به گزارش ایسنا، مأموریت نظامی ائتلاف بین‌المللی به رهبری آمریکا در عراق امروز، ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، به پایان رسید و خروج نیروهای آمریکایی از این کشور تکمیل شد.

این روند بر اساس توافقی که بغداد و واشنگتن در سال ۲۰۲۴ برای پایان دادن به مأموریت ائتلاف و انتقال مسئولیت‌های امنیتی به نیروهای عراقی انجام داده بودند، صورت گرفت. بر اساس گزارش‌های منتشرشده، آخرین نیروهای آمریکایی از پایگاه هوایی اربیل خارج شدند و با پایان این مأموریت، فصل جدیدی در روابط امنیتی و دفاعی عراق و آمریکا آغاز می‌شود.  

پایان مأموریت نظامی ائتلاف به معنای قطع کامل روابط امنیتی عراق با کشورهای عضو ائتلاف نیست. آمریکا و دیگر کشورهای عضو ائتلاف همچنان می‌توانند در چارچوب روابط دوجانبه و همکاری‌های آموزشی، مستشاری و امنیتی با بغداد تعامل داشته باشند.  

علی موسوی خلخالی کارشناس مسائل عراق در گفت‌وگو با ایسنا در مورد اهمیت خروج نیروهای نظامی آمریکا و ائتلاف بین‌المللی از عراق اظهار کرد: نیروهای آمریکایی امروز عراق را ترک کردند؛ البته فقط آمریکایی‌ها نیستند و تمام نیروهایی که در ائتلاف به رهبری آمریکا برای مبارزه با داعش حضور داشتند، اکنون عراق را ترک کرده‌اند. آخرین نیروهای ایتالیایی نیز دیروز یا پریروز عراق را ترک کردند و پیمان ناتو رسماً اعلام کرده است که دیگر نیروی نظامی در عراق نخواهد داشت و فقط در حد مشاوره و ارائه مشورت به دولت عراق در این کشور فعالیت خواهد کرد.

وی افزود: برای عراقی‌ها این روز، روز بسیار مهمی است و انتظار می‌رود عراق از این پس بتواند استقلال خود را به لحاظ سیاسی، امنیتی و نظامی به دست آورد. برای همین امروز عراقی‌ها این روز را «روز استقلال» نامیدند و برای آن مراسم رسمی برگزار کردند که سران کشور، از جمله نخست‌وزیر و رئیس ستاد ارتش، در آن حضور داشتند.

این کارشناس مسائل عراق ادامه داد: انتظار می‌رود از این پس حضور نیروهای خارجی در عراق دیگر هیچ توجیهی نداشته باشد؛ کما اینکه امروز گفته شد آخرین هواپیمای آمریکایی فرودگاه اربیل را ترک کرد و آخرین هواپیمای نظامی و ترابری آمریکایی که پایگاه ویکتوریا در بغداد را تحت کنترل خود داشت نیز این کشور را ترک کرد و به یکی از کشورهای همسایه، احتمالاً اردن، منتقل شد.

وی در ادامه درباره اینکه آیا خروج نیروهای آمریکایی از عراق به معنای پایان نقش و نفوذ واشنگتن در این کشور است، گفت: به لحاظ حضور نظامی و امنیتی چنین توقعی می‌رود که دیگر شاهد حضور نظامی آمریکا در عراق نباشیم. نباید فراموش کنیم که این حضور نظامی پس از ورود داعش به عراق و به دنبال مطالبه دولت عراق انجام شد و اکنون که نیروهای آمریکایی از عراق خارج شده‌اند، به معنای پایان مأموریت ۱۲ ساله آنهاست.

موسوی خلخالی خاطرنشان کرد: خروج نیروهای آمریکایی از عراق در پی توافقی بود که در سال ۲۰۲۴ بین دولت وقت عراق و دولت آمریکا به امضا رسید و بر اساس آن قرار شد تا پایان ماه سپتامبر، یعنی ۳۰ سپتامبر، دولت آمریکا تمام نیروها و تجهیزات نظامی خود را از عراق خارج کند و اکنون شاهد اجرای این توافق هستیم. بنابراین، از این پس طبیعتاً همکاری‌های بین عراق و آمریکا در قالب‌های امنیتی، اطلاعاتی و مستشاری وجود خواهد داشت و این موضوع نفوذ دولت آمریکا بر دولت عراق را حفظ خواهد کرد. از آنجا که به لحاظ اقتصادی دولت آمریکا یک چیرگی بر اقتصاد عراق دارد، شاهد حضور نظامی آمریکا در عراق نیستیم، اما حفظ نفوذ امنیتی، سیاسی و اقتصادی آمریکا در عراق را شاهد خواهیم بود.

این کارشناس مسائل عراق اظهار کرد: ما در خبرها می‌خوانیم که دولت عراق مشتاقانه اعلام می‌کند روابط این کشور با آمریکا به سمت روابط استراتژیک و اقتصادی حرکت می‌کند و بغداد می‌خواهد روابط اقتصادی درهم‌تنیده‌ای با دولت آمریکا داشته باشد. برای همین به نظر می‌رسد دولت عراق به عنوان یک دولت شریک بالفعل برای دولت آمریکا عمل خواهد کرد.

وی ادامه داد: اکنون می‌دانیم که عراق سومین صادرکننده نفت به آمریکا است و در همین زمانی که تنگه هرمز بسته است، بخش مهمی از نفت عراق با اسکورت نیروهای آمریکایی از جنوب تنگه هرمز خارج می‌شود. این نشان می‌دهد که روابط اقتصادی و امنیتی عراق و آمریکا به قوت خود باقی است و این روابط احتمالاً بیش از پیش درهم‌تنیده خواهد شد.

موسوی خلخالی در ادامه درباره توان نیروهای امنیتی عراق برای تأمین امنیت کشور بدون حضور نیروهای خارجی گفت: چنین توقعی اکنون از نیروهای عراقی وجود دارد. عراقی‌ها در طول ۱۰ سال اخیر تجهیزات نظامی زیادی از کشورهای مختلف، به‌خصوص آمریکا و انگلیس، خریداری کرده‌اند. بر اساس آنچه دولت عراق اعلام کرده، آمریکا به واسطه خرید جنگنده‌های F-16، هلیکوپترهای مختلف و تجهیزات نظامی آمریکایی، یکی از شرکای نظامی عراق است. پس از آن دولت انگلستان قرار دارد و همچنین تجهیزاتی از لهستان و جمهوری چک خریداری شده و قرار است تجهیزاتی نیز در سیستم پدافند هوایی از کره جنوبی خریداری شود. تمام این اقدامات با همکاری دولت آمریکا و زیر نظر این کشور انجام می‌شود.

این کارشناس مسائل عراق گفت: دولت عراق اکنون اعلام می‌کند که توانسته به طور کامل ارتش را بازسازی کند و یک ارتش مدرن و قوی در اختیار دارد و فرماندهان زبده‌ای دارد که می‌توانند تمامیت ارضی و استقلال کشور را تأمین کنند.

وی اضافه کرد: علاوه بر ارتش عراق، یک نیروی مؤثر دیگر نیز در کنار ارتش این کشور وجود دارد که تجربه بسیار خوب و سنگینی در مبارزه با تروریسم دارد و آن نیروهای حشد شعبی هستند. آنها نیروهای کارآزموده‌ای هستند که به‌خصوص در جنگ‌های چریکی می‌توانند به دولت عراق کمک‌های بسیار شایانی داشته باشند.

موسوی خلخالی ادامه داد: جنگی که در استان‌های غربی عراق در زمان مبارزه با داعش انجام شد، به نوعی مبارزه چریکی بود؛ چراکه مبارزه شهری و کوچه‌به‌کوچه‌ بین نیروهای حشد شعبی و داعش انجام می‌شد. این تجربه گرانبهایی را در اختیار دولت عراق قرار داده است و دولت عراق که ریاست و نظارت بر این نیروها را به‌طور رسمی و قانونی بر عهده دارد، می‌تواند از این تجربیات استفاده کند.

وی تاکید کرد: در نتیجه انتظار داریم دولت عراق دیگر هیچ بهانه‌ای نداشته باشد که هرگونه نقض استقلال و امنیت کشور را توجیه کند و قاعدتاً نباید دیگر پذیرفتنی باشد که چنین اتفاقی بیفتد.

این کارشناس مسائل عراق درباره تأثیر خروج نیروهای آمریکایی بر موازنه سیاسی و امنیتی عراق و روابط بغداد با جمهوری اسلامی ایران نیز گفت: یک وجه ماجرا این است که نیروهای آمریکایی از عراق خارج شده‌اند و وجه دیگر این است که کلیت ساختار سیاسی عراق، چه به لحاظ نزدیکی نیروهای حشد شعبی و چه نیروهای موسوم به گروه‌های مسلح دیگر و چه حتی سیاستمدارانی که اکنون در عراق هستند، متمایل به ایران هستند.

وی افزود: این گروه‌های شیعه در زمان مبارزه با حکومت صدام حسین اکثراً در ایران مستقر بودند. طبیعتاً اکنون می‌توانیم حداقل در کوتاه‌مدت شاهد نفوذ بیشتر ایران در عراق باشیم؛ به‌خصوص به لحاظ سیاسی.

موسوی خلخالی اظهار کرد: طبیعتاً وقتی یک نیروی نظامی و امنیتی صحنه را خالی می‌کند، نیروهای سیاسی و امنیتی رقیب می‌توانند صحنه را پر کنند. درست است که ایران در حال حاضر در جنگ با آمریکا به سر می‌برد و این جنگ، جنگی گسترده و همه‌جانبه است، ولی تمام تلاش خود را نیز می‌کند که برگ‌های برنده‌اش همچنان در دست خودش باقی بماند و عراق یکی از مهم‌ترین برگ‌های برنده است که با خروج نیروهای آمریکایی، ایران تلاش می‌کند قدرت این برگ را هرچه بیشتر در دست خود تقویت کند.

وی درباره احتمال شکل‌گیری دور جدیدی از همکاری‌های منطقه‌ای با عراق نیز گفت: احتمالاً شاهد نوع جدیدی از رابطه بین عراق و کشورهای عربی خواهیم بود. آمریکایی‌ها و غربی‌ها عموماً از عراق و دولت‌های عربی خواسته‌اند که از آنجا که عراق یک کشور عربی است، در نبود حضور آمریکا خودشان برای تنظیم این موازنه سیاسی با ایران وارد عمل شوند و این موازنه سیاسی با نزدیک شدن هرچه بیشتر روابط دیپلماتیک و سیاسی با دولت عراق شکل می‌گیرد.

این کارشناس مسائل عراق ادامه داد: نمی‌توان کتمان کرد که تا ۱۰ سال پیش کشورهای عربی وجود یک دولت شیعی در عراق را برنمی‌تافتند و علیه آن فعالیت می‌کردند، اما اکنون با دولت شیعی در عراق کنار آمده‌اند.

وی افزود: آنها مجبورند با پذیرفتن وضعیت فعلی در عراق، به یک موازنه سیاسی بین عراق و ایران تن بدهند و لاجرم باید آن فکری را که در گذشته داشتند، مبنی بر اینکه یک روزی حکومت سنی در عراق به قدرت برمی‌گردد، از ذهن خارج کنند و با واقعیت موجود که اکنون به نظر می‌رسد آن را پذیرفته‌اند، کنار بیایند.

موسوی خلخالی گفت: نزدیکی دولت‌های عربی به نظام سیاسی شیعه عراق به نوعی پذیرفتن معادله جدید در تعامل آنها با ایران و موازنه‌های منطقه‌ای است که در طولانی‌مدت می‌تواند ضمن کمک به ثبات منطقه، به نوعی حفظ موازنه‌های سیاسی با بازیگران جدیدی باشد که تا ۲۰ سال پیش قابل تصور نبود.

وی در ادامه درباره مهم‌ترین پیامد منطقه‌ای خروج نیروهای آمریکایی از عراق و تأثیر آن بر آرایش امنیتی غرب آسیا اظهار کرد: به هر حال خروج نیروهای آمریکایی این پیامد را دارد که با یک موازنه جدید مواجه باشیم. قرار است آمریکا از منطقه خارج شود، اکنون می‌دانیم که پایگاه‌های آمریکا در منطقه مورد حمله جدی قرار گرفته‌اند و بنا به گزارش‌ها، پایگاه‌های آمریکا در کشورهای عربی مانند کویت و بحرین تقریباً از رده خارج شده و قابل استفاده نیستند.

این کارشناس مسائل عراق ادامه داد: در موازنه جدیدی که انتظار می‌رود در منطقه شکل بگیرد، لاجرم در یک کفه ترازو ایران و در کفه دیگر، کشورهای عربی هستند.

موسوی خلخالی در پایان گفت: خروج نیروهای آمریکایی از عراق در صورتی که کشورهای عربی موازنه جدید را به رسمیت بشناسند، می‌تواند در درازمدت به نفع ثبات و امنیت منطقه باشد در غیر این صورت، شاهد دور جدیدی از تنش‌های سیاسی و امنیتی بین بازیگران خرد و بازیگران به اصطلاح رده پایین و چه‌بسا غیرسیاسی در کشورهای منطقه خواهیم بود که قطعاً این به ضرر همه کشورهای منطقه تمام خواهد شد.

انتهای پیام