سه‌شنبه ۷ مهر ۱۴۰۵ | ۲۳:۴۰
کشف راز زنی که فرمانروا بود

کشف راز زنی که فرمانروا بود

محققان در جریان پژوهشی جدید، سرنخی درباره زنی قدرتمند که ممکن است هزاران سال پیش بر مصر فرمانروایی کرده باشد، کشف کرده‌اند.

به گزارش ایسنا، ‌یافته‌های یک مطالعه جدید نشان می‌دهد تحلیل جدیدی از یک عکس، جزئیات تازه‌ای را درباره زنی قدرتمند آشکار می‌کند که ۵۰۰۰ سال پیش بر مصر فرمانروایی کرده است.

بر اساس این پژوهش جدید که «لایوساینس» منتشر کرد، این زن که «مرت‌نیث» (Meretneith) (با املای دیگر Merneith یا Meret-Neith) نام دارد، در دوران سلسله اول، زمان کمی پس از آنکه مصر زیر یک فرمانروای واحد متحد شد، فرمانروایی کرده است.

این مطالعه که در شماره سپتامبر مجله «Prague Egyptological Studies» منتشر شد، به عکسی قدیمی از یک شیء اکنون گمشده، کیفیت بیشتری داد و آشکار کرد که نام «مرت‌نیث» به شیوه‌ای نوشته شده بود که ویژه فرمانروای مصر بود.

در حوالی ۱۹۴۰ میلادی، باستان‌شناسی به نام «ویلیام بی. امری» ۱۳ درپوش گِلی، یا مُهرهایی که مالک یک شیء را مشخص می‌کنند، اطراف دهانه چاه یک مقبره در سقاره پیدا کرد. هر یک از این مُهرها شامل ردیفی از چهار «سِرِخ» (Serekh) بود. («Serekh» در هیروگلیف مصری یک قاب مستطیلی است که نمای شیاردار یا دروازه‌دار یک کاخ را نشان می‌دهد و معمولا با شاهین حوروس در بالای آن همراه است که نشان می‌دهد متنی که درون قاب قرار دارد، نامی شاهانه است).

این باستان‌شناس دو «سِرِخ» را متعلق به پادشاهی به نام «جر» (Djer) دانست و این فرضیه را مطرح کرد که دو «سِرِخِ» دیگر، به زنی به نام «مرت‌نیث» تعلق دارند.

در آن زمان، این باستان‌شناس گفت که حضور نام «مرت‌نیث» در «سِرِخ‌ها» نشان می‌دهد که او فرمانروای مصر بوده است. در مقاله‌ای در مجله در سال ۱۹۵۴ میلادی، او عکسی سیاه‌وسفید از یکی از درپوش‌های گِلی منتشر کرد. با این حال، کیفیت پایین عکس باعث شد بسیاری از پژوهشگران قانع نشوند.

مسئله زمانی پیچیده‌تر شد که همه ۱۳ درپوش گِلی و همچنین صفحه اصلی عکس، از زمان کاوش‌ها ناپدید شده‌اند. «سوزان کلی»، پژوهشگر مصرشناسی در دانشگاه «Macquarie» در استرالیا و یکی از نویسندگان مقاله جدید، در ایمیلی به «لایو ساینس» گفت محل نگهداری آن‌ها مشخص نیست. این یعنی تنها منبع، عکس سیاه و سفید به جای مانده است.

در مطالعه جدید، «کلی» و «کریستال میلر» از مجموعه‌ای از تکنیک‌های پیچیده برای افزایش کیفیت دیجیتال عکس استفاده کردند که جزئیات بیشتری از «سِرِخ» ها را آشکار کرد.

نقش «مرت‌نیث» همانند نقش همتایان مردش نبود. «کلی» و «میلر» در مقاله خود نوشتند که کتیبه‌های مربوط به او که در محوطه‌های مختلف یافت شده‌اند، «سِرِخ» را به کار نمی‌برند، اما القابی مانند «مادر پادشاه» را به او نسبت می‌دهند یا او را مسئول بخش‌های مهمی مانند خزانه‌داری معرفی می‌کنند.

آن‌ها افزودند: «مرت‌نیث ممکن است این مزیت را داشته باشد که بنا به ضرورت محیط سیاسی، به سکوی فرمانروایی پا بگذارد و از آن پایین بیاید». او زمانی که  لازم بود، می‌توانست فرمانروا شود و زمانی که یک عضو مرد خانواده توانایی فرمانروایی داشت، می‌توانست عضوی قدرتمند از خانواده سلطنتی باشد که به فرمانروا کمک می‌کرد.

شواهد نشان می‌دهد که او به همراه مردی به نام «جِر» فرمانروایی کرده است. «کلی» ـ پژوهشگر مصرشناسی ـ در ایمیلی به «لایو ساینس» گفت: «مطمئن نیستیم «جِر» چه کسی بوده، اما ممکن است پدرش بوده باشد. این زن همچنین ممکن است زمانی که پسرش برای فرمانروایی مستقل بسیار جوان بود، به‌عنوان نایب‌السلطنه او عمل کرده باشد. کاوش‌های سال ۲۰۲۳ نشان می‌دهد که پس از مرگ این زن، مقبره‌ای با اندازه و ساختاری مشابه مقبره یک فرمانروا به او داده شد.»

با این حال، «Eva-Maria Engel»، تاریخ‌نگاری در دانشگاه «Humboldt» واقع در برلین که در مطالعه جدید دخیل نبود، برخی از یافته‌های این مطالعه را زیر سؤال برد. او بهبودهای عکس منتشرشده را در مقاله بررسی کرد، اما فکر نمی‌کند «مرت‌نیث» در میان نام‌های موجود در سِرِخ‌ها باشد.

با این حال، این به آن معنی نیست که «مرت‌نیث» قدرتمند نبود. «Engel» ـ تاریخ‌نگار ـ خاطرنشان کرد که مرت‌نیث «مقبره‌ای در میان پادشاهان پیشین و پسین داشت» و کتیبه‌های کشف‌شده در محوطه‌های دیگر نشان می‌دهند که او زمانی که پسرش، برای فرمانروایی بسیار جوان بود، به نمایندگی از او عمل می‌کرد.

انتهای پیام

# فرهنگی و هنری

آخرین اخبار فرهنگی و هنری