مجلس ترحیم و بزرگداشت مرجع تقلید شیعیان حضرت آیتالله العظمی سیدموسی شبیری زنجانی از طرف رهبر معظم انقلاب اسلامی، چهارشنبه اول مهر پس از نماز مغرب و عشا در شبستان امام در حرم حضرت معصومه (س) در قم برگزار شد.
پس از قرائت آیات قرآن کریم و مدیحه سرایی عباس حیدرزاده و سید مهدی میرداماد، آیتالله سید هاشم حسینی بوشهری، رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه و امام جمعه قم در این مراسم به سخنرانی پرداخت.
آیتالله حسینی بوشهری با بیان اینکه سخن گفتن درباره آیتالله العظمی شبیری زنجانی شخصیتی که تمام عمر خود را در راه انجام وظیفه و خدمت به اسلام، قرآن و اهل بیت عصمت و طهارت سپری کرده است بسیار دشوار است، اظهار کرد: بیان همه ابعاد شخصیتی چنین مرجع تقلیدی در یک جلسه ممکن نیست و برای طلاب، فضلا و اساتید، جلسات متعددی لازم است تا در مجامع علمی، شخصیت این استاد برجسته و وارسته و این مرجع تقلید مورد بحث و بررسی قرار گیرد. برای توده مردم نیز علاوه بر کمالات علمی، باید ساعتها از فضایل اخلاقی و زندگی این شخصیت سخن گفت.
وی ادامه داد: امروز جمعیت انبوه علما، روحانیت، بزرگان و مردم در تشییع پیکر پاک این مرجع بزرگ شرکت کردند و این حضور، نشاندهنده جایگاه و عظمت عالمان دین در میان مردم است.
امام جمعه قم با اشاره به جایگاه انسان در نظام خلقت گفت: در نظام خلقت، انسان دارای جایگاه بلندی است و قرآن کریم در موارد متعددی از شخصیت انسان با تعبیرات گوناگون سخن گفته است. خداوند در جایی انسان را خلیفه خود معرفی میکند و میفرماید: «وَإِذْ قَالَ رَبُّکَ لِلْمَلَائِکَةِ إِنِّی جَاعِلٌ فِی الْأَرْضِ خَلِیفَةً»؛ یعنی ای انسان، ای گل سرسبد عالم هستی، تو خلیفه اللهی.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه افزود: خداوند در جای دیگری میفرماید: «وَلَقَدْ کَرَّمْنَا بَنِی آدَمَ» و درباره انسان فرموده است: «وَنَفَخْتُ فِیهِ مِنْ رُوحِی». همچنین میفرماید همه مواهب آسمانی و زمینی را برای انسان آفریدیم؛ «وَسَخَّرَ لَکُمُ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَسَخَّرَ لَکُمْ مَا فِی السَّمَاوَاتِ وَمَا فِی الْأَرْضِ». بنابراین آسمان و زمین و آنچه در آنهاست، همه به خاطر جایگاه انسان آفریده شده است.
وی با اشاره به سه ویژگی انسان در نظام آفرینش، بیان کرد: نخست اینکه خداوند به انسان استعداد فراوانی عطا کرده است؛ چه در بُعد معنوی و چه در بُعد مادی. قرآن میفرماید: «یَا أَیُّهَا الْإِنْسَانُ إِنَّکَ کَادِحٌ إِلَی رَبِّکَ کَدْحًا فَمُلَاقِیهِ»؛ یعنی انسان این توان و قابلیت را دارد که در سایه تلاش و کوشش به مقام عالی برسد.
حسینی بوشهری ادامه داد: دوم اینکه خداوند به انسان اراده و اختیار داده است و میفرماید: «إِنَّا هَدَیْنَاهُ السَّبِیلَ إِمَّا شَاکِرًا وَإِمَّا کَفُورًا»؛ راه را به بشر نشان دادیم و انتخاب راه نیک یا بد بر عهده خود اوست. انسان مختار است و اراده دارد.
وی افزود: سوم اینکه در وجود انسان غرایزی قرار داده شده که اگر مهار نشوند، انسان راه کجروی را در پیش میگیرد، اما اگر این غرایز مهار شوند، انسان از فرشته برتر میشود. از این رو خداوند برای اینکه استعدادها به مقتضای حکمتش تحقق یابد، غرایز کنترل شود و اختیار و اراده انسان در مسیر درست قرار گیرد، نیروی عقل را در اختیار انسان قرار داده است که در روایات و کلمات بزرگان از آن به عنوان «حجت باطن» یاد شده است.
امام جمعه قم با اشاره به آیات قرآن درباره جایگاه عقل گفت: فردای قیامت گروهی وارد جهنم میشوند و میگویند: «لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا کُنَّا فِی أَصْحَابِ السَّعِیرِ»؛ اگر ما میاندیشیدیم و عقل خود را به کار میبردیم و گوش شنوا داشتیم، امروز در شمار اصحاب جهنم نبودیم؛ بنابراین عقل، راهنمای بشر در مسیر درست است.
وی افزود: در پی عقل، انبیای الهی و اولیای الهی و در سلسله طولی آنان، عالمان دین و فقیهان، راهنمایان بشر هستند. قرآن میفرماید: «هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الْأُمِّیِّینَ رَسُولًا مِنْهُمْ یَتْلُو عَلَیْهِمْ آیَاتِهِ وَیُزَکِّیهِمْ وَیُعَلِّمُهُمُ الْکِتَابَ وَالْحِکْمَةَ وَإِنْ کَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِی ضَلَالٍ مُبِینٍ».
حسینی بوشهری ادامه داد: پیامبر در میان آن همه جهل، بربریت و نادانی مبعوث شد تا مسیر کمال، هدایت، تعلیم و تربیت را به روی انسان بگشاید. انسانهای جاهل دیروز، هنگامی که پیامبر را دیدند و اسلام آوردند، در رکاب او شرکت کردند و به جبهه رفتند. این ویژگی تربیت پیامبر اکرم(ص) و همه انبیای الهی است.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه با بیان اینکه این مجلس برای از دست دادن یک مرجع بزرگ و عظیمالشأن تشکیل شده است، اظهار کرد: عالمان دین در عصر غیبت معصوم، پرچمدار ترویج آموزههای قرآن و مکتب پیامبر و اهل بیت(ع) هستند. مراجع تقلید و فقیهان بزرگوار، نشانههایی از پیامبر و امام معصوم و نایبان امام معصوم هستند و در میان ما زندگی میکنند.
وی افزود: از این رو در روایات آمده است که روزی که یک عالم از دنیا میرود، مرگ یک عالم از مرگ یک قبیله سنگینتر است. در تعبیرات روایات ما، عالمان چنین معرفی شدهاند: «أَکْرَمُ الْعِبَادِ إِلَی اللهِ بَعْدَ الْأَنْبِیَاءِ الْعُلَمَاءُ»؛ گرامیترین افراد نزد خدای متعال پس از سلسله انبیای الهی، عالمان دین هستند.
حسینی بوشهری ادامه داد: پاداش عالمان نیز در روایت پیامبر(ص) وارد شده است. آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی و رهبر شهید و عزیز انقلاب، حضرت آیتاللهالعظمی امام خامنهای، خداوند علوم و تلاش آنان را در ارشاد بندگانش پرارج گرداند؛ زیرا در ارشاد و هدایت جامعه کوتاهی نکردند و در میدان و سنگر باقی ماندند و هر جا لازم بود، در برابر دشمن ایستادند، این جایگاه علماست.
وی گفت: شخصیتی مانند آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی از میان ما رفت. ما معمولاً قدر عالمان، بزرگان، فقها و مراجع خود را آنچنان که باید نمیدانیم و بهراحتی از کنار آنها عبور میکنیم. اکنون خلأ وجودی این شخصیت و شخصیتهای بزرگ را احساس میکنیم، اما افسوس سودی ندارد.
امام جمعه قم افزود: یک راه باقی است و آن اینکه راه و رسم زندگی این بزرگان را بشناسیم، مطالعه و بررسی کنیم و منش آنان را ارزیابی کنیم. علما، بزرگان، فضلا و طلاب باید روش علمی و اجتهادی این شخصیت بزرگ را واکاوی کنند و ببینند چگونه میتوان به جایگاه آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی رسید؛ اگر قدرشناس باشیم، بهرههای ما بسیار بیشتر خواهد بود.
وی با اشاره به سابقه حضور آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی در قم اظهار کرد: این شخصیت بزرگ و این مرجع عالیقدر، سالها در این حرم مطهر اقامه نماز جماعت میکرد و بسیاری از شما پشت سر او نماز خواندید. طلاب و غیرطلاب در همین مدرسه فیضیه نماز خواندند؛ همانگونه که پدر بزرگوارشان آیتالله سید احمد شبیری زنجانی که از بزرگان عصر خود و مورد اعتماد حضرت امام(ره) و دیگر بزرگان بود، در این مسیر حضور داشت.
حسینی بوشهری بیان کرد: هنگامی که علما میخواستند درباره مسئلهای گرد هم آیند و گرهگشایی کنند، خانه مرحوم آیتالله سید احمد شبیری زنجانی جایگاهی ویژه داشت؛ زیرا او مورد قبول همه علما و بزرگان بود. این خانواده نسل در نسل، عالم، فقیه، برجسته و شایسته پرورش داده است.
وی ادامه داد: در اطلاعیهها و اعلامیههای مراجع بزرگوار تقلید، اساتید و شخصیتهای کشوری، ایشان از ارکان حوزه شمرده شدهاند، حقیقتاً سخنی بهجا است در کلمات یکی از بزرگان دیدم که تعبیرش این بود که ایشان نه تنها فقه را فهمیده بود، بلکه با تمام وجود میدانستند فقه یعنی چه و حقیقت فقه چیست.
امام جمعه قم یادآور شد: آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی در محضر مرحوم آیتالله سید صدرالدین صدر، آیتاللهالعظمی بروجردی، آیتالله محقق داماد و دیگر اساتید در قم تحصیل کرد و در مکتب قم و نجف پرورش یافت. در نجف نیز در محضر آیتاللهالعظمی سید عبدالهادی شیرازی، آیتاللهالعظمی سید محسن حکیم و آیتاللهالعظمی خویی درس خواند و تلاش کرده بود از هر جا مطلبی مییابد، آن را برگزیند.
وی اظهار کرد: آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی سالها در حوزه علمیه قم تدریس کرد؛ تعداد شاگردان ایشان گاهی اندک بود، اما مجلسی که با حضور او شکل میگرفت، مجلسی علمی و تحقیقی بود.
حسینی بوشهری با تشریح روش علمی و اجتهادی آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی گفت: ایشان میفرمود به نقل دیگران بسنده نمیکنم و خودم به منابع مراجعه میکنم. اگر روایتی را در یک باب از ابواب فقهی نیابم، همه ابواب روایی را بررسی میکنم؛ شاید بخشی از روایت در ابواب دیگر فقهی باشد تا فقیه به تمام معنا بر روایات احاطه یابد. رهبر عزیزمان نیز فرمودند که ایشان به تمام فنون استنباط آگاهی داشت و افزون بر آن، به علم رجال و مسائل دیگر نیز مسلط بود.
رئیس جامعه مدرسین حوزه علمیه بیان کرد: مردم ما باید بدانند که این شخصیت، سعه صدر، آغوش باز، مردمی و متواضع بود. همه مراجعه میکردند و ارتباط برقرار میکردند. گرهگشا و راهگشا بود، اما با زندگی ساده، معمولی و بدون تشریفات؛ فقط مشغول وظیفه و انجام تکلیف بود.
انتهای پیام
