کوچ برای عشایر فقط جابهجایی از یک نقطه به نقطه دیگر نیست، کوچ، بخشی از زندگی، معیشت و تقویمی است که نسلها با آن زیستهاند، اما این روزها همین تقویم قدیمی، در میان تغییرات اقلیمی، هشدارهای هواشناسی و تفاوت برنامهریزی استانهای مبدأ و مقصد، با چالشی جدی مواجه شده است.
عشایر چهارمحال و بختیاری که هر سال با آغاز فصل سرد راهی مناطق گرمسیری خوزستان میشوند، امسال در شرایطی قرار گرفتهاند که از یک سو بر اساس تقویم کوچ استان و با توجه به پیشبینی و احتمال بروز پدیده النینو، بر خروج آنان توسط ادارهکل منابعطبیعی و آبخیزداری استان تا ۳۱ شهریور تأکید شده و از سوی دیگر، خوزستان تاریخ ورود عشایر را هشتم آبان اعلام کرده است، فاصلهای که برای جامعه عشایری تنها یک اختلاف در تقویم نیست، بلکه میتواند به سردرگمی و بلاتکلیفی در مسیر کوچ منجر شود.
از سوی دیگر، در جلسه ستاد پیشگیری، هماهنگی و فرماندهی عملیات پاسخ به بحران چهارمحال و بختیاری، جعفر مردانی، استاندار بر خروج به موقع عشایر تأکید کرد تا این جامعه درگیر خطرات ناشی از بارشهای پاییزی و شرایط نامساعد جوی نشود، هشدارهایی که وقتی با محدودیتهای زمانی و برنامه اعلامی استان مقصد(خوزستان) کنار هم قرار میگیرند، این پرسش را پیش میکشند که عشایر در این میان باید کدام برنامه را مبنا قرار دهند و مسئولیت هماهنگی میان دو استان بر عهده چه نهادی است؟
بخشی از این چالش را شاید بتوان در تغییر ماهیت خود «کوچ» جستوجو کرد، کوچ سنتی که زمانی هفتهها و حتی حدود یکماه و نیم زمان میبرد، امروز به مدد خودرو و وسایل حملونقل، در مدت بسیار کوتاهتری انجام میشود. بنابراین برنامههایی که بر مبنای زمان کوچ سنتی تنظیم شدهاند، دیگر الزاماً با واقعیت کوچ ماشینی امروز همخوانی ندارند و همین تغییر، ضرورت بازنگری و هماهنگی بیشتر در تقویم کوچ را دوچندان کرده است.
در این میان، عشایر نباید قربانی ناهماهنگی تقویمها و تصمیمهای اداری شوند، جامعهای که زندگی و سرمایهاش را با طبیعت گره زده و کوچکترین تغییر در زمان کوچ میتواند بر دام، معیشت و امنیت خانوادههای عشایری اثر بگذارد، اکنون بیش از هر چیز، گفتوگوی مستقیم و تصمیم مشترک میان مسئولان چهارمحال و بختیاری و خوزستان ضرورت دارد تا دو استانداری که هر کدام دغدغههایی برای مدیریت کوچ دارند، بر سر یک برنامه روشن، عملیاتی و قابل اجرا به توافق برسند و عشایر بدانند چه زمانی، از چه مسیری و با چه اطمینانی باید راهی ییلاق یا قشلاق شوند.
کوچ باید مسیر داشته باشد، نه سرگردانی، تقویم داشته باشد، نه تناقض و تصمیمی که درباره آن گرفته میشود، پیش از آنکه پشت میزهای اداری نهایی شود، باید با واقعیت زندگی مردمی همخوان باشد که هر سال، به امید رسیدن به چراگاه و مقصدی امن، بار زندگی خود را بر دوش میگیرند و راهی جاده کوچ میشوند.
عشایر چهارمحال و بختیاری بین تقویم کوچ چهارمحال و بختیاری و خوزستان دچار سردرگمی شدهاند
نوید غریبشاهی، مسئول روابطعمومی ادارهکل امور عشایر چهارمحال و بختیاری در خصوص وضعیت کوچ عشایر استان، اظهار کرد: طبق تقویم کوچ عشایر باید تاریخ ۳۱ شهریور این استان را به مقصد خوزستان ترک کنند، حدود ۲۰ درصد عشایر تا قبل از این تاریخ استان را ترک کردهاند، اما استان خوزستان تاریخ ورود عشایر را هشتم آبان اعلام کرده است و این مسئله باعث سردرگمی عشایر شده است.
وی با اشاره به هشدارهای سازمان هواشناسی در خصوص پدیده النینو، عنوان کرد: طبق هشدارها مقرر بود عشایر طبق برنامه زمانبندی استان را ترک کنند، اما دچار مشکل شدهاند، البته بارندگی در استان خوزستان و چهارمحال و بختیاری رخ میدهد و نباید سختگیری زیادی در این حوزه داشت.
غریبشاهی یکی از دلایل به وجود آمدن چالش برای ورود عشایر به خوزستان زودتر از موعد تعیین شده را بیتوجهی به آییننامه ماده ۱۱ ساماندهی کوچ عشایر عنوان کرد و گفت: در گذشته کوچ عشایر به صورت سنتی و از طریق ایلراههای عشایری انجام میشد و زمان رسیدن عشایر به خوزستان حدود یک ماه و بیشتر زمان میبرد، اکنون عشایر به دلیل وجود مزاحمتهای ایلراهی توسط جوامع محلی، روستاییان و شهرها مجبور هستند کوچ را به صورت ماشینی انجام دهند و هزینه سنگینی را نیز متقبل میشوند و ورود زودهنگام آنان به استان خوزستان مشکلاتی را ایجاد کرده است، همچنین ضرورت دارد برای تسهیل تردد عشایر میانبندهایی در مسیر ایجاد شود.
مسئول روابطعمومی ادارهکل امور عشایر چهارمحال و بختیاری با اشاره به اینکه ۵۰ دستگاه مسئول ارائه خدمات به عشایر هستند، گفت: این دستگاهها باید در فرآیند کوچ همکاری لازم را داشته باشند، همچنین نشستی با انجمن رانندگان و ادارهکل راهداری و حملونقل جادهای استان برگزار خواهد شد تا نرخ حمل و نقل پس از تصویب به عشایر ابلاغ شود و عشایر متضرر نشوند، همچنین درصدد ایجاد ایستگاه خدماتی در گردنه تاراز و دزپارت هستیم.
انتهای پیام
