به گزارش ایسنا،  وقتی آمبولانس در ترافیک می‌ماند، جاده بر اثر برف و کولاک بسته می‌شود، کوهستان صعب العبور است یا زمان برای رساندن عضو پیوندی به بیمارستان به دقیقه و ثانیه بستگی دارد، این بالگرد اورژانس است که باید برخیزد و مسیر نجات را کوتاه کند. پرواز اورژانس هوایی، تنها یک جابجایی ساده نیست؛ نبردی است با زمان، ارتفاع، تغییرات فشار هوا و شرایطی که حتی تصورش هم برای بسیاری دشوار است. خلبانان و کارشناسان اداره هوایی با وجود همه سختی‌ها، برای نجات جان پرواز می‌کنند و در نقاطی فرود می‌آیند که هیچ نقطه فرود استانداردی وجود ندارد.

پرواز اورژانس هوایی دومین پرواز سخت جهان است/ نجات ۹۰ درصدی جان مصدومان

علی نامداری خلبان بالگرد اورژانس در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه ۱۰ سال است که برای انتقال بیماران پرواز می‌کند، با اشاره به اینکه تفاوت پرواز اورژانس با سایر پروازها چیست؟ می‌گوید: من در سازمان‌های دیگری نیز خدمت کرده‌ام که مربوط به امداد و نجات در سیل و زلزله و آتش سوزی بوده است و آنها هم سختی خودشان را داشتند؛ اما در پروازهای HEMS یا همان ( هلی کوپتر سرویس درمان  اضطراری ) کار سخت تر است و این پروازها در دنیا جزو دومین پروازهای سخت محسوب می شوند. دلیل این سختی این است که در شرایط خاص آب و هوایی و در نقاطی که واقعاً هیچ انسانی نمی‌تواند برود و هیچ وسیله‌ای هم امکان تردد ندارد، هلی کوپتر اورژانس باید برود و مصدوم یا مجروح را به بیمارستان منتقل کند. البته این پرواز علاوه بر سختی، خیلی هم لذت دارد، چون ما می رویم و جان انسان‌ها را نجات می‌دهیم.

او با تأکید بر اینکه خوشبختانه ۹۰ درصد به بالا، مأموریت‌هایی که هلی کوپتر انجام می‌دهد، باعث حفظ زندگی نجات یافتگان می‌شود، می‌افزاید: زمانی بالگرد اعزام می‌شود که امکان تردد آمبولانس و نیروهای زمینی به هر دلیلی وجود ندارد و یا زمان انتقال بیمار بسیار مهم است و باید فورا به بیمارستان منتقل شود.

خلبان بالگرد اورژانس درباره یکی از چالش‌های مهم اورژانس هوایی، اظهار می‌کند: یکی از چالش های ما این است که در خیلی از موارد باید در نقاطی فرود بیایم که شرایط استاندارد یک نقطه فرود را ندارد، ولی برای حفظ جان و نجات مصدوم تلاش می‌کنیم در شرایط خاصی فرود را انجام دهیم و مصدوم را به مراکز درمانی منتقل کنیم. بارها پیش آمده که یک طرف بالگرد عملا روی هوا بوده اما ما توانستیم فرود بیایم و بعد از سوار شدن بیمار نیز، به سختی بلند شده‌ایم.

از نجات مادر باردار تا چوپان، همه خدمات اورژانس رایگان است

خلبان اورژانس هوایی استان تهران درباره یکی از مأموریت های خود می‌گوید: هزینه نگهداری از بالگرد بسیار زیاد است، اما خوشبختانه سازمان اورژانس این خدمات را رایگان به مردم ارائه می‌دهد. خودم در ایرانشهر استان سیستان و بلوچستان شاهد بودم که رفتیم مادر باردار پرخطری را بیاوریم که شوهر این خانم و بستگانش نمی‌خواستند بگذارند این خانم سوار هلی کوپتر شود، چون فکر می کردند اگر تمام دارایی شان را بدهند نمی‌توانند هزینه آن را پرداخت کنند؛ اما به آنها گفتیم این خدمات کاملا رایگان است که آنها باورشان نمی‌شد وسیله به این گران قیمتی مجانی خدمات می‌دهد. همچنین بارها پیش آمده که برای انتقال چوپان هایی که از ارتفاع سقوط کرده اند، مار گزیدگی داشتند و یا نجات کوهنوردان، به مأموریت اعزام شده‌ایم و این مسئله نشان می‌دهد ما تفاوتی برای افراد قائل نیستیم و چه در تهران و چه در شهرهای دور برای نجات افراد پرواز می‌کنیم.

از بالگرد ۱۵۰ متر فاصله بگیرید

نامداری می‌گوید: متأسفانه بعضی مواقع اتفاقاتی افتاده که هلی کوپتر رفته مصدوم را منتقل کند، ولی کسی نبوده صحنه را خالی کند و مردم عادی با هلی کوپتر برخورد کرده و در جا فوت شده‌اند. به همین دلیل از مردم تقاضا می‌کنم در صورت مشاهده بالگرد اولا ۱۵۰ متر فاصله بگیرند و دوما از زاویه ۴۵ درجه به سمت خلبان‌ها نزدیک هلی کوپتر شوند.

او می افزاید: در پروتکل‌های ما، در هر پرواز دو نفر از همکاران فوریت‌های پزشکی همراه ما هستند که یک نفر از آنها مراقب است کسی در خطر نباشد و نفر دوم به بیمار رسیدگی می کند.

روایت کمک خلبان اورژانس هوایی از انتقال عضو پیوندی

حجت اله ملک محمدی کمک خلبان بالگرد نیز در گفت‌وگو با ایسنا، درباره سختی های کار خلبانان اورژانس می‌گوید: بنده به عنوان کمک خلبان با بالگردهای اورژانس پرواز می‌کنم. به خاطر دارم مدتی پیش برای انتقال یک عضو پیوندی به ما مأموریت ابلاغ شد. آن پرواز برای کمک به فردی بود که دچار ایست مغزی شده بود و نیاز به عضو پیوندی داشت. ما باید سریع این عضو را که از ایلام با هواپیما به مهرآباد آورده بودند، بر می‌داشتیم و با تیم پزشکی به بیمارستان چمران می بردیم و این زمان باید بسیار کوتاه می بود تا فرد در اتاق عمل از بین نرود. خوشبختانه ما توانستیم این کار را انجام دهیم و جان فرد را نجات دادیم.

کارشناسان در هلیکوپتر باید ۵ سال سابقه فعالیت در آمبولانس داشته باشند

عباس لطفی کارشناس ارشد اورژانس هوایی استان تهران هم در گفت‌وگو با ایسنا، درباره نحوه فعالیتشان می‌گوید: بنده ۲۰ سال سابقه اورژانس دارم و حدود ۸ سال است که در اورژانس هوایی خدمت می‌کنم. با توجه به آشنایی که با کار همکاران اورژانس هوایی داشتم و هوش هیجانی که این کار می‌طلبید، وارد این حیطه شدم. یکی از شروط ورود به این حیطه کاری، سابقه حداقل ۵ سال با آمبولانس زمینی است و سپس آزمون علمی و عملی توسط آموزش اورژانس تهران برگزار شد و سوابق قبلی ما بررسی و موفق شدیم وارد این حیطه شویم.

حقوق کارشناسان اورژانس هوایی با بقیه تفاوتی چندانی ندارد

کارشناس اورژانس هوایی استان تهران ادامه می‌دهد: حقوق ما با سایرکارشناسان اورژانس تفاوتی نمی کند. فقط ممکن است به واسطه کاری که داریم، اضافه کارمان کمی بیشتر از بقیه باشد. شیفت های ما یک روز در میان از طلوع آفتاب تا غروب آفتاب است زیرا فقط در همین مدت بالگرد امکان پرواز دارد. همچنین روزهایی که شیفت نیستیم نیز آنکال هواپیماهای بال ثابت هستیم. بالگرد فقط در استان تهران بلند می شود، ولی هواپیما به شهرهای دیگر هم می رود. ممکن است مثلاً از اهواز مریض ببریم به شیراز و یا در حوادثی مثل سیل و زلزله یا عملیات اربعین به شهرهای دیگر برویم و بیمار منتقل کنیم.

تفاوت بالگرد و آمبولانس/ لزوم آمادگی جسمانی بالاتر برای پرواز

او می افزاید: کار در بالگرد،  شرایط جسمی خاصی می‌خواهد. من یک سال اول حالت تهوع می گرفتم، چون سریع ارتفاع می‌گیریم و تغییرات فشار هوا روی ما تأثیر می گذارد. همچنین حوزه عملیات ما هم خیلی گسترده تر است. بچه‌های زمینی که داخل شهر هستند ممکن است هیچ وقت مأموریت کوهستان انجام ندهند، ولی ما هم به شهرهای دیگر می‌رویم و هم در کوهستان ها مأموریت انجام می‌دهیم. بنابراین شرایط جسمی خوبی باید داشته باشیم.

این کارشناس اورژانس هوایی استان تهران اظهار می‌کند: من معتقدم کار ما استرس بیشتری نسبت به نیروهای زمینی دارد، زیرا کلا پرواز با بالگرد استرس زاست و اینکه ما استرس مردم در صحنه را نیز داریم و نگرانیم که برای آنها اتفاقی رخ دهد. فضای داخل بالگرد هم بسیار کم است و همین کار را حساس تر می‌کند.

جابجایی همراه بستگی به شرایط دارد

او می افزاید: فضای بالگرد محدود است و در هر بالگرد ما دو نفر کارشناس اورژانس هستیم و فقط می‌توانیم بیمار را جابجا کنیم و جابجایی همراه بستگی به شرایط دارد؛ اما در اکثر موارد می‌توانیم یک نفر همراه نیز سوار کنیم؛ البته ما بالگردهای بزرگ تری نیز داریم که می‌توانیم حدود پنج شش بیمار را با هم سوار کنیم.

عملیات سخت تصادف کامیون حامل سوخت در بزرگراه یاسینی

لطفی در پاسخ به سوالی درباره سخت ترین مأموریتش، می‌گوید: مأموریت هایمان همه سخت هستند، ولی چیزی که خاطرم هست این بود که یک کامیون در بزرگراه یاسینی از گاردریل زده بود و آمده بود در لاین مخالف و ماشین های زیادی را زیر گرفته بود. خودش هم چپ شده بود و بارش سوخت بود و جاده بسته شده بود. همکاران زمینی هم نمی‌توانستند وارد صحنه شوند. وقتی به صحنه رسیدیم ۱۰ تا ۱۵ مصدوم روی زمین بوددند و در آن لحظه بار کاری و فشار کاری ما خیلی زیاد بود. چهار تا پنج مصدوم بدحال را جابجا کردیم و دو سورتی پرواز انجام دادیم.

 تقسیم وظایف میان دو تکنسین بالگرد

سجاد بیاتی پور کارشناس کمک ارشد اورژانس هوایی نیز در گفت‌وگو با ایسنا، درباره سابقه فعالیت و سختی های کارش می‌گوید: حدود ۱۰ سال است که در اورژانس خدمت می‌کنم و از سال ۱۴۰۲ که اورژانس هوایی افتتاح شد، وارد این بخش شدم. علاقه دوران کودکی به پرواز و کارهای اورژانسی باعث شد که برای خدمت با بالگرد داوطلب شوم. ما دو نوع مأموریت داریم مأموریت اولیه مربوط به انتقال بیماران و مجروحان است و مأموریت‌های ثانویه هم مربوط به مأموریت‌های انتقال عضو پیوندی است.

این کارشناس اورژانس هوایی استان تهران، ادامه می‌دهد: در مأموریت‌های بالگرد، دو نفر تکنسین هستیم؛ یک نفر به عنوان ارشد و یک نفر دیگر به عنوان کمک ارشد. ارشد کارهای بیمار و تحویل گرفتن بیمار یا مجروح را انجام می دهد و ما به عنوان کمک، مدیریت صحنه را بر عهده داریم و جلو یا عقب بالگرد را چک می‌کنیم و همیشه مد نظرمان است که هیچ وقت همراه مریض یا افرادی که برای تماشا آمده‌اند نزدیک بالگرد نشوند که خدایی نکرده با خطری مواجه نشوند.

بیاتی پور می‌گوید: به عنوان یک کارشناس هوایی از مردمی که بالگرد را می بینند می‌خواهیم  که به هیچ وجه نزدیک بالگرد نشوند، چون بسیار خطرناک است. یک شور و اشتیاقی برای نزدیک شدن، عکس گرفتن یا فیلم گرفتن وجود دارد، چون بالگرد یک حالت جدید و خاص دارد، ولی در عین حال می تواند خطرناک نیز باشد اگر مردم با ما همکاری کنند، ما می‌توانیم با تمرکز بیشتر به بیمار رسیدگی کنیم که تعداد مصدومان بیشتر نشود.

سخت ترین مأموریت؛ سقوط از صخره در دماوند و فرود هاور

او در تشریح سخت ترین مأموریت خود می‌گوید: تابستان سال قبل یک مأموریت سقوط از صخره سمت دماوند داشتیم، ما اعزام شدیم به محل مورد نظر، ولی جایی برای نشستن بالگرد نبود. چندین بار کاپیتانمان چرخید تا محلی برای فرود پیدا کنیم؛ اما حتی بیمار را پیدا نمی‌کردیم و وقتی با آنها تماس گرفتیم، گفتیم آتش روشن کنند تا ما آنها را ببینیم و در آخر به همین شکل مصدوم را پیدا کردیم. اما باز هم محلی نزدیک بیمار پیدا نکردیم و مجبور شدیم در فاصله یک تا دو متری زمین بالگرد را نگه داریم و ما به پائین بپریم و بعد هم بیمار را همانگونه سوار بالگرد کردیم که این فرود نیامدن بالگرد کار را بسیار سخت تر کرده بود. 

به گزارش ایسنا، اورژانس هوایی استان تهران با تکیه بر خلبانان و کارشناسان آموزش‌دیده، در سخت‌ترین شرایط جوی و جغرافیایی به یاری مصدومان می‌شتابد. از انتقال مادران باردار پرخطر و کوهنوردان تا انتقال اعضای پیوندی و نجات مصدومان تصادفات، همه و همه نشان می‌دهد که این خدمت رایگان، سرمایه‌ای برای سلامت مردم است. در این میان، رعایت فاصله ۱۵۰ متری از بالگرد و نزدیک نشدن به آن، نه یک توصیه ساده، بلکه شرط حفظ جان مردم و ادامه موفق مأموریت‌های نجات است.

انتهای پیام