دکتر هاشم اورعی در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به تجربه دانشگاهها و پژوهشگران ایرانی در مواجهه با تحریمهای علمی آمریکا گفت: ما از پس تحریمهای آمریکا برآمدهایم و برمیآییم، اما آن چیزی که به نظر میرسد از عهده آن برنمیآییم، تحریمهای داخلی است.
وی درباره شیوههای مورد استفاده برای حفظ ارتباطات علمی و تحقیقاتی با دانشگاههای خارجی اظهار کرد: یکی از روشهایی که برای دور زدن تحریمهای آمریکا در مبادلات علمی و تحقیقاتی استفاده میکنیم این است که قرارداد رسمی و مستقیم بین دانشگاه صنعتی شریف و دانشگاه خارجی منعقد نمیکنیم، بلکه مدیران پروژهها قراردادها را بین خودشان مبادله میکنند و در نتیجه این همکاری در سیستمهای دولتی قابل شناسایی نیست که بخواهند برای آن دانشگاه خارجی مشکلی ایجاد کنند.
اورعی افزود: واقعیت این است که اگر این همکاریها به شکل رسمی انجام شود، ممکن است برای دانشگاه خارجی مشکل ایجاد شود و در نتیجه آن دانشگاه دیگر حاضر به ادامه همکاری نباشد؛ با این حال، ما با استفاده از این روشها همچنان در حال پیش رفتن هستیم.
نگرانی از ایجاد محدودیتهای داخلی برای ارتباطات علمی
استاد دانشگاه صنعتی شریف ادامه داد: مشکلی که اکنون ایجاد شده، موضوع طرحی است که درباره نفوذ بیگانه در مجلس مطرح شده است. اگر قرار باشد بر اساس این طرح، ارتباط یک محقق ایرانی با دانشگاههای خارج از کشور با محدودیتهای جدی مواجه شود و برای آن مجوزهای متعدد از نهادهای مختلف لازم باشد، این مسئله میتواند ارتباطات علمی را با مشکل مواجه کند.
وی خاطرنشان کرد: من و امثال من حوصله و امکان طی کردن چنین فرآیندهایی را نداریم و در چنین شرایطی حتی زبان مشترکی برای اینکه بدانیم باید چه کاری انجام دهیم و چه مراحلی را طی کنیم، وجود ندارد.
اورعی با بیان اینکه این محدودیتها میتواند آثار جدی بر فعالیتهای علمی داشته باشد، گفت: خلاصه کلام این است که ما تحریمهای بینالمللی را توانستهایم حل کنیم، اما تحریمهای داخلی به نظر میرسد که دارد کل قضیه را تحت تأثیر قرار میدهد.
نگرانی درباره محدودیت آزمونهای بینالمللی
استاد دانشکده برق دانشگاه صنعتی شریف در ادامه به محدودیتهای احتمالی در برگزاری آزمونهای بینالمللی در ایران اشاره کرد و گفت: منظور از این محدودیتها ظاهراً این است که در ایران آزمونهایی مانند آیلتس و GRE برگزار نشود. اگر چنین اتفاقی بیفتد، فعلاً دانشجویان میتوانند برای شرکت در این آزمونها به کشورهای دیگر، مانند ارمنستان، مراجعه کنند؛ همان کاری که پیش از این نیز انجام میدادند.
وی افزود: البته تاکنون ندیدهام که دولت آمریکا یا دونالد ترامپ اعلام کرده باشد که پذیرش دانشجوی ایرانی ممنوع است. اگر چنین تصمیمی گرفته شود، شرایط بسیار دشوار خواهد شد، اما در حال حاضر چنین چیزی را مشاهده نکردهام.
اورعی ادامه داد: در حال حاضر ممکن است برخی افراد برای انجام مبادلات و پرداختهای مرتبط با فعالیتهای علمی از کارتهای اعتباری خارج از ایران استفاده کنند و این فعالیتها همچنان در حال انجام است. نگرانی من این است که دولت آمریکا در مرحلهای تصمیم بگیرد آزمونهای بینالمللی را در ایران برگزار نکند یا محدودیتهای جدیتری اعمال شود.
وی تأکید کرد: اگر آزمونها در ایران برگزار نشود، تا زمانی که دانشجویان بتوانند در خارج از کشور در آنها شرکت کنند، مشکل قابل مدیریت است. سالها چنین آزمونهایی در ایران برگزار نمیشد و دانشجویان برای شرکت در آنها به کشورهای دیگر میرفتند.
محدودیت ارتباط پژوهشگران ایرانی میتواند به دانشگاهها آسیب بزند
اورعی درباره طرح مجلس در زمینه مقابله با نفوذ بیگانه نیز گفت: این طرح هنوز به تصویب نهایی نرسیده و به شورای نگهبان نرفته است، اما اگر با همین رویکردی که من از بخش مرتبط با ارتباطات علمی آن برداشت میکنم، اجرایی شود، میتواند آسیب جدی به دانشگاههای کشور وارد کند.
وی افزود: من به بخش سیاسی این طرح کاری ندارم و درباره بخش ارتباطات علمی آن صحبت میکنم. اگر محدودیتهایی که در این طرح مطرح شده اجرایی شود، دیگر دانشگاههای ما نمیتوانند آنطور که باید در ترویج علم، انجام تحقیقات و تدوین دانش فنی فعالیت کنند و در نتیجه ارتقای صنعتی کشور نیز تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.
استاد دانشگاه صنعتی شریف با اشاره به موضع دولت نسبت به این موضوع گفت: در صورت تصویب چنین موضوعی، دولت صراحتاً مخالفت خود را اعلام کرده است، اما باید ببینیم این مخالفت تا چه اندازه میتواند در روند تصویب و اجرای آن تأثیرگذار باشد.
انتهای پیام
