شنبه ۴ مهر ۱۴۰۵ | ۱۴:۴۳
شگفتی‌های حیات در رقابت «دنیای کوچک متحرک نیکون»

برگزیدگان مسابقه فیلمبرداری میکروسکوپی نیکون

شگفتی‌های حیات در رقابت «دنیای کوچک متحرک نیکون»

برگزیدگان مسابقه امسال «دنیای کوچک در حرکت» نیکون (Nikon Small World in Motion)، زیبایی شگفت‌انگیز و پرتحرک حیات میکروسکوپی را در تصاویری از موجودات و ساختارهای ریز، به نمایش گذاشته‌اند.

به گزارش ایسنا، درون بدن ما، زیر پای ما و در سراسر محیط اطرافمان، زندگی جریان دارد؛ اما بسیاری از این حیات، با چشم غیرمسلح دیده نمی‌شود. تنها با کمک میکروسکوپ‌های پیشرفته می‌توان این جهان ریز را با تمام جلوه‌های درخشان، متحرک و شگفت‌انگیزش مشاهده کرد. با این حال، ثبت این لحظات بسیار کوچک، به دقت یک دانشمند و صبر یک عکاس نیاز دارد.

به نقل از  نیویورک‌تایمز، «بندیکت پلایر» (Benedikt Pleyer)، برنده جایگاه سوم این رقابت که زیبایی خیره‌کننده جهان میکروسکوپی را به تصویر می‌کشد، می‌گوید: خودم را شبیه یک محیط‌بان در دشت‌های آفریقا می‌بینم. بیرون می‌روید و دنبال شیرها می‌گردید؛ با این تفاوت که اینجا موجودات بسیار کوچک‌اند و درست جلوی چشمان شما قرار دارند.

رقابت «دنیای کوچک» نخستین بار در سال ۱۹۷۵ آغاز شد و در آن زمان تنها به عکاسی اختصاص داشت. در سال ۲۰۱۱، رقابتی جداگانه برای تصاویر متحرک نیز راه‌اندازی شد. هیئت داوران امسال را دانشمندان، طراحان و مدیران موسسات علمی برنده جوایز تشکیل می‌دادند.

برگزیدگان امسال که روز چهارشنبه معرفی شدند، جزئیات زیبایی از جهانی را آشکار می‌کنند که معمولا قادر به دیدنش نیستیم و در عین حال نشان می‌دهند که هنوز چه چیزهای زیادی برای آموختن درباره جهان پیرامونمان وجود دارد.

رتبه اول: ضربان موهای ریز

در مجاری تنفسی مانند ریه‌ها، گلو و حفره‌های بینی، ساختارهای بسیار ریز و موومانندی به نام «مژک» وجود دارند که با حرکاتی هماهنگ، موج‌هایی ایجاد می‌کنند و به بیرون راندن مخاط کمک می‌کنند. در یک فرد سالم، این مژک‌ها به‌ طور منظم و سریع حرکت می‌کنند؛ اما بیماری می‌تواند ریتم این حرکات را تغییر دهد.

«نینگ شو» (Ning Xu)، مهندس اپتیک در دانشگاه ملی سنگاپور، در ویدئوی برنده رتبه نخست، مژک‌های یک کودک مبتلا به «دیسکینزی مژکی اولیه» را به تصویر کشیده است؛ یک اختلال تنفسی که موجب ضعیف شدن و از دست رفتن هماهنگی حرکات مژک‌ها می‌شود و توانایی آنها برای انجام وظیفه طبیعی‌شان را مختل می‌کند. این اختلال می‌تواند به عفونت‌های تنفسی مادام‌العمر، از جمله برونشیت و ذات‌الریه منجر شود. شو می‌گوید: این فقط یک تصویر جالب از دنیای اپتیک نیست. او امیدوار است این کار بتواند به پزشکان در درک بهتر این بیماری کمک کند؛ بیماری‌ که برآورد می‌شود حدود یک نفر از هر ۷۵۰۰ نفر در سراسر جهان به آن مبتلا باشند.

نیکون در بیانیه‌ای اعلام کرد که شو در مرحله پس‌تولید از یک ابزار هوش مصنوعی استفاده کرده است. قوانین این مسابقه تولید تصاویر با هوش مصنوعی را ممنوع می‌کند، اما استفاده از هوش مصنوعی برای بهبود داده‌های حاصل از  تصویربرداری میکروسکوپی مجاز است.

رتبه دوم: کرم گرد کنجکاو

«نگوین نام نهات» در تلاش بود از یک شکارچی تک‌سلولی آب شیرین به نام Dileptus فیلم‌برداری کند که متوجه وجود یک عامل مزاحم در نمونه خود شد: یک کرم گرد کوچک. او که در شهر ه+وشی‌مین ویتنام روی رفتارهای تولیدمثلی میکروب‌ها مطالعه می‌کند، می‌گوید: در ابتدا توجه چندانی به آن نکردم.   اما کمی بعد، او شاهد صحنه‌ای شد که در آن این کرم انگلی، Dileptus را گرفت. این موجود تک‌سلولی برای فرار از چنگ کرم مجبور شد بخشی از زائده انتهاییِ دم‌مانند خود را از دست بدهد.

نام نهات پس از بررسی نمونه‌های مشابه دریافت که برای کرم‌های گرد، بی‌حرکت کردن موجودات رقیب ظاهرا یکی از سازوکارهای دفاعی معمول است. این مشاهده کاملا اتفاقی و در جریان فیلم‌برداری رخ داد؛ اما از نگاه نام نهات، این صحنه نمونه‌ای از تعاملات غیرمنتظره‌ای بود که می‌تواند میان میکروارگانیسم‌ها رخ دهد.

رتبه سوم: کوچک‌ترین آکواریوم عروس دریایی

به تصویر کشیدن جهان میکروسکوپی برای چشم انسان کار ساده‌ای نیست. پلایر، پژوهشگر مستقل حوزه میکروب‌ها که در کیوتو ژاپن فعالیت می‌کند، می‌گوید: وقتی از موجودات بسیار کوچک فیلم می‌گیرید، مردم تقریبا به هیچ شکلی نمی‌توانند ابعاد واقعی آنها را درک کنند.

او برای حل این مشکل تصمیم گرفت از قطرات آب استفاده کند تا بتواند ابعاد موجوداتی را که مشاهده می‌کند، بهتر به نمایش بگذارد.

پلایِر سال‌ها تلاش کرد تا روش مناسبی برای این کار پیدا کند. در نهایت، او لاروهای عروس دریایی که اندازه‌شان از یک دانه فلفل بزرگ‌تر نیست  را با استفاده از پیپت داخل قطره‌ای از آب قرار داد که به کمک یک رشته معلق نگه داشته شده بود.

عروس‌های دریایی «کاسیوپیا» که در این ویدئو دیده می‌شوند، مجهز به نیزه‌های سمی هستند که هنگام احساس خطر یا تحت فشار قرار گرفتن، آنها را شلیک می‌کنند. پلایر می‌گوید: این کوچک‌ترین آکواریوم جهان است.

شایسته تقدیر: قارچ‌های خیره‌کننده، حلزون دریایی رنگین‌کمانی، جلبک‌های مارپیچی و سلول قلب تپنده

قارچ‌های درخشان

«ویم فن اِخموند» می‌گوید بیشتر قارچ‌ها وقتی با چشم غیرمسلح دیده می‌شوند، شبیه «کرک‌های خاکستری یا قهوه‌ای ناخوشایند» به نظر می‌رسند. او بیش از ۱۲ سال پیش، زمانی که در موزه «میکروپیا» در آمستردام کار می‌کرد، ساخت ویدئوهای تایم‌لپس را آغاز کرد.

شاید قارچ‌ها را بیشتر به شکل قارچ‌های خوراکی بشناسیم یا بدانیم که با تولید آنتی‌بیوتیک‌ها به انسان کمک می‌کنند.

در این ویدئوی تایم‌لپس، می‌توان گونه‌ای از قارچ‌های جنس پنسیلیوم را دید که شبکه‌ای ضخیم و شبیه فرش به نام «میسلیوم» ایجاد می‌کند. از این شبکه، قطرات قرمز درخشانی بیرون می‌آیند که سرشار از آنتی‌بیوتیک‌ها و مواد دیگر هستند.

فن اخموند درباره این نماهای نزدیک از قارچ‌ها می‌گوید: وقتی آنها را بهتر بشناسید، امیدوارم بیشتر قدر این موجودات کم‌ادعا را بدانید.

حلزون دریایی پروانه‌ای

Cyerce kikutarobabai که بیشتر با نام «حلزون دریایی پروانه‌ای» شناخته می‌شود، موجودی رنگارنگ است که سطح بدنش با ساختارهایی شبیه بال پوشیده شده است. این ساختارها به حلزون کمک می‌کنند تنفس کند و در آب حرکت کند و در عین حال ظاهری شبیه بال‌های پروانه به آن می‌دهند.

«ایگور آدامیکو» از مرکز تحقیقات مغز دانشگاه پزشکی وین می‌گوید مشاهده این حلزون دریایی چهار میلی‌متری باعث شد او متوجه شود این ساختارها صرفا جنبه تزئینی ندارند. او می‌گوید: یکی از آن لحظاتی بود که مشاهده علمی و زیبایی بصری کاملا از هم جدا نشدند.

جلبک‌های مارپیچی

این جلبک‌های آب شیرین، با نام Volvox aureus، تقریبا همه‌جا یافت می‌شوند و بیشتر در برکه‌ها، دریاچه‌ها و رودخانه‌ها دیده می‌شوند.

در نمونه‌ای که «گرد گونتر»، ریزنگار مستقر در دوسلدورف آلمان، جمع‌آوری و تصویربرداری کرده است، کلونی‌های جلبک حاوی ساختارهایی به نام «زیگوسپور» هستند.

زیگوسپورها مرحله استراحت جنسی جلبک‌ها را تشکیل می‌دهند و مانند یک «کپسول زمان زیستی» عمل می‌کنند؛ یعنی زمانی که شرایط محیطی نامساعد می‌شود، برای مثال در پی کاهش شدید دما، به حفظ کد ژنتیکی جلبک کمک می‌کنند.

سلول قلبی تپنده

«دیلن تی. برنت» سال‌ها است تلاش می‌کند بفهمد سلول‌های عضله قلب چگونه «سارکومرها» را می‌سازند؛ ساختارهای انقباضی بسیار کوچکی که مسئول ایجاد هر ضربان قلب هستند.

«اِما کوری»، دانشجوی تحصیلات تکمیلی در آزمایشگاه او در دانشکده پزشکی دانشگاه وندربیلت، به تازگی شکل‌گیری سارکومرها را در یک سلول قلبی منفرد طی ۴۰ ساعت دنبال کرده است.

برنت می‌گوید: هر سلول عضله قلب باید این ماشین‌های کوچک انقباضی را بسازد و به‌طور مداوم آنها را حفظ کند. او اضافه می‌کند: این فیلم فرصت نادری در اختیار ما قرار می‌دهد تا واقعا شاهد رخ دادن بخشی از این فرایند باشیم.

انتهای پیام

# علمی‌ و دانشگاهی

آخرین اخبار علمی‌ و دانشگاهی