به گزارش ایسنا، آیدین مهدیزاده که در نشست ملی نگارخانههای سراسر کشور سخن میگفت، اظهار کرد: امروز در جهانی هستیم که فردای متفاوتی پیش روی ماست. منظورم ۱۰ سال آینده نیست؛ بلکه واقعاً یک سال آینده را میگویم. احتمالاً خیلی از ادبیاتی که امروز در میان هنرمندان ما رایج است، در آینده دیگر موضوع بحث ما نباشد.
مهدیزاده با اشاره به نقش هوش مصنوعی در تحولات پیشرو افزود: هوش مصنوعی خیلی چیزها را به هم میریزد و مسیر شکلگیری مطالبات نیز در تعاملات منطقهای، سیاسی و اجتماعی ما قطعاً تغییر خواهد کرد.
مدیرکل مرکز هنرهای تجسمی این تحولات را فرصتی برای بازتعریف مسیر توسعه هنرهای تجسمی دانست و گفت: مسیر توسعه هنرهای تجسمی از مسیرهای گذشته خودش عبور نخواهد کرد.
وی با اشاره به ظرفیتهای موجود در ادارهکل هنرهای تجسمی و پژوهشهای انجامشده، تأکید کرد: به این جمعبندی رسیدهایم که مسیر توسعه هنرهای تجسمی از مسیر توسعه نگارخانهها عبور خواهد کرد.

مهدیزاده همچنین با تأکید بر تغییر نقش مدیران دولتی در فضای جدید هنر، اظهار کرد: دیگر روزگار اینکه ما بهعنوان مدیران دولتی بگوییم و مخاطبانمان بشنوند، تمام شده است. روزگار فردا، روزگار یادگیری مدیران دولتی است.
وی با اشاره به ضرورت شکلگیری یک جریان ملی در حوزه نگارخانهها گفت: تا الان پسوند «تهران» برای دوستان متصور بوده، اما ما میدانیم که بهزودی این باید یک جریان سراسری و ملی باشد.
مدیرکل هنرهای تجسمی، تقویت بدنه نگارخانهها را محور برنامههای پیشرو عنوان کرد و افزود: برنامههایی که تا الان درباره آنها گفتوگو شده و انشاءالله امروز بیشتر دربارهشان صحبت خواهیم کرد، همه حول یک موضوع است: تقویت بدنه نگارخانهها.
وی در عین حال با اشاره به تفاوت ظرفیت و توانمندی نگارخانهها اظهار کرد: همه نگارخانهها مثل هم نیستند و همه آنها از یک ظرفیت و توانمندی برخوردار نیستند. مهم این است که وقتی تکثر را افزایش میدهیم و عرصه را گستردهتر میکنیم، با شما قدم برداریم و مسیر را جلو ببریم. قطعاً نگارخانههایی که پیشروتر هستند، برای ما اهمیت بیشتری خواهند داشت؛ بدون اینکه فراموش کنیم این جمعیت حدود ۴۰۰ نگارخانهای که امروز با آنها درگیر هستیم، نیازمند تقویت و پیشروی بیشتر هستند.
توسعه اقتصاد هنر نیازمند ابزارهای جدید تأمین مالی است
سیدصادق پژمان - مدیرعامل مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر - با اشاره به چالشهای اقتصاد فرهنگ و هنر گفت: تأمین مالی، آموزش و توانمندسازی، توسعه صادرات و حضور در بازارهای جهانی و اصلاح قوانین و مقررات، چهار مسئله اصلی این حوزه هستند که باید برای آنها راهکارهای عملیاتی طراحی شود.
وی در نشست ملی هماندیشی نگارخانههای سراسر کشور اظهار کرد: اقتصاد خلاق در جهان با سرعت در حال توسعه است و موضوعاتی همچون مالکیت فکری، داراییهای نامشهود، خلاقیت و سرمایههای ذهنی، اهمیت روزافزونی پیدا کردهاند؛ در حالی که نظام مالی کشور عمدتاً داراییهای فیزیکی را به رسمیت میشناسد.
پژمان افزود: برای توسعه اقتصاد هنر، ابتدا باید داراییهای فکری و نامشهود این حوزه در نظام حقوقی و مالی به رسمیت شناخته شوند تا امکان اعتبارسنجی، ارزشگذاری و نقلوانتقال آنها فراهم شود.
مدیرعامل مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر همچنین از ایجاد صندوق پژوهش و فناوری توسعه فرهنگ و هنر با همکاری معاونت علمی، صندوق نوآوری و شکوفایی و بخش خصوصی خبر داد و گفت: این صندوق با هدف ارائه ضمانتنامه و تسهیلات به فعالان حوزه فرهنگ و هنر راهاندازی شده است.
وی یکی از چالشهای مهم اقتصاد هنرهای تجسمی را ضعف تقاضا و نبود آمار جامع عنوان کرد و گفت: هزینهکرد فرهنگی و هنری خانوار ایرانی طی ۱۰ سال اخیر کاهش قابل توجهی داشته است و در عین حال، اطلاعات منسجم و جامعی از وضعیت اقتصادی هنرهای تجسمی در کشور وجود ندارد.

پژمان با اشاره به برنامههای مؤسسه برای ایجاد ابزارهای جدید تأمین مالی اظهار کرد: گفتوگو با بورس کالا برای فراهمکردن امکان پذیرش آثار هنرهای تجسمی در حال انجام است و موضوعاتی مانند بیمه، اصالتسنجی و انبارداری نیز در این مسیر در حال پیگیری است.
وی همچنین از راهاندازی فرایند اصالتسنجی و صدور شناسنامه آثار هنری خبر داد و افزود: با ایجاد زیرساختهای لازم و اتصال سامانهها، امکان استفاده از ارزش آثار هنری بهعنوان مبنایی برای دریافت تسهیلات فراهم خواهد شد.
مدیرعامل مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر درباره تأمین مالی خرید آثار نیز گفت: با همکاری بانک کارآفرین و مجموعه جیاسام، طرح تأمین مالی خرید آثار هنری در قالب BNPL طراحی شده است. در مرحله نخست، حدود ۵۰ میلیارد تومان اعتبار برای این طرح در نظر گرفته شده و در مراحل بعدی امکان افزایش آن وجود دارد.
به گفته پژمان، این طرح با هدف تبدیل مشتریان بالقوه به مشتریان بالفعل، تحریک تقاضا و توسعه بازار هنرهای تجسمی طراحی شده است.
وی در پایان تأکید کرد: توسعه عرضه و تقاضا در کنار ایجاد ابزارهای جدید تأمین مالی میتواند به بزرگتر شدن بازار هنرهای تجسمی، افزایش تولید و فعالتر شدن ظرفیتهای صادراتی این حوزه کمک کند.
آثار هنری قابلیت پذیرش بهعنوان وثیقه تسهیلات بانکی را دارند
حمیدرضا پورمیرزا - مدیر طرح و توسعه بانک کارآفرین - با اشاره به ضرورت همراهی نظام بانکی با تحولات فناوری و اقتصاد دیجیتال گفت: تحول فناوری، دیجیتالیشدن فرایندها و توسعه زیرساختهای مبتنی بر فناوریهای نوین منتظر واکنش نظام بانکی نمیماند و بانکها باید برای عقب نماندن از بازارهای جدید، خود را با این تغییرات همراه کنند.
وی در نشست ملی هماندیشی نگارخانههای سراسر کشور افزود: بانک کارآفرین با رویکرد «بیزنسبوستری» در کنار فعالان حوزه فرهنگ و هنر قرار خواهد گرفت، اما ورود نظام بانکی به اقتصاد هنر با چالشهایی همراه بود که برای آنها باید راهکارهای مناسب ایجاد میشد.
پورمیرزا با اشاره به تغییر رفتار مصرفکنندگان اظهار کرد: اگر اقتصاد هنر را همچنان با شیوههای سنتی گذشته دنبال کنیم، نمیتوانیم با واقعیتهای جدید بازار همراه شویم. خریدار امروز به خرید کالا و خدمات از فضای مجازی عادت کرده و انتظار دارد نیازهای خود را از مسیرهای نوین پاسخ دهد.
وی ادامه داد: نظام بانکی تا پیش از این ابزارهای لازم برای پاسخگویی به این نوع تقاضا را در اختیار نداشت و محدودیتهای قانونی و فرایندهای سنتی نیز وجود داشت. از سوی دیگر، دارایی ارزشمندی مانند آثار هنری که برای هنرمندان و فعالان این حوزه ارزش اقتصادی دارد، در نظام بانکی قابلیت تبدیلشدن به یک دارایی قابل پذیرش در فرایندهای بانکی را نداشت.
او با اشاره به تجربه بانکهای خارج از کشور در این زمینه گفت: در برخی کشورها آثار هنری در حوزه مدیریت ثروت بهعنوان یک دارایی ارزشمند شناخته میشوند، اما در داخل کشور این موضوع هنوز به شکل گستردهای توسعه پیدا نکرده بود.
چالشهای پذیرش آثار هنری بهعنوان وثیقه
پورمیرزا نخستین چالش نظام بانکی برای ورود به حوزه آثار هنری را نبود شاخص ارزیابی استاندارد عنوان کرد و گفت: بسیاری از فعالان نظام بانکی تخصص لازم برای ارزشگذاری آثار هنری را به اندازه فعالان جامعه هنری ندارند و بنابراین به یک ابزار تخصصی برای ارزشگذاری آثار نیاز داشتیم تا بانک بتواند بخشی از ارزش آن را بهعنوان وثیقه تسهیلات بپذیرد.
وی فقدان بیمه تخصصی آثار هنری را چالش دوم دانست و افزود: همانطور که در مورد املاک یا خودروهای در رهن بانک، بیمه دارایی مطالبه میشود، در حوزه آثار هنری نیز به چنین زیرساختی نیاز داشتیم.
او ادامه داد: با استفاده از ظرفیتهای بانک کارآفرین، شرکت بیمه کارآفرین در این زمینه وارد همکاری شد و توانستیم این موضوع را تا حدود زیادی محقق کنیم. سایر شرکتهای بیمه نیز در این حوزه ورود کرده و اقدامات ارزشمندی انجام دادهاند.

پورمیرزا، ریسک جعل و تقلب را چالش سوم عنوان کرد و گفت: برای بانک مهم است که مشخصات اثر، شناسنامه، قابلیت انتقال، مالک و آخرین وضعیت مالکیت آن مشخص باشد. این اطلاعات به شکل استاندارد در اختیار نظام بانکی نبود و به همین دلیل امکان شناسایی آثار هنری بهعنوان یک دارایی قابل ارزیابی و پذیرش وجود نداشت.
وی نبود بازارگاه ثانویه و بازار شفاف آثار هنری را چهارمین چالش دانست و افزود: آثار هنری در کشور بازار خود را دارند و نگارخانهها در این زمینه فعالیت میکنند، اما هنوز ادبیات مشترک و زیرساخت لازم میان نظام بانکی و اقتصاد هنر شکل نگرفته بود.
مجوز پذیرش آثار هنری بهعنوان وثیقه بانکی
پورمیرزا با اشاره به نقش بانک مرکزی بهعنوان تنظیمگر نظام بانکی اظهار کرد: یکی از پرسشهای مهم این بود که آیا آثار هنری میتوانند بهعنوان وثیقه قابل قبول برای دریافت تسهیلات بانکی پذیرفته شوند یا خیر.
وی گفت: با همکاری وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، بانک مرکزی و مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر، امکان پذیرش آثار هنری بهعنوان وثیقه تسهیلات از رگولاتور نظام بانکی دریافت شد و امروز آثار هنری قابلیت پذیرش بهعنوان وثیقه تسهیلات بانکی را دارند.
طراحی دو محصول جدید برای اقتصاد هنر
این مدیر بانکی در ادامه از طراحی دو محصول برای شبکه هنری کشور خبر داد و گفت: نخستین محصول با نام تجاری «هایوینگ» طراحی شده که مبتنی بر خرید اعتباری و تسهیلات بانکی و در چارچوب BNPL است.
وی افزود: در این محصول، مبلغ تسهیلات بهصورت واقعی به حساب گالریدار یا دارنده اولیه اثر واریز میشود و اعتبار صرفاً در یک حلقه بسته باقی نمیماند. خریدار میتواند به پلتفرم فروش آثار مراجعه کرده، اثر مورد نظر خود را که صلاحیت، ارزش و مشخصات آن از قبل تأیید و قیمتگذاری شده است، انتخاب کند و بر اساس آن بخشی از ارزش اثر را بهعنوان تسهیلات بانکی دریافت کند.
مشکل پرداخت نباید مانع خرید آثار هنری شود
شهاب شهبازیان - مدیرعامل GSM - با اشاره به یکی از موقعیتهای رایج در نگارخانهها گفت: ممکن است یک مخاطب جوان پس از حضور در گالری، بررسی آثار و پرسوجو درباره اصالت و داستان یک اثر، در نهایت آن را بپسندد، اما پس از اطلاع از قیمت اثر، به دلیل محدودیت در شیوه پرداخت از خرید منصرف شود.
وی افزود: ممکن است مشتری چندین اثر را بررسی کند و در نهایت به یک اثر علاقهمند شود، اما پس از پرسیدن قیمت، بدون خرید گالری را ترک کند. GSM دقیقاً در همین نقطه وارد فرایند میشود.
شهبازیان با اشاره به شناخت دغدغههای گالریداران اظهار کرد: تلاش کردهام دغدغههای نگارخانهها را شناسایی کنم و با توجه به تجربهای که پیشتر در حوزه صنایع دستی و فروش آنلاین داشتهام، تا حدودی با مسائل این حوزه آشنا هستم.
او تأکید کرد: این مجموعه قرار نیست وارد فرایند تخصصی آثار هنری یا فضای حرفهای نگارخانهها شود و هدف آن نیست که با نصب تبلیغات یا تغییر فضای گالری، شیوه فعالیت نگارخانه را تحت تأثیر قرار دهد. ورود ما صرفاً در نقطهای است که شیوه پرداخت به مانعی برای خرید مشتری تبدیل میشود.
وی ادامه داد: بخش اصلی فرایند همچنان بر عهده گالریدار است و فناوری و زیرساختهای ما تنها برای سادهتر کردن فرایند پرداخت طراحی شدهاند. قرار نیست مشتریان نگارخانهها با پیامکها و فرایندهای اضافی مواجه شوند یا گالریداران درگیر پیچیدگیهای فناوری شوند؛ هدف این است که کار نگارخانهها سادهتر شود.

شهبازیان افزود: یکی از مهمترین مزیتهای این مدل آن است که گالریدار در فروش اعتباری آثار، دیگر درگیر دریافت چک، نگهداری آن در نگارخانه و پیگیری وصول نخواهد بود. به این ترتیب، رابطه حرفهای و هنری میان گالریدار و مشتری نیز به رابطه بدهکار و طلبکار تبدیل نمیشود.
وی درباره آثار این مدل بر بازار هنر گفت: تسهیل خرید آثار میتواند به هنرمندان کمک کند آثار بیشتری خلق کنند و بازار آثارشان توسعه پیدا کند. از سوی دیگر، گالریداران نیز با فروش سریعتر آثار میتوانند زودتر به منابع مالی مورد نیاز خود دست پیدا کنند و آثار بیشتری را در نگارخانههای خود عرضه کنند.
مدیرعامل GSM در پایان تأکید کرد: مجموعه این اقدامات میتواند به توسعه جامعه مخاطبان هنر، بزرگتر شدن بازار آثار هنری و تقویت اقتصاد هنر در کشور کمک کند.
مدیر پروژه شناسنامه آثار هنری: شناسنامه آثار، امکان احراز اصالت و هویت اثر را فراهم میکند
مدیر پروژه شناسنامه آثار هنری در مؤسسه کمک به توسعه فرهنگ و هنر با تشریح فرایند صدور شناسنامه آثار گفت: شناسنامه آثار هنری بهعنوان گواهی اصالتسنجی و شناسایی اثر طراحی شده و با توجه به ارتباط شکلگرفته میان مؤسسه، بانکها و مؤسسات مالی، یک سند یکپارچه و استاندارد برای استفاده در فرایندهای مالی و بانکی ایجاد شده است.
زارع افزود: در همین راستا، سامانه اصالت آثار هنری راهاندازی شده است و هنرمندان و مالکان آثار میتوانند با ورود به این سامانه، اطلاعات اثر خود را ثبت و تصویر آن را بارگذاری کنند. پس از ثبت اطلاعات، بررسیهای اولیه انجام میشود و در ادامه فرایند صدور شناسنامه اثر صورت میگیرد.
وی با بیان اینکه این سامانه حوزههای مختلف هنری را پوشش میدهد، اظهار کرد: حوزههای تجسمی، موسیقی، سینما و سایر بخشهای هنری در این سامانه پیشبینی شده و امکان ثبت و بررسی اطلاعات آثار در این حوزهها فراهم است.
طراحی شناسنامه با مؤلفههای هنری و امنیتی
زارع - مدیر پروژه شناسنامه آثار هنری - درباره ویژگیهای این شناسنامه گفت: شناسنامه آثار علاوه بر مؤلفههای امنیتی، از ویژگیهای هنری و هویتی نیز برخوردار است. طراحی آن با الهام از نقوش نگارگری ایرانی انجام شده و بخشی از نقشهای آن برگرفته از نقوش مسجد شیخ لطفالله و کاشیهای میدان نقش جهان است.
زارع ادامه داد: در طراحی شناسنامه از نگارگری ایرانی در حاشیهها استفاده شده و خوشنویسی آن توسط استاد صداقت جباری انجام شده است. طراحی کلی شناسنامه نیز بر عهده استاد ابراهیم حقیقی بوده است.
وی افزود: برای افزایش امنیت شناسنامه از کاغذ واترمارک استفاده شده که امکان چاپ و بازتولید آن خارج از فرایندهای تعیینشده را دشوار میکند و یکی از مؤلفههای امنیتی این سند به شمار میرود.
زارع گفت: نقش کاشیهای میدان نقش جهان نیز بهعنوان یکی از مؤلفههای هویتی و ایرانی در طراحی شناسنامه به کار رفته است. همچنین نشان مؤسسه بهصورت مخفی در شناسنامه قرار داده شده و نام وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی نیز در آن درج شده است.
وی همچنین به استفاده از مؤلفههای حرارتی در شناسنامه اشاره کرد و گفت: برخی از این مؤلفهها در برابر حرارت واکنش نشان میدهند و تغییر میکنند که این ویژگی نیز به تشخیص اصالت سند کمک میکند.

مدیر پروژه شناسنامه آثار هنری ادامه داد: یک QR Code نیز روی شناسنامه قرار گرفته است که با اسکن آن، ارتباط مستقیم با سامانه برقرار میشود و امکان بررسی اطلاعات و اصالت شناسنامه فراهم خواهد بود.
امکان استعلام مجازی اصالت شناسنامه
زارع با اشاره به نحوه ارائه شناسنامه آثار اظهار کرد: شناسنامهها پس از صدور، چاپ و در اختیار مالک اثر یا هنرمند قرار میگیرند. این شناسنامه دارای امضای مدیرعامل مؤسسه و نشان برجسته است و امکان پیگیری و احراز اصالت آن نیز فراهم شده است.
وی افزود: علاوه بر نسخه فیزیکی، امکان پیگیری مجازی شناسنامه نیز در سامانه پیشبینی شده است و فرد میتواند با مراجعه به بخش استعلام اصالت، اطلاعات مربوط به اثری را که برای آن شناسنامه صادر شده است، مشاهده و اصالت آن را بررسی کند.
تأکید رئیس هیئتمدیره انجمن نگارخانهداران بر تشکیل انجمن صنفی در شهرهای مختلف کشور
مژده طباطبایی - رئیس هیئتمدیره انجمن نگارخانهداران - بر ضرورت شکلگیری انجمنهای صنفی در شهرهای مختلف کشور و پیوستن آنها به یکدیگر برای تشکیل انجمن کشوری نگارخانهها تأکید کرد.
مژده طباطبایی در نشست ملی نگارخانههای سراسر کشور، با اشاره به اهمیت همبستگی میان نگارخانهداران گفت: هرچقدر تعداد اعضای صنف بیشتر باشد، دستاوردهای بیشتری خواهیم داشت و میتوانیم مطالبات خود را بیش از گذشته محقق کنیم. برای رسیدن به این هدف، نیاز داریم همه دست در دست یکدیگر بگذاریم.
رئیس هیئتمدیره انجمن نگارخانهداران با بیان اینکه شکلگیری انجمنهای صنفی در شهرستانها میتواند زمینهساز تشکیل انجمن کشوری نگارخانهها باشد، افزود: اگر در شهرستانها انجمنهای صنفی شکل بگیرد و پنج انجمن استانی به ما بپیوندند، میتوانیم انجمن را به یک انجمن کشوری تبدیل کنیم. در این صورت، پیگیری و تحقق مطالبات صنفی نگارخانهداران در سراسر کشور به مراتب آسانتر خواهد شد.

طباطبایی همچنین با اشاره به برخی مشکلات صنفی نگارخانهداران، اظهار کرد: ما همچنان درگیر مسائل بیمه و مالیاتی هستیم و مشکلات مربوط به شهرداری نیز برای برخی از همکاران حل نشده است. با وجود برگزاری جلسات متعدد، از جمله جلساتی با شهرداری منطقه ۶، همچنان بخشی از این مطالبات نیازمند پیگیری است.
او ادامه داد: برای حل زیرساختهای نگارخانهها به عنوان یک صنف و تحقق رویدادهای بزرگتر، به همیاری و همدلی بیشتری نیاز داریم.
رئیس هیئتمدیره انجمن نگارخانهداران در ادامه، با اشاره به همکاری مؤسسه اعتباری ملل و بانک کارآفرین در حوزه زیرساختهای مالی مرتبط با بازار هنر، موضوع وثیقهگذاری آثار هنری را از جمله اقداماتی دانست که میتواند بخشی از دغدغههای فعالان این حوزه را برطرف کند.
طباطبایی با اشاره به مشکلات مربوط به معاملات چکی آثار هنری گفت: گاهی پیش آمده که ما به عنوان نگارخانهدار بخواهیم آثار را به صورت چکی معامله کنیم، اما همیشه این نگرانی وجود داشته که آیا چکها وصول میشوند و در صورت عدم وصول، چگونه میتوان ضرر هنرمند را جبران کرد.
او افزود: اکنون میبینیم موضوعاتی که دغدغه حرفهای هنرمندان و نگارخانهها بوده، با کمک مؤسساتی که در کنار ما قرار گرفتهاند، یکییکی در حال حل شدن است و میتوان به این اقدامات به عنوان چشماندازی برای اتفاقات آینده نگاه کرد.
طباطبایی در پایان با دعوت از نگارخانهداران شهرستانها برای مشارکت در شکلگیری انجمن کشوری نگارخانهها گفت: از همکاران شهرستانی خواهش میکنم برای رسیدن به این انجمن کشوری اقدام کنند تا بتوانیم دامنه فعالیتها و ظرفیت صنفی خود را گسترش دهیم و مطالباتمان را عملی کنیم.
انتهای پیام
