قرار گرفتن استان کهگیلویه و بویراحمد در مسیر مناطق و بنادر جنوبی به استانهای بزرگ کشور، موجب رفت و آمد خودروهای شوتی در محورهای مواصلاتی این استان شده که علاوه بر بار ملموسی که با خود به همراه دارند، تاثیرات و تبعات اقتصادی و اجتماعی متعددی را نیز با خود به دنبال دارند.
رسانههای استان کهگیلویه و بویراحمد به انتشار اخبار تلخ مربوط به تصادفات عادت دارند، در شامگاه ۲۱ شهریور امسال نیز خبر تصادف با ۷ کشته و ۳ مصدوم در محور «یاسوج به اصفهان» در رسانههای استان منتشر شد که در دقایق اولیه انتشار این خبر، وضعیت ایمنی جادهها در ذهن ناخودآگاه مخاطب حاضر میشد.
دلیل وقوع تصادف اما با پیگیری ایسنا در گفتوگو با رئیس پلیس راه استان کهگیلویه و بویراحمد «انحراف به چپ خودرو شوتی حامل ۹ سرنشین تبعه افغانستانی» مشخص شد. در پی این اتفاق، پلیس راه استان طرح مبارزه با خودروهای شوتی را آغاز کرد که به گفته سرهنگ «حسن دانایار» رئیس پلیسراه استان، تنها از صبح ۲۵ تا بعدازظهر ۲۶ شهریور، سه خودروی شوتی با ۲۷ سرنشین تبعه افغانستانی در محورهای مواصلاتی این استان توقیف شد.
این وقایع، اتباع غیرمجاز افغانستانی را نیز در فهرست اقلام جابهجا شونده توسط خودروهای شوتی در محورهای کهگیلویه و بویراحمد قرار داد که تبعات اجتماعی را نیز به معضلات اقتصادی پدیده شوتیسواری اضافه کرد.
برای پیگیری دقیقتر این موضوع، مسئولان قضایی، اقتصادی، انتظامی و امنیتی استان کهگیلویه و بویراحمد همچون مدیرکل تعزیرات حکومتی، معاون حقوق عامه دادستان یاسوج مرکز استان، رئیس پلیس امنیت اقتصادی، دبیر کمیسیون مبارزه با قاچاق استانداری و پژوهشگر حوزه علوم اجتماعی در دفتر ایسنا استان کهگیلویه و بویراحمد حضور یافتند تا در یک میزگردی ابعاد تردد خودروهای شوتی در این استان را مورد بررسی و موشکافی قرار دهند.
«سید حمزه لقمانی»، مدیرکل تعزیرات حکومتی استان کهگیلویه و بویراحمد در این نشست گفت: در سال جاری در مجموع ۶۵۰ پرونده وارده در بحث قاچاق کالا و ارز در استان داشتیم که ۶۳۵ مورد از آنها منتج به صدور رای شده و میزان محکومیتی که برای آنها در نظر گرفته شده نیز ۲۰۲۸ میلیارد ریال است.
وی ادامه داد: مجازات جوانان برای ما مطلوب نیست و سعی بر بازدارندگی داریم چراکه جوانان شوتیسوار در وهله اول به دنبال هیجان و سرعت هستند و به مرور گرفتار قاچاق میشوند.
لقمانی اظهار کرد: یکی از دلایل مهم این پدیده در استان کهگیلویه و بویراحمد نبود صنایع است، اگر واحدهای تولیدی بزرگ در سطح داشته باشیم و به تبع آن اشتغالزایی پایدار ایجاد شود، دیگر نیازی به وارد کردن قاچاق و اقدام از طریق پدیده شوتی سواری نیست.
مدیرکل تعزیرات حکومتی استان کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به عوارض متعدد قاچاق، گفت: یکی از دلایل نابسامانی ارز در کشور قاچاق است. این کار استقلال کشور را زیر سوال برده و حتی ممکن است حمل کالای قاچاق با یک خودروی شوتی در حجم کم، چندین نفر را بیکار کند.
وی اضافه کرد: آخرین حلقه مبارزات با قاچاق کالا و ارز، تعزیرات و دادسراست که در این زمینه ۹۹ درصد پروندهها به تعزیرات سرازیر میشوند و ما با آنها برخورد میکنیم. برخلاف تصور عموم، ما نسبت به قاچاق و شوتی سواران بیتوجه نیستیم اما متوقف کردن ماشینهای شوتی کار بسیار دشواری است و بارها جان ماموران پلیس را در معرض خطر قرار داده است.
افزایش ۱۰۰۰ درصدی کشفیات سوخت قاچاق در کهگیلویه و بویراحمد
«سرهنگ اصغر حسینزاده»، رئیس پلیس امنیت اقتصادی استان کهگیلویه و بویراحمد نیز در این زمینه گفت: از ابتدای سال جاری تاکنون ۲۳۷۵ دستگاه خودروی شوتی در این توقیف شد که این تعداد نسبت به مشابه سال گذشته ۱۱۰ درصد افزایش داشته است.
حسینزاده ادامه داد: ارزش ریالی کشفیات از خودروهای شوتی در سال جاری حدود ۷۰۰ میلیارد تومان بود که این میزان نسبت به مدت مشابه سال قبل ۱۷۰ درصد افزایش داشت.
رئیس پلیس امنیت اقتصادی استان کهگیلویه و بویراحمد تصریح کرد: قاچاق سوخت به صورت کانتینر و تانکر در استان جابهجا میشد که به تازگی خودروهای سواری شوتی نیز با جاسازی «مشک» بهجای صندلی، اقدام به قاچاق سوخت میکنند که در این زمینه کشفیات پلیس، نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۱۰۰۰ درصد افزایش پیدا کرده است.
نبود ایست بازرسی مصوب، عامل ناامنی جادههای کهگیلویه و بویراحمد
وی تاکید کرد: وجود نداشتن ایست بازرسی مصوب در استان کهگیلویه و بویراحمد از جمله دلایلی است که جادههای این استان را به یکی از ناامنترین جادههای کشور توسط خودروهای شوتی تبدیل کرده است.
حسینزاده اضافه کرد: محورهای متصل کننده استان خوزستان به استان کهگیلویه و بویراحمد بازرسی خوبی ندارد و در جاده «بهبهان به گچساران» نیز عملا خودروهای شوتی به راحتی رفت و آمد میکنند. بیشترین آسیب و تصادفات در این زمینه در محدوده «دارشاهی تا پاتاوه» در محور «یاسوج به اصفهان» است، چرا که منزل مسکونی مردم در یک طرف و زمین کشاورزی آنها در طرف دیگر جاده قرار دارد و تردد خودروهای حامل کالای قاچاق از این جاده نیز باعث بروز حوادث تلخ و ناگوار میشود.
رئیس پلیس امنیت اقتصادی استان کهگیلویه و بویراحمد تصریح کرد: آزادراه «شیراز به اصفهان» فاقد ایست بازرسی است و همکاران ما در پلیس امنیت اقتصادی استان کهگیلویه و بویراحمد بهقدری برخورد قاطعانه با خودروهای شوتی دارند که کاروان شوتی مجبور میشود برای اینکه به جادههای این استان نخورند، ساعتها به مسیر خود اضافه کند.
وی بیان کرد: هم پاسگاهها و هم نیروهای انتظامی استان کهگیلویه و بویراحمد در زمینه برخورد با خودروهای شوتی فعال هستند و تنها به ایست بازرسی مصوب احتیاج داریم که در صورت برآورده شدن این نیاز، تعداد خودروهای شوتی در استان چندین برابر کاهش پیدا میکند.
همچنین «حامد رهبر»، معاون حقوق عامه دادستان یاسوج، مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد نیز در این میزگرد خبری گفت: جابهجایی کالاهایی که تشریفات قانونی آنها طی شده است، جرم نیست اما تغییر بدنه و صندلیهای خودرو برای افزایش سرعت، جرم است.
وی ادامه داد: امنیت مردم و شهروندان در مسیرهایی که خودروهای شوتی در حال تردد هستند، مسئله بسیار مهمی است. نمیتوانیم امنیت و جان شهروندانمان را به هیچ قیمتی و با هیچ چیزی معاوضه کنیم. این موضوع خط قرمز دستگاه قضایی است و برخورد قضایی با کسانی که جان مردم را به خطر میاندازند، با جدیت انجام میشود. حتی فردی کالای مجاز را جابهجا میکند، درصورت رعایت نکردن سرعت مجاز و انجام تغییرات ظاهری در خودرو، مورد برخورد قرار میگیرد.
معاون حقوق عامه دادستان مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد تصریح کرد: دستورات قضایی که در مدت اخیر در زمینه خودروهای شوتی صادر شده، باعث شده است که این خودروها مسیرهای سختتری را جایگزین مسیرهای استان کهگیلویه و بویراحمد کنند.
رهبر اظهار کرد: متاسفانه این استان راه فرارهای زیادی دارد و اگر چند ایست بازرسی را تعبیه کنیم، باز هم احتمال دور زدن ایست بازرسی و ورود از مسیرهای دیگر وجود دارد.
وی یادآور شد: نباید تنها روی خودروهای شوتی تمرکز کرد، بلکه لایههای پنهان و تامین کنندههای این کالاها باید در مراحل اول مورد شناسایی قرار بگیرند، چراکه خودرو شوتی، آخرین حلقه زنجیره قاچاق محسوب میشود.
معاون حقوق عامه دادستان مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد تاکید کرد: اگر با سرشبکهها و تامینکنندههایی که در نقطه ابتدایی کالاهای قاچاق قرار دارند برخورد شود، خودروهای شوتی بدون نیاز به برخورد، حذف خواهند شد. این مسئله را در حوزه دادستانی در نظر داریم که علاوه بر این، برخورد با کسانی که جان و سلامت مردم را به خطر میاندازند نیز در دستور کار قرار دارد.
توقیف ۲۰۰۰خودرو با ظاهر و رفتارهای ناهنجار در شهر یاسوج
رهبر اضافه کرد: در استان کهگیلویه و بویراحمد الگوسازی بهنحوی شده است که جوانان در سطح شهر، خودروهای سواری خود را به ظاهر خودروهای حمل کننده کالای قاچاق در میآورند و با سرعت وحشتناک و صدای ناهنجار، موجب آزار و اذیت شهروندان میشوند.
وی افزود: در این زمینه دستوراتی صادر شد که طی امسال و سال گذشته در سطح شهر یاسوج ۲۰۰۰ خوردو بهصورت سیستمی و فیزیکی توقیف شد. تردد خودروهای یاد شده بیشتر در بلوارهای بویراحمد و رجا بود که با برخوردهایی که صورت گرفت، تعداد آنها ۸۰ درصد کاهش یافته است.
معاون حقوق عامه دادستان مرکز استان کهگیلویه و بویراحمد خاطرنشان کرد: تبصره ۷ ماده ۲۰ قانون اساسی تنها به خودروهای خارج از شهر اختصاص ندارد و براساس آن با افرادی که در سطح شهر ارتفاع خودرو را تغییر داده و صدای ناهنجار تولید میکنند، به شدت برخورد میشود.
رهبر یادآور شد: این تبصره یک سری شرایط را مشخص کرده که باتوجه به اینکه برخورد قضایی با جوانان ۱۵ تا ۲۰ ساله، آینده آنها را تحت تاثیر قرار میدهد، برای اینکه انگ کیفری وارد سابقه آنها نشود، در برخورد اول توقیف صورت گرفته و خودرو به مدت ۱۰ روز در پارکینگ میماند.
«حسین بهمنی»، دبیر کمیسیون مبارزه با قاچاق کالا و ارز استانداری کهگیلویه و بویراحمد نیز در این میزگرد گفت: برای تاسیس ایست بازرسی یک پروسه بسیار طولانی وجود دارد. برای ایجاد یک ایست بازرسی ثابت و مصوب، باید مجوز شورای امنیت کشور دریافت شود که تقریباً از سال ۱۳۹۰، بهطور جدی پیگیر این موضوع بودیم.
وی ادامه داد: در سال ۱۳۹۷ ابتدا یک مجوز برای محور «شیراز به یاسوج» صادر شد، اما بعد پیشنهاد دادیم که ایست بازرسی به محور «یاسوج - اصفهان» منتقل شود. در حال حاضر ساختمان آن آماده است و تنها منتظریم جاده مقابل آن دو بانده شود تا بتوانیم خودروها را بهدرستی کنترل کنیم. همچنین باید مسیر حالت مناسبتری داشته باشد و موانع لازم نیز در آن ایجاد شود.
حدود ۳۵۰۰خودرو شوتی در محورهای کهگیلویه و بویراحمد تردد میکند
دبیر کمیسیون مبارزه با قاچاق کالا و ارز استانداری کهگیلویه و بویراحمد تصریح کرد: طبق برآوردها، چه نیروهای داخل استان و چه افرادی که از استانهای همجوار مانند بوشهر و چهارمحال و بختیاری میآیند، حدود ۳۰۰۰ تا ۳۵۰۰ دستگاه خودروی شوتی فعال هستند که در محورهای مواصلاتی استان تردد میکنند.
بهمنی اظهار کرد: عمده رانندگان خودروهای شوتی که با آنها صحبت میکنیم، از نظر اقتصادی با مشکل مواجه هستند. اگر خانوادههای آنها را نیز بررسی کنیم، متوجه میشویم یکی از مشکلات اصلی استان ما، عدم توازن صنعتی با دیگر استانهای همجوار است.
وی افزود: همیشه این موضوع را در تهران نیز مطرح میکنیم، اما گاهی گفته میشود که در بیان مشکلات استان کهگیلویه و بویراحمد اغراق میکنید؛ در حالی که واقعیت این است که استان ما از نظر صنعتی ظرفیتهای استفاده نشده زیادی دارد و باید از جوانان آن حمایت شود.
دبیر کمیسیون مبارزه با قاچاق کالا و ارز استانداری کهگیلویه و بویراحمد یادآور شد: در خصوص کالاهای ملوانی نیز باید توجه داشت که مجوز این کالاها در همان مناطق مرزی صادر میشود و هدف آن تأمین کالا برای مصرف شخصی است. در گذشته، سقف واردات این کالاها حدود ۲۰ هزار دلار و در مقطعی ۱۵۰ هزار دلار در سال بوده و افراد میتوانستند در سال دو مرتبه، آن هم برای مصرف شخصی اقدام به واردات کنند.
بهمنی گفت: در نهایت، بحث مبارزه با قاچاق باید میان دستگاههای مختلف تقسیم شود. در این مسیر، نیروهای زیادی شهید میشوند، اما در عمل تنها حدود ۵ تا ۷ درصد از کالاهای قاچاق کشف شده و بخش عمدهای از کالاها وارد بازار و مصرف میشود.
وی خاطرنشان کرد: بحث اصلی ما این است که کالاهای ضروری و اساسی، بهویژه سوخت، از کشور خارج نشوند. در کنار حمایت از تولید داخل، باید به کیفیت و قیمت کالاها نیز توجه شود. نمیتوان انتظار داشت کالای بیکیفیت با قیمت بالا تولید شود و مردم نیز صرفاً به دلیل حمایت از تولید داخلی آن را خریداری کنند. اگر قرار است از تولید داخل حمایت کنیم، تولیدکنندگان باید کیفیت مناسب، قیمت منطقی و خدمات پس از فروش قابل قبول ارائه دهند.
دبیر کمیسیون مبارزه با قاچاق کالا و ارز استانداری کهگیلویه و بویراحمد تاکید کرد: موضوع نظارت بر قیمت کالاها نیز اهمیت زیادی دارد. برای مثال، در استان ما ممکن است کالایی با قیمت ۲۲۰هزار تومان عرضه شود، اما فروشنده اعلام کند که میتواند آن را با قیمت ۱۱۰هزار تومان نیز بفروشد. این اختلاف قیمت نشان میدهد که نظارت بر بازار باید جدیتر باشد.
بهمنی بیان کرد: برای حل مسئله خودروهای شوتی، تنها برخورد با افراد کافی نیست و باید ریشههای اقتصادی، اشتغال، وضعیت تولید، قیمت کالاها و شرایط بازار نیز مورد توجه قرار بگیرد.
پدیده شوتیرانی ناشی از تعامل و توافق بین فقر، خرده فرهنگ و جغرافیاست
صیاد خردمند، پژوهشگر جامعه شناسی و استاد دانشگاه هم در این زمینه گفت: در بحث قاچاق، پدیده کولبری و پدیده شوتیرانی را داریم که مشابهت زیادی بین آنها وجود دارد. هر دو ریشه اقتصادی دارند، رفتار پرخطر محسوب میشوند، غیررسمی و در حوزه قاچاق هستند.
وی افزود: بحث آسیبهای اجتماعی و شوتی رانی کاملاً مرتبط با توسعه یافتگی کشور است. در زمینه شوتیرانی یک هدف تحت عنوان رفاه وجود دارد؛ گاهی اوقات ابزار مشروعی برای رفاه برخی مردم وجود ندارد و به همین علت به سمت ابزار نامشروعی و غیرقانونی مثل شوتیرانی و قاچاق روی میآورند.
خردمند اظهار کرد: علاوه بر عوامل اقتصادی، «سیاست میل» هم در این پدیده تاثیر دارد، چراکه بعضی از این افراد به دنبال لذت و هیجان هستند و به همین دلیل به دنبال شوتی سواری میروند. بعضیها هم تنها از شوتی سواران تقلید میکنند و با دستکاری صدای اگزوز، نورپردازی و صدای آهنگ بلند سعی دارند ماشین خود را شبیه به ماشینهای شوتی کنند.
این پژوهشگر حوزه جامعه شناسی بیان کرد: دستگاههای متولی در شهر یاسوج و استان کهگیلویه و بویراحمد برای تخلیه هیجانات جوانان بخصوص در موضوع رانندگی اقدام خاصی انجام ندادهاند و باید در این زمینه پیستهای موتورسواری و اتومبیلرانی تاسیس شود.
انتهای پیام
