اگر در این ماه‌ها کود مناسب و در زمان درست به درخت برسد، هم سرمای زمستان را بهتر تحمل می‌کند و هم بهار با گلدهی پرتر و محصول بیشتر شروع می‌شود. (تمام این اطلاعات و قیمت ها از مجموعه فروش کود و مواد شیمیایی بیسموت جمع اوری شده است.)
تقویم زمان کوددهی درختان میوه در زمستان
| ماه | اقدام پیشنهادی | کود مناسب | نکته کلیدی |
| دی | محلول‌پاشی تقویتی | آمینو اسید، عصاره جلبک دریایی | مقاومت درخت را در برابر سرما و یخ‌زدگی جوانه‌ها بالا می‌برد؛ آبیاری اضافه لازم نیست. |
| بهمن | چالکود اصلی (بهترین زمان سال) | کود آهسته‌رهش، کود حیوانی پوسیده، هیومیک اسید | درخت در خواب عمیق است و شوکی به ریشه وارد نمی‌شود؛ ۲ تا ۴ چاله با عمق ۳۰ تا ۶۰ سانتی‌متر برای هر درخت. |
| اسفند | آخرین فرصت چالکود قبل از تورم جوانه‌ها + شروع تغذیه ازته | کود ازته (اوره یا نیترات)، تکمیل چالکود عقب‌افتاده | چالکود اسفند به یک آبیاری سبک نیاز دارد؛ تأخیر بیشتر به ریشه‌های تازه‌بیدارشده تنش می‌زند. |
بهترین کود برای درختان میوه در زمستان
اسید هیومیک با خلوص ۷۰ درصد
اگر خاک باغتان از مواد آلی فقیر است و می‌خواهید در چالکود زمستانه ریشه‌ها را تا شروع بهار تغذیه کنید، این گزینه مناسب است. قیمتش حدود ۴۸۰ هزار تومان بر کیلو است. اگر نبود، گرید ۳۰ تا ۴۰ درصد (اشتهارد یا رفسنجان) با قیمتی نزدیک یا کمی پایین‌تر جایگزین می‌شود، هرچند هزینه هر واحد خلوص در گرید ۷۰ درصد کمتر و اقتصادی‌تر است.
اسید هیومیک گرانول با خلوص ۳۰ تا ۴۰ درصد
اگر مشکل اصلی خاک رسی سنگین یا قلیایی است و هدفتان اصلاح تدریجی ساختار خاک است، این گرید مناسب‌تر است، چون آهسته‌رهش عمل می‌کند. برای اثر سریع‌تر یا آبیاری قطره‌ای، نوع مایع با خلوص ۱۲ درصد جایگزین می‌شود. چون هدف اصلاح تدریجی است نه تغذیه فوری، همین گرید از نظر هزینه هم توجیه بیشتری دارد.
سولفات پتاسیم ایرانی (سولوپتاس، خلوص ۵۰ درصد)
برای درختانی که پیش از فصل باردهی بعدی به پتاسیم نیاز دارند و می‌خواهید مقاومتشان به سرما و کیفیت میوه سال بعد بهتر شود، این کود گزینه اول است. قیمتش حدود ۲۱۰ هزار تومان بر کیلو است. نمونه ازبکستانی با قیمت حدود ۲۳۵ هزار تومان جایگزین مناسبی است و از نظر هزینه به ازای پتاسیم خالص تفاوت چندانی با آن ندارد.
سولفات آهن ۱۸ درصد
اگر زردی برگ یا رشد ضعیف شاخه‌ها را در فصل قبل دیده‌اید، این کود کمبود آهن را جبران می‌کند و قیمتش حدود ۴۵ هزار تومان بر کیلو است. اگر باغتان از انبار دور است و هزینه حمل مهم است، خلوص ۲۸ تا ۳۰ درصد با قیمت حدود ۷۰ هزار تومان را در نظر بگیرید، چون وزن کمتری از آن کافی است.
کود دهی در زمستان بر اساس شرایط درخت و خاک
- باغ‌های پرباران یا با آبیاری سنگین: بارش‌های زمستانه کودهای محلول را سریع می‌شوید. فرم گرانول یا پرک چون آهسته‌تر آزاد می‌شود، در این شرایط ماندگاری بیشتری دارد.
- خاک رسی سنگین در زمستان: رطوبت بالای زمستانه در این خاک تخلیه نمی‌شود و ریشه را با کمبود اکسیژن روبرو می‌کند. کود باید محلول در آب باشد و همراه با آبیاری سبک مصرف شود.
- خاک شنی سبک در زمستان: بارندگی‌های زمستانه کود را سریع از دسترس ریشه خارج می‌کند. فرم گرانوله که آهسته‌تر آزاد می‌شود، انتخاب بهتری برای این فصل است.
- درخت جوان و تازه‌کاشت در زمستان: ریشه هنوز توسعه‌نیافته و سرمای شدید همراه با کود شیمیایی غلیظ می‌تواند به آن آسیب بزند. کود آلی با دوز کم در این سن کافی است.
- درخت مسن و بالغ در زمستان: این درختان باید پیش از رسیدن بهار ذخیره غذایی کافی برای باردهی داشته باشند. دوز چالکود آن‌ها معمولاً باید ۲ تا ۳ برابر درخت جوان باشد.
چه کودهایی را در زمستان نباید مصرف کرد؟
- کود اوره (ازته سریع‌اثر): در دی و بهمن که درخت در خواب عمیق است، ریشه فعالیتی برای جذب نیتروژن ندارد و اوره عملاً هدر می‌رود.
- کودهای نیتروژن بالا به‌طور کلی: تحریک رشد رویشی در فصلی که درخت باید در حالت خواب بماند، می‌تواند جوانه‌ها را نسبت به سرما آسیب‌پذیرتر کند.
- کود دامی تازه و نپوسیده: گرمای حاصل از تجزیه آن می‌تواند ریشه را بسوزاند و خطر انتقال بیماری و علف هرز هم دارد.
- کودهای مایع سریع‌رهش برای چالکود: در خاک زمستانه با بارش زیاد به‌سرعت شسته می‌شوند و قبل از رسیدن به ریشه از دسترس خارج می‌شوند.
- کلرید پتاسیم در باغ‌های با خاک شور: کلر اضافه در کنار شوری زمستانه خاک، فشار مضاعفی به ریشه وارد می‌کند.
- محلول‌پاشی در روزهای یخبندان یا نزدیک به یخبندان شبانه: رطوبت باقی‌مانده روی برگ در این شرایط منجمد می‌شود و به بافت گیاه آسیب می‌زند.
- ترکیب هیومیک اسید با کودهای اسیدی غلیظ یا نیترات کلسیم: این ترکیب رسوب ایجاد می‌کند و اثر هر دو کود را از بین می‌برد.
راهنمای انتخاب کود مناسب
| درخت | کودهای مناسب زمستان | چرا این کودها؟ |
| سیب | هیومیک اسید، فسفر، پتاس، کود دامی پوسیده؛ در خاک آهکی سولفات آهن و گوگرد | ریشه و ساختار خاک را تقویت می‌کند و عناصر اصلی را برای شروع بهار فراهم می‌کند. چالکود در عمق ۳۰ تا ۴۰ سانتی‌متر انجام می‌شود. |
| انار | گوگرد گرانوله، گچ کشاورزی، فسفر و پتاس؛ آهن و روی فقط در صورت کمبود | گوگرد جذب عناصر را در خاک آهکی بهتر می‌کند و کلسیم به کاهش ترک‌خوردن میوه کمک می‌کند. بهترین زمان چالکود نیمه‌ی اسفند است. |
| پسته | فسفر، پتاس (مثل سولفات پتاسیم سنگی)، کود دامی پوسیده، گوگرد | زمستان زمان خواب درخت و مناسب چالکود پایه‌ی فسفر و پتاس است. پتاسیم مرحله‌ی پرشدن مغز را در بهار و تابستان با کودآبیاری تکمیل کنید. |
| مرکبات | سولفات پتاسیم، سولفات منیزیم، ریزمغذی‌ها، کود دامی پوسیده | پتاس مقاومت به سرما و ترکیدگی پوست میوه را بالا می‌برد و منیزیم برای سبز ماندن برگ‌ها مهم است. پتاس را اواخر زمستان و قبل از شکوفه‌دهی بدهید. |
| انگور | سولفات پتاسیم، کود دامی پوسیده؛ اواخر زمستان کمی نیترات آمونیوم (سردسیر) یا سولفات آمونیوم | سولفات پتاسیم برخلاف کلرید پتاسیم کلر در خاک جمع نمی‌کند. نیتروژن فقط اواخر زمستان و کم داده می‌شود (۲۵۰ تا ۴۵۰ گرم، بسته به سن بوته) |
| گردو | هیومیک اسید، سه‌بیست، سولوپتاس، آهن، کود دامی و گوگرد | ریشه را برای بهار تقویت می‌کند و جذب عناصر را بهتر می‌کند. چالکود حدود یک ماه پیش از گلدهی انجام می‌شود. |
| هلو | فسفر و پتاس با کود دامی و گوگرد گرانوله؛ روی به‌صورت محلول‌پاشی؛ بور فقط در صورت کمبود | فسفر و پتاس پایه‌ی ریشه و گل‌دهی‌اند. روی و بور را در پایان خواب یا پیش از گلدهی بپاشید، نه بعد از برداشت. |
جمع‌بندی
زمستان بهترین فرصت برای تغذیه‌ی پایه‌ی درخت میوه است. درخت در خواب است و چالکود به ریشه شوک نمی‌دهد. در این فصل دی برای محلول‌پاشی تقویتی، بهمن برای چالکود اصلی و اسفند برای تکمیل چالکود، پیش از تورم جوانه‌ها مناسب است. نوع کود را بر اساس خاک و درخت انتخاب کنید. در خاک آهکی هیومیک اسید و سولفات آهن، در خاک شور سولفات پتاسیم به‌جای کلرید پتاسیم و برای هر درخت هم کودهای مخصوص خودش بهتر جواب می‌دهد. از اوره‌ی زودهنگام، کود دامی نپوسیده و کودهای مایع سریع‌رهش در چالکود پرهیز کنید.
انتهای رپرتاژ آگهی
