به گزارش ایسنا، دکتر فاطمه ترکمان اسدی امروز در وبینار «سیکلوسپوریازیس ۲۰۲۶؛ از تهدید نوپدید تا طغیان گسترده» که از سوی مرکز تحقیقات بیماریهای نوپدید و بازپدید انستیتو پاستور ایران برگزار شد، به تشریح علائم بالینی، رویکرد تشخیصی، درمان، عوارض و درسآموختههای طغیان سال ۲۰۲۶ پرداخت.
وی با اشاره به اهمیت شناخت الگوی بالینی تیپیک و غیرتیپیک سیکلوسپوریازیس، گفت: در بیماران مبتلا به اسهال آبکی طولانیمدت یا عودکننده، باید سیکلوسپورا را در تشخیص افتراقی در نظر گرفت و با توجه به محدودیتهای آزمایشهای روتین مدفوع، روشهای اختصاصی تشخیصی را شناخت و بهکار گرفت. در این بیماری باید درمان خط اول با تریمتوپریم-سولفامتوکسازول (TMP-SMX)، ملاحظات مربوط به گروههای خاص و گزینههای جایگزین درمانی مورد توجه قرار گیرد و همچنین مدیریت عوارض، عود بیماری و موارد ابتلا در بیماران دچار نقص ایمنی اهمیت دارد.
ترکمان اسدی درباره اپیدمیولوژی و مسیر انتقال سیکلوسپوریازیس، اظهار کرد: انسان، میزبان اصلی شناختهشده این انگل است و اووسیستها از طریق مدفوع دفع میشوند، اما برای عفونی شدن به فرایند اسپورولاسیون در محیط خارج از بدن نیاز دارند؛ بنابراین انتقال مستقیم فرد به فرد معمولاً بعید است.
دانشیار بیماریهای عفونی و گرمسیری دانشگاه علوم پزشکی همدان ادامه داد: تماس با آب یا غذای آلوده، بهویژه محصولات تازه، از مسیرهای مهم انتقال سیکلوسپورا به شمار میرود. اووسیست این انگل نیز در برابر الکل، کلر و فریز کردن مقاومت دارد.
وی با بیان اینکه سیکلوسپوریازیس در مناطق گرمسیری و نیمهگرمسیری بومیتر است، گفت: این بیماری در برخی مناطق دارای الگوی فصلی است، اما انتشار جهانی دارد و علاوه بر اینکه میتواند به عنوان یکی از علل اسهال مسافران مطرح باشد، در افراد مبتلا به HIV و سایر بیماران دچار نقص سیستم ایمنی نیز به عنوان یک عفونت فرصتطلب اهمیت دارد.
ترکمان اسدی درباره زمان بروز علائم و سیر بیماری، اظهار کرد: شروع علائم معمولاً حدود یک هفته پس از آلودگی است، اما بازه گزارششده میتواند از حدود سه روز تا دو هفته یا بیشتر متغیر باشد. در برخی افراد نیز عفونت بدون علامت است. در کشورهای در حال توسعه، بیشتر موارد بیماری علامتدار هستند، در حالی که در کشورهای توسعهیافته، بیماری بیشتر در بزرگسالانی دیده میشود که پیش از این با عامل بیماری مواجه نشدهاند.
وی ادامه داد: بیماری درماننشده میتواند از چند روز تا بیش از یک ماه ادامه پیدا کند و در بیماران مبتلا به HIV، عفونتهای طولانیمدت نیز مشاهده شده است. همچنین ممکن است علائم پس از بهبود اولیه عود یا بازگشت کنند.
دانشیار بیماریهای عفونی و گرمسیری دانشگاه علوم پزشکی همدان گفت: در سالمندان و افراد دچار نقص سیستم ایمنی، بیماری میتواند تهدیدکننده حیات باشد و خستگی نیز ممکن است پس از فروکش کردن علائم گوارشی برای مدتی ادامه پیدا کند.
وی درباره تظاهرات بالینی بیماری توضیح داد: اسهال آبکی شایعترین تظاهر سیکلوسپوریازیس است و تعداد دفعات دفع میتواند زیاد باشد. کرامپ و نفخ شکمی، افزایش گاز روده، بیاشتهایی، کاهش وزن، تهوع، خستگی طولانیمدت، استفراغ، دردهای عضلانی یا بدندرد، سردرد و تب خفیف نیز از دیگر علائم بیماری هستند.
ترکمان اسدی با اشاره به علت طولانی شدن اسهال در این بیماری گفت: سیکلوسپوریازیس اپیتلیوم روده باریک را درگیر میکند و چرخه تکاملی انگل در سلولهای روده شامل مراحل غیرجنسی و جنسی است. آسیب مخاطی و اختلال در جذب مواد میتواند موجب بروز اسهال آبکی، کاهش اشتها و کاهش وزن شود و به همین دلیل، علائم گوارشی ممکن است برای مدت طولانی ادامه پیدا کند.
وی درباره درمان سیکلوسپوریازیس اظهار کرد: تریمتوپریم-سولفامتوکسازول (TMP-SMX) درمان انتخابی این بیماری است. بسیاری از افراد سالم ممکن است بدون درمان نیز بهبود پیدا کنند، اما بیماری میتواند طولانی شود و درمان به کاهش مدت و شدت بیماری کمک میکند.
دانشیار بیماریهای عفونی و گرمسیری دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به اهمیت درمان حمایتی گفت: نخستین هدف در مدیریت بیمار، پیشگیری از کمآبی بدن یا اصلاح دهیدراتاسیون است. در بیمارانی که قادر به تحمل مایعات هستند، مصرف مایعات خوراکی و الکترولیتها توصیه میشود و در موارد کمآبی شدید، باید بیمار از نظر نیاز به درمان وریدی ارزیابی شود. در بیماری طولانیمدت، پایش وزن، وضعیت عمومی بیمار و میزان دریافت مایعات اهمیت دارد.
ترکمان اسدی درباره پیشگیری و کنترل طغیانهای سیکلوسپوریازیس گفت: شناسایی سریع موارد و خوشههای بیماری برای آغاز بررسیهای اپیدمیولوژیک اهمیت دارد و در بررسی موارد مشکوک باید به صورت هدفمند درباره مصرف غذاهای تازه، آب و سابقه سفر سؤال شود. در رخدادهای خوشهای، ردیابی زنجیره تأمین مواد غذایی میتواند به شناسایی منشأ آلودگی کمک کند. همچنین رعایت بهداشت دست و شستوشوی محصولات تازه اهمیت دارد، اما باید توجه داشت که شستوشو تضمینکننده حذف این انگل نیست. در زمان وقوع طغیان، ارتباط میان آزمایشگاه، پزشک و نظام سلامت برای گزارش موارد و نمونهگیری اهمیت ویژهای دارد.
دانشیار بیماریهای عفونی و گرمسیری دانشگاه علوم پزشکی همدان با اشاره به اهمیت سیکلوسپوریازیس در سال ۲۰۲۶ گفت: این بیماری انگلی رودهای عمدتاً از طریق غذا یا آب آلوده منتقل میشود و از آنجا که آزمایش سیکلوسپورا در بسیاری از آزمایشگاهها جزو پنلهای روتین نیست، شک بالینی پزشک نقش تعیینکنندهای در درخواست آزمایش اختصاصی دارد.
وی افزود: در سال ۲۰۲۶، یک طغیان چندایالتی بزرگ در آمریکا با کاهوی آیسبرگ فرآوریشده مرتبط شد و این رخداد اهمیت زنجیره تأمین غذا و تشخیص هدفمند بیماری را بیش از پیش نشان داد.
ترکمان اسدی ادامه داد: تا ۱۱ سپتامبر ۲۰۲۶، مرکز کنترل و پیشگیری از بیماریهای آمریکا (CDC) پایان این طغیان مرتبط با کاهوی آیسبرگ را اعلام کرد، اما در جریان آن ۱۲ هزار و ۸۸۳ بیمار در ۲۱ ایالت شناسایی شدند، دستکم ۵۷۰ نفر در بیمارستان بستری شدند و دو مورد مرگ نیز گزارش شد.
وی گفت: بررسیهای اپیدمیولوژیک و ردیابی معکوس زنجیره تأمین (Traceback) نشان داد که کاهوی فرآوریشده شرکت Taylor Farms de Mexico با این طغیان مرتبط بوده است.
وی با اشاره به محدودیت آمارهای ثبتشده افزود: CDC تأکید کرده است که تعداد واقعی موارد بیماری احتمالاً بیشتر از موارد آزمایشگاهی گزارششده بوده است.
ترکمان اسدی اظهار کرد: یک طغیان بزرگ میتواند در ظاهر عمدتاً به شکل موارد پراکنده بیماری دیده شود، اگر آزمایش اختصاصی سیکلوسپورا درخواست نشود. همچنین نداشتن سابقه سفر خارجی نمیتواند ابتلا به این انگل را رد کند.
وی افزود: تأخیر در گزارش موارد آزمایشگاهی نیز میتواند موجب شود منحنی مراقبت و پایش بیماری با فاصله زمانی از وضعیت واقعی بیماری حرکت کند.
دانشیار بیماریهای عفونی و گرمسیری دانشگاه علوم پزشکی همدان در جمعبندی گفت: سیکلوسپوریازیس بیماری قابل درمانی است، اما مستعد کمتشخیصی است و تجربه طغیان سال ۲۰۲۶ نشان داد که افزایش حساسیت تشخیصی میتواند پیامد مستقیم بالینی و بهداشت عمومی داشته باشد.
انتهای پیام
