کودکان گفت: در صورت بروز اختلاف میان کودکان، والدین بهتر است به جای دخالت فوری، فرصت حل مسئله را در اختیار آنان قرار دهند و با هدایت کودک، او را به یافتن راهحلی که رضایت هر دو طرف را به همراه داشته باشد، تشویق کنند. چنین رویکردی میتواند به تقویت مهارت حل تعارض و افزایش توانایی کودکان در مدیریت روابط اجتماعی کمک کند.
این روانشناس افزود: برخی کودکان سریعتر وارد روابط دوستانه میشوند و برخی دیگر با سرعت کمتری ارتباط برقرار میکنند و ممکن است ترجیح دهند با یک یا دو دوست، رابطهای عمیقتر داشته باشند. بنابراین، هدف از آموزش مهارت دوستیابی، افزایش تعداد دوستان کودک نیست، بلکه شکلگیری روابط سالم، محترمانه و سازنده است.
ارجمندی بیان کرد: در صورتی که کودکی بهطور مداوم از سوی دیگران طرد شود، دچار انزوا باشد، نتواند در بازیهای گروهی مشارکت کند یا در روابط خود با پرخاشگری و تعارضهای مکرر مواجه شود، لازم است علت این وضعیت مورد بررسی قرار گیرد؛ چراکه ممکن است عواملی مانند اضطراب، ضعف مهارتهای اجتماعی یا مشکلات ارتباطی در آن نقش داشته باشند.
انتهای پیام
