حمیدرضا محمودی، یکم مهرماه در حاشیه جلسه بررسی ظرفیتهای گردشگری گناباد در گفت و گو با ایسنا در خصوص وضعیت فعلی و افق پیشروی گردشگری این منطقه، بر لزوم تغییر رویکردها از مدلهای صنعتی سنتی به سمت اقتصاد خلاق و مبتنی بر میراث فرهنگی تأکید کرد.
وی با بیان اینکه گناباد در جنوب استان خراسان رضوی، امروز دیگر تنها به عنوان یک نقطه جغرافیایی در نقشه کشور شناخته نمیشود، تصریح کرد: این شهرستان با تکیهبر جایگاه تاریخی خود و برخورداری از زیرساختهای کلان، در حال تبدیل شدن به یک قطب نوظهور در حوزه گردشگری شرق ایران است.
این پژوهشگر حوزه گردشگری با بررسی همافزایی میان زیرساختهای موجود و جاذبههای متنوع این منطقه، معتقد است؛ مسیر توسعه پایدار گناباد از جاده گردشگری و اقتصاد فرهنگمحور میگذرد.
وی در تشریح جایگاه گناباد، این شهرستان را دروازه ورود به تاریخ و تمدن کاریزی ایران نامید و خاطرنشان کرد: گناباد دارای مزیتهای رقابتی است که به راحتی در دیگر نقاط کشور یافت نمیشود.
محمودی افزود: وجود قنات جهانی قصبه که در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسیده است، تنها یک اثر تاریخی نیست، بلکه نمادی از مدیریت منابع آب، مهندسی پیشرفته نیاکان و فرهنگ همزیستی با طبیعت است که میتواند به عنوان هسته مرکزی جذب گردشگر عمل کند.
وی گفت: گردشگری امروز فراتر از بازدید از ابنیه تاریخی است. گردشگری امروزه به معنای تجربه زیستبوم، استفاده از خدمات رفاهی باکیفیت و بهرهمندی از شبکه ارتباطی ایمن و سریع است. گناباد در تمامی این حوزهها پتانسیلهای بالقوه و بالفعل قابلتوجهی دارد که در صورت مدیریت صحیح، میتواند تحولی عظیم در اقتصاد محلی ایجاد کند.
ماندگاری یکی از چالشهای اساسی در توسعه گردشگری
این پژوهشگر حوزه گردشگری یکی از چالشهای اساسی در توسعه گردشگری را ماندگاری دانست و اظهار کرد: برای اینکه گردشگر از یک مسافر گذری به یک اقامت کننده تبدیل شود، سهولت دسترسی و کیفیت خدمات رفاهی، دو رکن اساسی هستند.
وی با اشاره به شبکه مواصلاتی گناباد تصریح کرد: این شهرستان به دلیل قرارگیری در مسیر شریانهای اصلی ترانزیتی که جنوب، جنوبشرق و شرق کشور را به هم متصل میکند، در موقعیت استراتژیک ممتازی قرار دارد. این شبکه مواصلاتی، گناباد را به توقف گاهی اجباری و البته انتخابی برای مسافران تبدیل کرده است. ما باید از این حجم تردد، با ایجاد فضاهای اقامتی و خدماتی باکیفیت، به نفع اقتصاد گردشگری شهرستان استفاده کنیم.
محمودی ادامه داد: ماندگاری گردشگر در یک منطقه، بیش از هر چیز به کیفیت خدمات بستگی دارد. وقتی مسافر در مسیر ترانزیتی خود متوجه میشود که گناباد علاوه بر آثار تاریخی، از امکانات درمانی، اقامتی و پذیرایی مناسب برخوردار است، احتمال بازگشت یا توصیه آن به دیگران افزایش مییابد؛ بنابراین، سرمایهگذاری در حوزههای زیرساختی از قبیل بهسازی راهها، توسعه اقامتگاههای بومگردی و ارتقای خدمات شهری، اولویت اصلی ما در اداره میراث فرهنگی است.
وی در ادامه با نگاهی به تجربیات جهانی و ضرورتهای توسعه پایدار، تأکید کرد: گناباد نباید مسیر توسعه خود را صرفاً در الگوبرداری از شهرهای صنعتی جستجو کند.
این پژوهشگر حوزه گردشگری گفت: هر منطقهای باید بر مزیتهای واقعی و منحصربهفرد خود تکیه کند؛ باید بپذیریم که رقابت در تولیدات صنعتی با قدرتهای بزرگ اقتصادی، امری دشوار است. گناباد دارای سرمایههایی است که نه قابل واردات هستند و نه به آسانی در جای دیگری قابل تکرار چون تاریخ چند هزار ساله، فرهنگ غنی، معماری بومی، صنایعدستی، محصولات کشاورزی خاص و آداب و رسوم کهن، مجموعهای از مزیتهای ارزشمند را در اختیار ما قرار داده که باید به موتور محرک اقتصادی شهرستان تبدیل شوند.
آینده اقتصادی لزوماً در کارخانههای عظیم و صنایع سنگین خلاصه نمیشود
محمودی با تأکید بر اینکه آینده اقتصادی شهرستان لزوماً در کارخانههای عظیم و صنایع سنگین خلاصه نمیشود، خاطرنشان کرد: اقتصاد قرن بیست و یکم، بیش از گذشته بر پایه خلاقیت، فرهنگ، دانش، نوآوری و تولید محتوا شکل گرفته است. بسیاری از شهرهای موفق دنیا که امروزه به رونق اقتصادی و اشتغالزایی پایدار دست یافتهاند، از دل همین ظرفیتهای فرهنگی و دانشبنیان به این جایگاه رسیدهاند و ما نیز در گناباد باید همین مسیر را با نگاهی بومی و مدرن دنبال کنیم.
وی نیروی انسانی فرهیخته و پرتلاش را مهمترین سرمایه گناباد برشمرد و معتقد است؛ بدون حضور و مشارکت جوانان و نخبگان گنابادی، هرگونه برنامه توسعهای ابتر باقی خواهد ماند.
این پژوهشگر حوزه گردشگری خطاب به جوانان و فعالان اقتصادی منطقه گفت: اقتصاد گردشگری، اقتصادی منعطف و در دسترس است. این حوزه نیازمند سرمایههای کلان صنعتی نیست، بلکه بیش از هر چیز به خلاقیت، ایده و پشتکار نیاز دارد. جوانان گنابادی میتوانند با فعالیت در حوزههای مختلف گردشگری و معرفی جاذبههای شهرستان در فضای مجازی، به سهم خود در رونق اقتصادی منطقه نقش ایفا کنند.
وی در ادامه بر لزوم همافزایی میان دستگاههای اجرایی، بخش خصوصی و جامعه محلی تأکید کرد و گفت: توسعه گردشگری یک کار تکبعدی نیست. اگرچه اداره میراث فرهنگی متولی اصلی این حوزه است، اما موفقیت در این مسیر نیازمند تعامل گسترده سایر دستگاهها از جمله شهرداریها، اداره راه و شهرسازی، شبکه بهداشت و درمان و دانشگاههاست.
محمودی تصریح کرد: در واقع وقتی از گردشگری صحبت میکنیم، از یک زنجیره ارزش سخن میگوییم؛ از لحظهای که مسافر وارد شهرستان میشود تا زمانی که از خدمات پذیرایی، اقامتی و تفریحی استفاده میکند. تمامی این حلقهها باید به صورت یکپارچه عمل کنند تا رضایت گردشگر حاصل شود. هرگونه ضعف در یک حلقه، میتواند کل این زنجیره را تضعیف کند.
وی همچنین به برخی برنامههای در دستور کار اداره میراث فرهنگی برای ارتقای جایگاه گردشگری گناباد اشاره کرد و گفت: ارتقای زیرساختهای گردشگری در سایتهای تاریخی، حمایت از صنایعدستی و هنرهای سنتی، توسعه گردشگری کشاورزی و توسعه اقامتگاههای بومگردی از جمله این برنامهها است.
این پژوهشگر حوزه گردشگری با اشاره به قنات قصبه افزود: پروژههای ساماندهی، نورپردازی و بهبود دسترسیهای این مجموعه در دستور کار است تا تجربه بازدید برای گردشگران داخلی و خارجی بهبود یابد. همچنین تقویت زیرساختهای سایر آثار تاریخی همچون مسجد جامع و بافتهای تاریخی روستاها در اولویت است.
وی خاطرنشان کرد: صنایعدستی گناباد به عنوان بخشی از هویت فرهنگی، نیازمند حمایتهای جدی برای تولید، بازاریابی و فروش است. برنامه شهرستان، برگزاری نمایشگاههای تخصصی، ارائه تسهیلات به هنرمندان و کمک به برندسازی محصولات صنایعدستی گناباد در بازارهای ملی و بینالمللی است.
محمودی افزود: با توجه به محصولات کشاورزی شاخص گناباد مانند زعفران و پسته، توسعه گردشگری کشاورزی میتواند به جذب گردشگر در فصول خاص کمک کند. ما به دنبال ایجاد بسترهای لازم برای حضور گردشگران در مزارع و آشنایی آنها با فرآیند تولید این محصولات هستیم.
وی تصریح گرد: برای افزایش ماندگاری مسافر، نیاز به تنوعبخشی به فضاهای اقامتی داریم. توسعه اقامتگاههای بومگردی در روستاها که با حفظ معماری سنتی و ارائه خدمات اصیل همراه باشد، یکی از راهکارهای اصلی ماست.
این پژوهشگر حوزه گردشگری با ابراز امیدواری نسبت به آینده گردشگری شهرستان، تأکید کرد: در گناباد به دنبال ایجاد الگویی هستیم که در آن، حفظ هویت فرهنگی و تاریخی با توسعه اقتصادی گره خورده باشد. گناباد با پشتوانه تاریخ چند هزار ساله و با نگاهی به آینده که در آن فناوری و خلاقیت جایگاه ویژهای دارند، میتواند به یکی از قطبهای اصلی گردشگری فرهنگی و تاریخی در شرق کشور تبدیل شود.
وی افزود: گناباد، ظرفیتهای نهفته بسیاری دارد که با همت و مشارکت مردم و نگاه تخصصی مدیران، میتواند به ثروت ملی و منطقهای تبدیل شود.
در حدود ۲۵ قرن گذشته زمانی که تمدن رودخانه ای شوش در دشت پر آب سوزیان و کنار کرخه رونق می گرفت، در شرق ایران و سرزمین بیابانی و خشک، مردم سلحشور گناباد با حفر نخستین قنات، تمدن کاریزی را بنیان نهادند.
انتهای پیام
