عباس حاجیحسینی در گفتوگو با ایسنا ضمن اشاره به این که پدیده النینو برای استانی کویری نظیر یزد، یک فرصت مشروط همراه با ریسکهای اقلیمی است، اظهار کرد: تقویت سفرههای آب زیرزمینی، تجدید حیات قنوات تاریخی، کاهش مقطعی تنش آبی گیاهان و بهبود پوشش گیاهی مراتع جهت تعلیف دام سبک از ابعاد فرصت این پدیده هستند.
وی درباره ابعاد تهدید پدیده النینو نیز با بیان این که در اقلیم خشک یزد، سامانههای بارشی متأثر از پدیده مذکور عموماً ماهیتی سیلآسا، متمرکز و کوتاهمدت دارند، تاکید کرد: این رویداد اگر مهار نشود، موجب تشدید فرسایش خاک، آبگرفتگی اراضی و آسیب جدی به قنوات و زیرساختهای کشاورزی خواهد شد.
این مسئول با اشاره به این که تنها با تکیه بر مدیریت جامع حوزههای آبخیز و توسعه طرحهای تغذیه مصنوعی، میتوان این پدیده مخاطرهآمیز را به فرصتی پایدار برای احیای منابع آبی استان بدل ساخت، گفت: از این پدیده میتوان به صورت مشروط در حوزههای زراعت و علوفه دامی و مراتع و باغبانی بهره گرفت.
حاجیحسینی با بیان این که ارتباط مستقیمی میان افزایش بارش و تناژ در واحد سطح در حوزه زراعت و علوفه دامی و مراتع وجود دارد، تصریح کرد: البته افزایش بارش در حوزه باغبانی لزوماً به معنای افزایش تولید نیست چرا که عملکرد باغات به عواملی مثل تأمین سرمای لازم زمستانه (ساعات خنکی)، عدم وقوع سرمازدگیهای دیررس بهاره و نبود رطوبت بالا در زمان گردهافشانی نیز وابسته است.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان در اینباره ادامه داد: در صورتی که النینو با افزایش بیش از حد دمای زمستان یا بارندگیهای زمان گلدهی همراه شود، حتی باعث کاهش عملکرد در این بخش تولیدی خواهد شد.
محصولات متاثر از النینو در استان یزد کدامند؟
این مسئول در خصوص این که کدام محصولات استان بیشترین تاثیر را از پدیده النینو خواهند داشت، به محصولات زراعی و پاییزه گندم، جو و کلزا که مستقیماً از پراکنش و حجم بارشهای پاییزی و زمستانه تأثیر میپذیرند، اشاره کرد.
وی همچنین بیان کرد: باغات پسته و انار هر چند با چاه و قنوات آبیاری میشوند اما از دیگر محصولات متاثر از پدیده النینو هستند چرا که بارشهای موثر میتوانند به شستوشوی نمک از محیط ریشه (آبشویی طبیعی خاک) کمک شایانی کند.
رئیس سازمان جهاد کشاورزی استان متذکر شد: با این حال بارندگیهای نابهنگام اواخر زمستان یا اوایل بهار و همین طور پدیده النینو میتواند سبب اخلال در گردهافشانی پسته شود.
حاجیحسینی، محصولات گلخانهای را نیز در لیست محصولاتی که تحت تاثیر پدیده مذکور قرار میگیرند، قرار داد و تصریح کرد: گلخانهها به دلیل محیط کنترلشده، وابستگی مستقیمی به بارش برای تأمین رطوبت ندارند اما از نظر تأثیرات ثانویه مثل کاهش نور متوالی در روزهای ابری و خطر آسیب به سازهها در طوفانها و بارشهای تندری، با تهدید روبهرو هستند.
اثر النینو در نیاز آبی تابستان محدود است
رئیس جهادکشاورزی استان در ادامه درباره این که آیا النینو باعث کاهش آبیاری میشود، گفت: موضوع آبیاری به زمان، نوع و الگوی بارشها مرتبط است به طوری که در باغها به ویژه باغهای پسته و زیتون، بارندگیهای پاییز و زمستان دوره خواب گیاه را پوشش داده و نیاز به «یخآب زمستانه» یا آبیاریهای سنگین برای شستوشوی خاک را از ۲۰ تا ۳۰ درصد در فصل سرما کاهش میدهد.
این مسئول با اشاره به این که بارشهای به موقع پاییزی میتواند یک تا دو نوبت مدار آبیاری را در زراعت به تعویق بیندازد و سالانه بین ۱۰ تا ۱۵ درصد در مصرف آب چاهها صرفهجویی ایجاد کند، متذکر شد: با این حال، به دلیل تبخیر بالا و عدم ماندگاری طولانی رطوبت در خاکهای شنی استان، بارشهای رگباری به سرعت از دسترس خارج شده و تأثیر آنها در کاهش نیاز آبی فصل رشد (بهار و تابستان) محدود است.
ضرورت لایروبی و بیمه محصولات در مواجهه با النینو
حاجیحسینی با هشدار از این که پدیده النینو در کنار این که میتواند یک فرصت باشد اما تهدیدی جدی و محتمل نیز است، ابراز کرد: این تهدید در گلخانهها میتواند همراه با انباشت آب در حریم واحدها، تخریب پلاستیک و سازه در اثر تگرگ یا تندبادهای همراه سامانه، کاهش نفوذ نور و گسترش بیماریهای قارچی ناشی از رطوبت حبسشده باشد.
رئیس جهاد کشاورزی استان با اشاره به این که تهدیدات النینو در باغات و مزارع شامل طغیان رودخانههای فصلی، گلآلودگی و خفگی طوقه و ریشه درختان پسته، تخریب دیواره و مسیر مادرچاههای قنوات و شستهشدن بستر بذر در مزارع نوکاشته میشود، توصیه کرد: بهرهبرداران همواره لایروبی کانالهای هدایت آب، استحکامبخشی به سازههای سبک و بیمه محصولات کشاورزی را جدی بگیرند.
تأثیر دوگانه بارشها بر بازار محصولات
وی در ادامه تغییرات قیمتها به دلیل تغییر بارش را متاثر از نوع محصول، خواند و گفت: هرچند خسارت سیل میتواند هزینه تمامشده تولیدکننده محصولات اساسی و استراتژیک مانند پسته، انار و صیفیجات گلخانهای را افزایش دهد. اما قیمت این محصولات عمدتاً تابع بازارهای صادراتی، نرخ ارز و قیمتهای جهانی یا کشوری است و نوسان تولید استانی تأثیر مستقیم چشمگیری بر افت قیمت آنها نخواهد داشت.
حاجیحسینی در پایان با اشاره به این که آسیبهای مقطعی ناشی از سیل به جالیزها یا گلخانهها میتواند نوسانات قیمتی کوتاهمدت در بازار میوه و ترهبار محلی ایجاد کند، خاطرنشان کرد: افزایش بارش ناشی از پدیده النینو میتواند باعث رونق مراتع، فراوانی علوفه دستی، تعادل و کاهش هزینههای نگهداری دام، قیمت گوشت قرمز و علوفه در سطح استان شود.
انتهای پیام
