جاوید حیاتی، امروز چهارشنبه اول مهرماه در جمع خبرنگاران در بیرجند، با گرامیداشت یاد و خاطره شهدای استان خراسان جنوبی و شهدای جامعه عشایری، اظهار کرد: جامعه عشایری در کشور به عنوان جامعه سوم، یک جامعه مولد و نمونه بارز تولید کالای ایرانی و اقتصاد مقاومتی است.
وی افزود: جامعه عشایری کشور با جمعیتی بالغ بر یک میلیون و ۲۵۱ هزار نفر در قالب ۲۵۲ هزار خانوار، در وسعتی حدود ۶۰ درصد قلمرو منابع طبیعی و اراضی ملی حضور دارند.
حیاتی بیان کرد: این جامعه مولد با مدیریت و نگهداری نزدیک به ۳۰ میلیون رأس دام سبک، سالانه بیش از ۲۰۰ هزار تن گوشت قرمز سالم تولید میکند و نقش مؤثر و بیبدیلی در تأمین امنیت غذایی کشور دارد.
وی با اشاره به وضعیت عشایر خراسان جنوبی گفت: این استان یکی از مهمترین استانهای کشور به لحاظ جمعیت عشایری است و قریب به ۲۲ هزار خانوار عشایر کوچنده، عمدتاً در مناطق دوردست کویری و مرزی این استان پراکنش دارند و این جامعه مولد در تولید محصولات لبنی، گوشت قرمز و صنایع دستی استان نقش بسزایی دارد.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران ادامه داد: امروز در قالب یک جلسه و نشست منطقهای با حضور تشکلهای عشایری چهار استان خراسان شمالی، خراسان رضوی، خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان در بیرجند، نشست هماندیشی برگزار شد.
وی هدف از برگزاری این نشست را تبیین برنامهها و سیاستهای سازمان امور عشایر با هدف ایجاد تحول در خدماترسانی به جامعه عشایری از طریق تشکلهای عشایری عنوان کرد و گفت: در کشور یک شبکه عظیم از تشکلها و تعاونیهای عشایری داریم که تعداد آنها به ۲۴۷ تشکل میرسد و این تشکلها در حوزه خدماترسانی به جامعه عشایری در کنار همکاران ما در ادارات کل امور عشایر استانها و شهرستانها، تأمین مایحتاج عمومی جامعه عشایری را بر عهده دارند.
حیاتی تصریح کرد: تأمین و توزیع نهادههای دامی مورد نیاز عشایر، تأمین مایحتاج عمومی و بهویژه آرد مورد نیاز جامعه عشایری از جمله خدماتی است که توسط این تشکلها ارائه میشود. آرد در مناطق عشایری و در قالب فروشگاههای عشایری با نظارت همکاران ما توزیع میشود.
وی تأمین سوخت مورد نیاز عشایر از جمله نفت و کپسول گاز را از دیگر خدمات تشکلهای عشایری برشمرد و گفت: این تشکلها در برخی موارد در امر آبرسانی سیار در مناطق عشایری نیز مشارکت میکنند.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران با اشاره به شرایط اقلیمی خراسان جنوبی افزود: یکی از مهمترین چالشهایی که در حوزه عشایر این استان وجود دارد، بحث تأمین آب است. ما از دو طریق برای تأمین آب پایدار در مناطق عشایری اقدام میکنیم؛ یکی با همکاری دستگاههای ذیربط از جمله شرکت آب و فاضلاب، از طریق حفر چاه، تجهیز، انتقال آب و توزیع شبکه در مناطق عشایری و دیگری در مناطقی که هنوز امکان تأمین آب پایدار از طریق شبکه وجود ندارد، از طریق آبرسانی سیار با کامیونهای تانکر.
وی ادامه داد: تشکلهای عشایری نیز در استانها در آبرسانی سیار و تانکری برای تأمین آب شرب انسان و دام مشارکت میکنند.
حیاتی با اشاره به برگزاری نشستهای منطقهای با تشکلهای عشایری گفت: هفته گذشته در خدمت استانهای کرمان، جنوب کرمان، یزد و هرمزگان بودیم و نشست امروز نیز در راستای بررسی وضعیت تشکلهای عشایری و ارائه راهکارهای جدید برگزار شده است.
وی با اشاره به تغییر نیازهای جامعه عشایری اظهار کرد: به دلیل ورود تکنولوژی به جامعه عشایری و تغییر نیازهای این جامعه نسبت به گذشته، بررسی ها نشان میدهد که بیش از ۸۰ درصد قشر جوان جامعه عشایری علاقهمند هستند از امکانات و خدمات زیربنایی در حد جامعه روستایی برخوردار شوند.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران گفت: تلاش میکنیم امکانات رفاهی و خدمات زیربنایی را در مناطق عشایری ایجاد کنیم تا به تثبیت جامعه عشایری، جلوگیری از کوچ و مهاجرت آنان به حاشیه شهرها، ماندگاری و ایجاد رغبت در قشر جوان جامعه عشایری برای ادامه زندگی در مناطق و قلمروهای عشایری کمک شود.
وی یکی از برنامههای محوری سازمان امور عشایر در حوزه تشکلها و خدماترسانی را «عرضهمحور کردن خدماترسانی به جامعه عشایری» از طریق تشکلهای عشایری عنوان کرد و گفت: این موضوع به عنوان یک سیاست و برنامهریزی در دستور کار قرار دارد.
حیاتی افزود: هدف ما این است که خدمات را به مناطق عشایری و در کنار چادرهای عشایری ببریم و این رویکرد جدید را به عنوان یک تحول در خدماترسانی به جامعه عشایری دنبال کنیم.
وی بیان کرد: در گذشته جامعه عشایری برای دریافت خدمات به فروشگاهها و نقاطی که شرکتها در مناطق و شهرستانها حضور داشتند، مراجعه میکردند، اما امروز به دلیل تغییر شرایط در مناطق عشایری و تغییر شیوه زندگی، سطح درخواستها نیز تغییر کرده است.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران ادامه داد: جوانان عشایر انتظار دارند خدمات زیرساختی و زیربنایی در مناطق عشایری توسعه پیدا کند؛ از مسکن مناسب، برق، راه دسترسی مناسب و آب سالم، پایدار و بهداشتی برخوردار باشند و همچنین آموزش، بهداشت، درمان و امکاناتی در حد امکانات موجود برای جامعه روستایی در اختیار آنان قرار گیرد.
وی با بیان اینکه تشکلهای عشایری باید خدمات را به داخل مناطق عشایری منتقل کنند، گفت: تأمین و توزیع نهادههای دامی مورد نیاز عشایر، ارزاق عمومی از جمله آرد، سوخت و حتی خدماتی مانند محمولههای پستی و بیمه اجتماعی روستاییان و عشایر باید تا حد امکان در مناطق عشایری ارائه شود.
حیاتی افزود: کارگزاریهای بیمه اجتماعی روستاییان و عشایر که بخش عمدهای از آنها همین تشکلها هستند، باید خدمات خود را به داخل مناطق عشایری ببرند تا بتوانند اعتماد جامعه عشایری را که عضو و سهامدار این تشکلها هستند، جلب کنند.
وی در ادامه به افزایش قیمت نهادههای دامی اشاره کرد و گفت: طی یکی دو سال اخیر با آزادسازی قیمت نهادههای دامی و برداشته شدن ارز ترجیحی، قیمت نهادههایی مانند جو و سایر نهادههای دامی تقریباً چهار تا پنج برابر شده است.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران اظهار کرد: تشکلهای عشایری با سرمایه اندکی که از سوی سهامداران در اختیار داشتند، امکان تأمین نهاده و ارائه خدمات به جامعه عشایری را داشتند، اما با افزایش قیمت نهادههای دامی، سرمایه قبلی این تشکلها پاسخگوی نیازهای جدید نیست.
وی یکی از برنامههای محوری سازمان امور عشایر را افزایش سرمایه تشکلهای عشایری عنوان کرد و گفت: این موضوع در کارگروه ملی تعاون تصویب و به استانها ابلاغ شده است.
حیاتی افزود: افزایش سرمایه تشکلها با مشارکت خانوارهای عشایری دنبال میشود و جلسات تبیینی با سرگروههای عشایری که نمایندگان خانوارهای عشایری هستند، در استانها برگزار خواهد شد تا در مجامع عمومی سالانه این تشکلها، موضوع افزایش سرمایه به تصویب برسد.
وی ادامه داد: در یک برنامه زمانبندی، همکاران ما در ادارات کل امور عشایر استانها بر اجرای این موضوع نظارت خواهند کرد تا افزایش سرمایه تشکلها محقق شود و توانمندسازی آنها را داشته باشیم.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران گفت: هدف این است که تشکلها بتوانند بیش از گذشته نهادههای دامی مورد نیاز عشایر و سایر خدمات مورد نیاز این جامعه را با کیفیت بهتر و تسهیلگری بیشتر ارائه کنند.
حیاتی در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت آرد عشایر اظهار کرد: سرانه مصوب آرد برای هر نفر از جامعه عشایری در کل کشور ۱۲.۲ کیلوگرم در ماه است، اما معتقدیم این میزان با توجه به اینکه غذای اصلی جامعه عشایری بر پایه نان است، باید افزایش پیدا کند و حتی دو برابر شود.
وی درباره تسهیلات کمبهره نیز گفت: یکی از مباحث اصلی امروز، توانمندسازی تشکلهای عشایری است. در گذشته بخشی از اموال را بر اساس قانون در اختیار تشکلها قرار دادیم و اکنون نیز تشکلها باید این املاک واگذار شده را مستندسازی کنند تا بتوانند از آنها به عنوان وثیقه بانکی برای دریافت تسهیلات استفاده کنند.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران افزود: از محل اعتبارات صندوق توسعه ملی، نزدیک به یک همت تسهیلات برای زنجیره گوشت قرمز و پرواربندی جامعه عشایری در سال ۱۴۰۵ در نظر گرفته شده که توزیع استانی آن در حال انجام است و دستورالعمل آن نیز در حال نهایی شدن و ابلاغ به استانهاست.
وی گفت: حداقل میزان این تسهیلات با توجه به سرانه جمعیتی و تقسیمبندی که برای هر استان انجام شده مبلغ ۲۰۰ میلیون تومان و حداکثر آن ۴۰۰ میلیون تومان خواهد بود.
حیاتی درباره اولویتهای پرداخت این تسهیلات اظهار کرد: میزان این تسهیلات با میزان تقاضای موجود در استانها همخوانی ندارد و در سالهای گذشته نیز بخشی از جامعه عشایری و خانوارهای عشایری یا سرپرستان خانوار تحت پوشش این تسهیلات قرار گرفتهاند.
وی ادامه داد: امسال خانوارهای عشایری که در شرایط بحرانی قرار گرفته و دام آنها به دلیل سرمازدگی یا سایر حوادث آسیب دیده است، در اولویت قرار دارند. همچنین خانوارهای زنسرپرست و خانوارهایی که تعداد دام آنها کمتر از حد مشخص است، از دیگر گروههای دارای اولویت هستند.
وی همچنین درباره بازاریابی و بازاررسانی محصولات عشایری گفت: صنایع دستی عشایر حدود ۴۴ درصد صنایع دستی تولیدی کشور را شامل میشود و یکی از چالشهای جدی در این حوزه، بازاریابی و بازاررسانی محصولات است.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران ادامه داد: راهاندازی فروشگاههای زنجیرهای با هدف معرفی، شناسایی و عرضه محصولات تولیدی و صنایع دستی عشایر به عنوان یکی از برنامهها و سیاستهای سازمان امور عشایر دنبال میشود.
وی بیان کرد: نخستین فروشگاه در خود سازمان امور عشایر در تهران راهاندازی شده و مورد استقبال قرار گرفته است. شهرداری تهران و سایر دستگاهها نیز از این فروشگاه بازدید کردهاند و عمده خریدهایی که انجام میشود، برای تهیه هدایا برای کارکنان و مجموعههای مختلف است.
حیاتی تأکید کرد: در داخل کشور باید شبکه فروشگاهی برای عرضه محصولات عشایری ایجاد شود، چرا که ممکن است در یک استان امکان عرضه محصولات صنایع دستی و سایر محصولات عشایری به بازار مورد نظر وجود نداشته باشد، اما با شبکهسازی و ایجاد فروشگاههای زنجیرهای میتوان هم عرضه و هم معرفی این محصولات را توسعه داد.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران افزود: در کنار فروشگاههای فیزیکی، باید فروشگاههای مجازی نیز توسط تشکلها راهاندازی شود. این موضوع نیز در دستور کار قرار گرفته و در حال پیگیری است تا محصولات عشایری در داخل کشور و در سطح بینالمللی معرفی و عرضه شوند.
حیاتی خاطرنشان کرد: سازمان امور عشایر یک دستگاه خدماترسان است که عمدتاً در زمینه خدماترسانی، توانمندسازی و ساماندهی زندگی جامعه عشایری فعالیت میکند و در حوزههای مختلف با دستگاههای متولی امر هماهنگی دارد.
وی در ادامه با اشاره به وضعیت دام و مراتع خراسان جنوبی گفت: سال گذشته حدود ۲۰ میلیارد تومان نیز به اتحادیه برای خرید نهادههای دامی اختصاص داده شد و امسال نیز تلاش خواهیم کرد با هماهنگی صندوق حمایت، مبلغی برای خرید نهادههای دامی اختصاص پیدا کند.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران افزود: امسال تعداد دام در استان افزایش چشمگیری داشته است و با توجه به وضعیت مناسب مراتع، تقاضا برای آبرسانی نیز به شدت افزایش یافته که تلاش شده است این نیاز پوشش داده شود.
وی گفت: محصولات دامی استان نیز امسال رشد خوبی داشته و امیدواریم این روند ادامه پیدا کند.
حیاتی با اشاره به ظرفیتهای تولیدی جامعه عشایری اظهار کرد: تلاش کردهایم برخی محصولات عشایری را با کمک خود عشایر از یک کالای کمارزش به محصولی با ارزش افزوده تبدیل کنیم.
وی با اشاره به ظرفیت پشم عشایر افزود: در گذشته حتی در برخی مناطق پشم به عنوان کالایی کمارزش تلقی میشد و مواردی از سوزاندن آن نیز گزارش شده بود، اما امروز با ایجاد مشاغل کوچک و فرآوری پشم، محصولات تولیدی از این ماده در بازار عرضه میشود و استقبال مردم از این محصولات نشاندهنده ظرفیت موجود در این حوزه است.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران گفت: این تسهیلات به جامعه عشایری کوچنده تعلق میگیرد و بر اساس برنامهریزی انجام شده در استانها، هر سال با تقسیم شهرستانی در اختیار جامعه عشایری قرار خواهد گرفت و با همکاری بانکها پرداخت میشود.
وی درباره آبرسانی سیار به مناطق عشایری نیز اظهار کرد: سیاست اول سازمان امور عشایر در حوزه آب، تأمین آب پایدار در مناطق عشایری از طریق حفر چاه، بهسازی قنوات و انتقال آب از طریق شبکههای آب روستایی در نقاطی است که عشایر حضور دارند.
حیاتی افزود: در نقاطی که عشایر امکان تجمیع و ساماندهی دارند، در قالب کانونهای توسعه عشایری تأمین آب پایدار انجام میشود. در استان خراسان جنوبی نیز چند پروژه بزرگ در حوزه تأمین آب پایدار اجرا شده و یکی از این پروژهها نیز به بهرهبرداری خواهد رسید.
وی با اشاره به اعتبارات اختصاص یافته برای مقابله با تنش آبی گفت: سال گذشته از محل مدیریت بحران، نزدیک به یک همت در اختیار سازمان امور عشایر قرار گرفت که برای نخستین بار چنین اعتباری اختصاص یافت و با استفاده از آن ۱۵۰ دستگاه کامیون تانکر آبرسان خریداری شد که در حال تجهیز است و بهزودی در استانها توزیع خواهد شد.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران افزود: امسال نیز مبلغ یک همت از محل مدیریت بحران برای کاهش تنش آبی در مناطق عشایری استانها اختصاص یافته است.
وی گفت: سهم عشایر خراسان جنوبی از این اعتبار نزدیک به ۵۰ میلیارد تومان است که باید برای تأمین آب پایدار و رفع تنش آبی در مناطق عشایری هزینه شود.
حیاتی ادامه داد: پروژههای مورد نیاز در استان تعریف شده و با تخصیص اعتبار، اجرای این پروژهها در حوزه تأمین آب پایدار و رفع تنش آبی دنبال خواهد شد.
وی در پاسخ به پرسشی درباره مشکلات آموزشی فرزندان عشایر و مدارس شبانهروزی اظهار کرد: متولی آموزش جامعه عشایری، آموزش و پرورش عشایر است و در همین زمینه با مدیرکل آموزش و پرورش عشایر سیار کشور نیز گفتوگوهایی انجام شده است.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران افزود: بر اساس اعلام مدیرکل آموزش و پرورش عشایر سیار کشور، حدود ۴۵ تا ۴۶ مدرسه عشایری تکدانشآموزی وجود دارد که در آن یک معلم و یک چادر برای یک دانشآموز در نظر گرفته شده است.
وی با اشاره به مدارس شبانهروزی عشایری گفت: مدارس شبانهروزی نیز به صورت منطقهای در استانهای عشایری وجود دارند و در یک دهه اخیر تعداد این مدارس افزایش پیدا کرده است و دانشآموزان در مقاطع متوسطه اول و متوسطه دوم میتوانند از این ظرفیت استفاده کنند.
حیاتی ادامه داد: اگر مورد خاصی وجود داشته باشد که مدرسه شبانهروزی تعطیل یا تجمیع شده باشد، موضوع از طریق مدیرکل آموزش و پرورش عشایر پیگیری خواهد شد تا مشکل برطرف شود.
وی درباره مدارس سیار عشایری نیز گفت: در مقطع ابتدایی، مدارس سیار باید همراه عشایر کوچ کنند. اگر عشایر به صورت کوچنده و دارای ییلاق و قشلاق باشند، مدارس سیار عشایری نیز باید همراه آنها جابهجا شوند و در مناطق ییلاقی مستقر شوند.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران افزود: البته در برخی مناطق، عشایر ساماندهی شدهاند و دام همراه بخشی از اعضای خانوار به مناطق ییلاقی منتقل میشود، در حالی که بخشی از اعضای خانواده در منطقه میمانند و در این شرایط مدرسه نیز جابهجا نمیشود.
حیاتی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به موضوع عرضه محصولات عشایری و صنایع دستی گفت: با حضور مسئولان دستگاههای مختلف و سازمانهای دولتی از جمله میراث فرهنگی، فروشگاهی برای عرضه محصولات عشایری راهاندازی شده و اکنون فعال است.
وی افزود: این فروشگاه با همکاری تشکلهای عشایری در استانها توسعه پیدا خواهد کرد و شعبهای که راهاندازی شده، مختص صنایع دستی عشایر ایران است و استانها نیز میتوانند صنایع دستی ویژه خود و جامعه عشایری استان را در آن عرضه کنند.
معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران اظهار کرد: خراسان جنوبی نیز در این زمینه حضور پررنگی دارد و محصولات صنایع دستی این استان در این فروشگاه عرضه میشود.
وی گفت: بر اساس برنامهریزی انجام شده، شعبهها و شاخههای دیگری از این فروشگاه در استانها راهاندازی خواهد شد تا محصولات عشایر از جمله محصولات لبنی و گوشت عشایری نیز در آنها عرضه شود.
حیاتی با اشاره به فعالیت نخستین فروشگاه در محل سازمان امور عشایر در تهران افزود: این فروشگاه در طبقه همکف سازمان امور عشایر راهاندازی شده و علاقهمندان میتوانند برای الگوبرداری و توسعه این طرح از آن بازدید کنند.
انتهای پیام
چهارشنبه ۱ مهر ۱۴۰۵ | ۱۲:۴۰
منبع:
نمایندگی خراسان جنوبی
۵۰ میلیارد تومان اعتبار برای رفع تنش آبی عشایر خراسان جنوبی
خراسان جنوبی (ایسنا) - معاون توسعه و امور زیربنایی سازمان امور عشایر ایران از اختصاص اعتباری نزدیک به ۵۰ میلیارد تومان برای تأمین آب پایدار و رفع تنش آبی مناطق عشایری خراسان جنوبی خبر داد و گفت: این اعتبار از محل مدیریت بحران اختصاص یافته و برای اجرای پروژههای تأمین آب پایدار در مناطق عشایری استان هزینه خواهد شد.
