مرتضی ضرابی دوشنبه ۶ مهر در کارگروه متخصصان زنان و زایمان استان کردستان که در دانشگاه علوم پزشکی استان برگزار شد، اظهار کرد: توجه به سلول‌های بنیادی خون بند ناف از آنجا اهمیت پیدا کرد که مشخص شد خون و سایر ضمائم جنینی که پیش از این به‌عنوان زباله بیولوژیک دور ریخته می‌شد، قابلیت فرآوری و استفاده در حوزه پزشکی را دارد.

وی با اشاره به فعالیت ۲۰ ساله مجموعه فناوری‌های بن‌یاخته‌های رویان افزود: فعالیت این مجموعه ابتدا با هدف ذخیره‌سازی سلول‌های بنیادی خون بند ناف آغاز شد، اما امروز علاوه بر خون بند ناف، خون محیطی، مغز استخوان، بافت چربی، بافت بند ناف و پالپ دندان شیری نیز برای استخراج و ذخیره‌سازی سلول‌های بنیادی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ضرابی با بیان اینکه سلول‌های بنیادی به دو گروه اصلی خون‌ساز و غیرخون‌ساز تقسیم می‌شوند، گفت: سلول‌های بنیادی خون‌ساز از خون محیطی، مغز استخوان و خون بند ناف به دست می‌آیند و در درمان برخی سرطان‌های خون، بیماری‌های خونی و نقص سیستم ایمنی کاربرد دارند.

وی ادامه داد: سلول‌های بنیادی غیرخون‌ساز نیز از منابعی مانند مغز استخوان، بافت چربی و پالپ دندان استخراج می‌شوند و در مطالعات و کاربردهای پزشکی مرتبط با بیماری‌هایی مانند فلج مغزی، اوتیسم، آرتروز و برخی بیماری‌های قلبی مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

مدیرعامل شرکت فناوری بن‌یاخته‌های رویان با اشاره به تفاوت این دو گروه از سلول‌های بنیادی عنوان کرد: در سلول‌های بنیادی خون‌ساز، تطابق ژنتیکی میان دهنده و گیرنده اهمیت اساسی دارد، اما در سلول‌های بنیادی غیرخون‌ساز نیاز به تطابق ژنتیکی به شکل سلول‌های خون‌ساز وجود ندارد و این سلول‌ها قابلیت تکثیر بالایی دارند.

وی از ذخیره‌سازی بیش از ۲۵۰ هزار نمونه خون بند ناف در بانک سلول‌های بنیادی خبر داد و گفت: امروز یکی از بزرگ‌ترین ظرفیت‌های ذخیره‌سازی سلول‌های بنیادی خون بند ناف را در اختیار داریم و علاوه بر آن، بانک سلول‌های بنیادی خون محیطی و مغز استخوان نیز فعال است.

ضرابی افزود: نمونه‌های خون محیطی بیماران در برخی مراکز پیوند پس از جداسازی و فرآوری توسط دستگاه پلاسمافرزیس به این مجموعه ارسال و در شرایط استاندارد ذخیره می‌شود تا پس از انجام مراحل درمانی و شیمی‌درمانی، در زمان نیاز مجدداً برای پیوند به بیمار بازگردانده شود. این خدمت در حال حاضر به مراکز پیوند ارائه می‌شود.

وی در ادامه با اشاره به ظرفیت‌های موجود در ضمائم زایمانی گفت: پرده‌های جنینی، جفت، بافت بند ناف و خون بند ناف، علاوه بر کاربرد در حوزه سلول‌های بنیادی، ظرفیت تولید محصولات پزشکی متنوعی دارند که بخشی از این محصولات اکنون وارد مرحله تولید و استفاده شده‌اند.

مدیرعامل شرکت فناوری بن‌یاخته‌های رویان با اشاره به فرآوری پرده آمنیوتیک اظهار کرد: پرده جنینی با نام تجاری «آمیکیر» فرآوری شده و در حوزه‌هایی مانند درمان زخم‌های سوختگی، زخم پای دیابتی و برخی جراحی‌های چشم مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ضرابی همچنین از تولید فرآورده‌هایی از خون بند ناف خبر داد و گفت: امکان تهیه فرآورده‌هایی مانند پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) و سرم خون از خون بند ناف وجود دارد و از سرم خون بند ناف نیز یک فرآورده به شکل قطره چشمی تولید شده که مراحل دریافت مجوز آن در حال انجام است.

وی افزود: این قطره چشمی می‌تواند در مواردی مانند آسیب‌ها و سوختگی‌های قرنیه و خشکی چشم کاربرد داشته باشد و مطالعات و کاربردهای مشابه آن در حیوانات خانگی نیز در حال انجام است.

ضرابی با اشاره به راه‌اندازی بانک بافت بند ناف در کنار بانک خون بند ناف گفت: ذخیره‌سازی بافت بند ناف در دنیا نیز به‌عنوان یکی از روش‌های نگهداری منابع سلول‌های بنیادی مطرح است و ما نیز این امکان را در کنار ذخیره‌سازی خون بند ناف فراهم کرده‌ایم.

وی با بیان اینکه سلول‌های موجود در بافت بند ناف قابلیت تکثیر بالایی دارند، خاطرنشان کرد: یک نمونه بافت بند ناف می‌تواند پس از فرآوری و تکثیر، برای استفاده در درمان چند بیمار مورد استفاده قرار گیرد. ضرابی در پایان با اشاره به دستاوردهای مجموعه بن‌یاخته‌های رویان طی دو دهه فعالیت، گفت: توسعه بانک‌های سلول‌های بنیادی، ارائه خدمات به مراکز پیوند، تولید فرآورده‌های پزشکی از ضمائم زایمانی و حرکت در مسیر توسعه فناوری و خودکفایی، بخشی از دستاوردهای این مجموعه طی ۲۰ سال گذشته است.

 جهاد دانشگاهی آماده توسعه همکاری با علوم پزشکی کردستان در حوزه سلول‌های بنیادی است

محمد عادل رضایی، رئیس جهاد دانشگاهی استان کردستان، در ادامه این جلسه اظهار کرد: برگزاری چنین نشست‌هایی می‌تواند زمینه‌ساز توسعه فعالیت‌ها و افزایش هم‌افزایی میان جهاد دانشگاهی و دانشگاه علوم پزشکی کردستان در حوزه درمان ناباروری و پژوهش‌های کاربردی سلول‌های بنیادی باشد.

وی با اشاره به ظرفیت‌های جهاد دانشگاهی در حوزه پژوهش و درمان افزود: اگر در استان کردستان نیاز یا مسئله‌ای در زمینه سلول‌های بنیادی و پژوهش‌های کاربردی وجود داشته باشد که جهاد دانشگاهی بتواند در آن ورود کند، آمادگی داریم در تعامل و همکاری با دانشگاه علوم پزشکی استان برای رفع این نیازها اقدام کنیم.

رضایی با بیان اینکه معرفی دستاوردهای جدید در حوزه سلول‌های بنیادی می‌تواند به توسعه این حوزه در استان کمک کند، گفت: امیدواریم این نشست زمینه‌ای برای شناسایی ظرفیت‌های موجود، تعریف همکاری‌های مشترک و استفاده بیشتر مردم استان کردستان از خدمات و دستاوردهای نوین پزشکی باشد.

رئیس جهاد دانشگاهی استان کردستان همچنین بر ضرورت فرهنگ‌سازی در زمینه استفاده از ظرفیت‌های سلول‌های بنیادی تأکید کرد و افزود: با همکاری مجموعه‌های علمی و درمانی می‌توان زمینه آگاهی بیشتر مردم را فراهم کرد تا خانواده‌ها در استان کردستان و سایر استان‌ها بتوانند از این ظرفیت‌ها و دستاوردهای علمی بیشتر بهره‌مند شوند.

وی در پایان از همکاری و همراهی مجموعه دانشگاه علوم پزشکی کردستان در برگزاری این نشست و توسعه فعالیت‌های مشترک قدردانی کرد.

 توسعه همکاری دانشگاه علوم پزشکی و جهاد دانشگاهی در حوزه سلول‌های بنیادی ضروری است

شعله شاغیبی، رئیس دانشگاه علوم پزشکی استان کردستان، در ادامه این جلسه با قدردانی از حضور متخصصان و پیشکسوتان حوزه زنان و زایمان استان اظهار کرد: حضور متخصصان و پیشکسوتان این حوزه که علاقه‌مند به پژوهش هستند، فرصت مناسبی برای توسعه همکاری‌های علمی و پژوهشی در زمینه سلول‌های بنیادی فراهم کرده است.

وی افزود: امیدواریم با تقویت همکاری میان دانشگاه علوم پزشکی و جهاد دانشگاهی، بتوانیم فعالیت‌های پژوهشی و کاربردی بیشتری در این زمینه انجام دهیم و از ظرفیت متخصصان استان نیز بهره بیشتری بگیریم.

شاغیبی با اشاره به اهمیت ذخیره‌سازی سلول‌های بنیادی خون بند ناف گفت: در سال‌های گذشته استقبال مناسبی از این موضوع وجود داشت، اما به نظر می‌رسد شرایط اقتصادی و کاهش توان مالی خانواده‌ها بر میزان استقبال از ذخیره‌سازی سلول‌های بنیادی تأثیر گذاشته است.

رئیس دانشگاه علوم پزشکی کردستان بر ضرورت اطلاع‌رسانی و فرهنگ‌سازی بیشتر در این زمینه تأکید کرد و ادامه داد: باید با افزایش آگاهی خانواده‌ها، اهمیت و کاربردهای سلول‌های بنیادی برای والدین به شکل دقیق‌تری تبیین شود تا خانواده‌ها با شناخت بیشتری نسبت به این ظرفیت پزشکی تصمیم‌گیری کنند.

انتهای پیام