کامران زیباکردار دوشنبه ۱۳مهرماه در نشست خبری به مناسبت روز ملی دامپزشکی، با تشریح عملکرد شش ماهه نخست سال ۱۴۰۵ اظهار کرد: رویکرد «سلامت واحد» بر ارتباط میان سلامت انسان، دام و محیط زیست تأکید دارد و دامپزشکی در این چارچوب، علاوه بر تأمین سلامت دام، در تأمین سلامت مواد غذایی با منشأ دامی نیز نقش دارد.
وی با اشاره به اهمیت تشخیص سریع بیماری‌های دامی افزود: شناسایی زودهنگام، هشدار به‌موقع و واکنش سریع، سه اصل مهم در پیشگیری از شیوع بیماری‌هاست و هر گزارشی از بیماری یا تلفات در واحدهای سنتی، صنعتی و زیستگاه‌های طبیعی دریافت شود، توسط کارشناسان دامپزشکی بررسی و در صورت نیاز نمونه‌برداری و آزمایش می‌شود.
مدیرکل دامپزشکی کردستان ادامه داد: در شش ماه نخست امسال بیش از ۴۸۳ هزار نوبت سر دام تحت مراقبت و پایش بیماری‌های دامی قرار گرفته است.
بیش از ۵.۷ میلیون نوبت واکسیناسیون دام در کردستان
زیباکردار با بیان اینکه واکسیناسیون یکی از راهبردهای اصلی دامپزشکی برای کنترل بیماری‌هاست، گفت: طی این مدت پنج میلیون و ۷۴۴ هزار نوبت سر واکسیناسیون در استان انجام شده است.
وی افزود: جمعیت دام سبک و سنگین استان حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار رأس است و حجم واکسیناسیون انجام‌شده نشان‌دهنده گستردگی عملیات پیشگیری از بیماری‌های دامی است.
مدیرکل دامپزشکی کردستان هفت بیماری تب برفکی، آبله، سیاه‌زخم، تب مالت، هاری، لمپی‌اسکین و طاعون نشخوارکنندگان کوچک را از بیماری‌های استراتژیک واگیردار دامی عنوان کرد و گفت: واکسیناسیون در برابر این بیماری‌ها طبق برنامه‌های سالانه ادامه دارد.
زیباکردار خاطرنشان کرد: حدود ۸۸ درصد واکسیناسیون انجام‌شده در دام‌های روستایی و سنتی به‌صورت رایگان انجام شده و برای اجرای این طرح حدود ۱۱ هزار نوبت اکیپ‌های دامپزشکی به روستاها مراجعه کرده‌اند.
وی با اشاره به مشارکت بخش خصوصی در اجرای واکسیناسیون گفت: بیش از سه میلیون و ۶۳۰ هزار نوبت واکسیناسیون توسط اکیپ‌های مایه‌کوب بخش خصوصی و در قالب قراردادهای خرید خدمت انجام شده و در این زمینه بیش از ۴۸ میلیارد ریال اعتبار هزینه شده است.
دامداران از خرید دام بدون سابقه بهداشتی خودداری کنند
مدیرکل دامپزشکی کردستان با اشاره به افزایش موارد بیماری تب برفکی در سال جاری گفت: کانون‌های ایجادشده با اقدامات انجام‌شده تحت کنترل قرار گرفته و در حال حاضر اپیدمی این بیماری در استان نداریم، اما خطر بیماری‌های واگیردار همچنان وجود دارد.
وی تأکید کرد: دامداران هنگام خرید دام باید گواهی بهداشتی حمل، سوابق واکسیناسیون و وضعیت بهداشتی دام را بررسی کنند و از خرید و ورود دام‌هایی که سابقه بهداشتی آنها مشخص نیست، به‌طور جدی خودداری کنند.
زیباکردار افزود: بخش قابل توجهی از انتقال بیماری‌ها از طریق جابه‌جایی دام بیمار انجام می‌شود و ورود دام آلوده بدون رعایت ضوابط بهداشتی می‌تواند موجب گسترش بیماری در یک دامداری، شهرستان یا حتی استان شود.
شناسایی ۲۲ دام مبتلا به بیماری‌های مشترک انسان و دام
وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای کنترل بیماری‌های مشترک انسان و دام اظهار کرد: بیش از ۲۰ هزار رأس دام در این زمینه مورد آزمایش قرار گرفتند که ۲۲ رأس دام مبتلا شناسایی و از چرخه تولید خارج و کشتار شدند.
مدیرکل دامپزشکی کردستان همچنین گفت: برای کنترل بیماری‌های انگلی، بیش از ۴۱۴ هزار مترمربع جایگاه دامی و بیش از ۱۹۲ هزار رأس دام سمپاشی شده است.
زیباکردار با اشاره به کنترل بیماری هاری افزود: در شش ماه نخست امسال حدود هفت هزار و ۵۰۰ قلاده سگ صاحب‌دار، گله، روستایی و سگ‌های نگهداری‌شده در مراکز، واکسینه شده‌اند.
کردستان ۲۶ میلیون قطعه جوجه‌ریزی داشت
وی با اشاره به ظرفیت استان در تولید مرغ گفت: کردستان یکی از استان‌های شاخص کشور در زمینه تولید مرغ است و علاوه بر تأمین نیاز داخل استان، بخشی از تولیدات آن به سایر استان‌ها ارسال می‌شود.
مدیرکل دامپزشکی کردستان ادامه داد: در استان ۸۰۵ واحد مرغداری وجود دارد که ۷۵۴ واحد آن گوشتی است و در شش ماه نخست سال جاری بیش از ۲۶ میلیون قطعه جوجه‌ریزی در مرغداری‌های گوشتی انجام شده است.
زیباکردار افزود: در این مدت بیش از سه هزار و ۶۰۰ مورد بازدید و مراقبت فعال و غیرفعال برای شناسایی بیماری‌های طیور انجام شده و بیش از ۱۷ هزار و ۴۰۰ نمونه نیز اخذ و بیش از ۱۳ هزار و ۵۰۰ آزمایش انجام شده است.
وی با اشاره به پایش بیماری آنفلوانزای فوق حاد پرندگان تصریح کرد: تاکنون هیچ موردی از ویروس آنفلوانزای فوق حاد پرندگان در استان شناسایی نشده و کردستان از نظر این بیماری پاک است.
مدیرکل دامپزشکی کردستان با اشاره به آغاز فصل مهاجرت پرندگان گفت: تالاب‌ها و دریاچه‌های استان از جمله زیستگاه‌هایی هستند که با حضور پرندگان مهاجر نیازمند مراقبت بیشتری خواهند بود و روستاییان و مرغداران باید هرگونه تلفات یا علائم غیرعادی را سریعاً به دامپزشکی گزارش کنند.
زیباکردار افزود: در همکاری با اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان، پایش و نمونه‌برداری از پرندگان وحشی نیز انجام می‌شود تا در صورت مشاهده بیماری، مداخله سریع صورت گیرد.
واکسیناسیون رایگان بیش از ۳۷۵ هزار قطعه طیور روستایی
وی با اشاره به اجرای طرح واکسیناسیون طیور روستایی اظهار کرد: در مرحله نخست این طرح، بیش از ۳۷۵ هزار قطعه طیور در ۹۹۷ واحد روستایی به‌صورت رایگان واکسینه شدند.
مدیرکل دامپزشکی کردستان همچنین گفت: در شش ماه نخست امسال حدود ۱۴۷ میلیون دوز انواع واکسن در مرغداری‌های صنعتی استان، تحت نظارت دامپزشکی مورد استفاده قرار گرفته است.
وضعیت بیماری در زنبورستان‌ها و مراکز پرورش آبزیان پایش شد
زیباکردار با اشاره به فعالیت زنبورداری در استان افزود: ۷۲ زنبورستان مورد بررسی قرار گرفت، یک‌هزار و ۸۷۶ مورد بازدید از کندوها انجام شد و ۸۰ مورد نمونه‌برداری نیز صورت گرفت که خوشبختانه موردی از بیماری مورد پایش در زنبورستان‌های استان شناسایی نشد.
وی در خصوص پرورش آبزیان نیز گفت: در شش ماه نخست امسال بر رهاسازی بچه‌ماهی و تخم چشم‌زده در ۶۰ واحد نظارت شده و بیش از یک میلیون و ۴۰۰ هزار قطعه بچه‌ماهی و تخم چشم‌زده تحت کنترل بهداشتی قرار گرفته است.
بیش از ۷۱ هزار بازرسی بهداشتی از مراکز عرضه فرآورده‌های دامی
مدیرکل دامپزشکی کردستان با اشاره به وظایف این اداره‌کل در حوزه بهداشت عمومی اظهار کرد: بیش از سه هزار و ۱۰۰ واحد شامل کشتارگاه‌ها، مراکز بسته‌بندی و قطعه‌بندی، سردخانه‌ها، مراکز عرضه فرآورده‌های خام دامی و سایر واحدهای مرتبط تحت نظارت دامپزشکی قرار دارند.
وی افزود: در شش ماه نخست سال جاری بیش از ۷۱ هزار مورد بازدید از این مراکز انجام شد و بیش از ۲۹.۵ تن فرآورده غیرقابل مصرف ضبط و از چرخه مصرف خارج شد.
زیباکردار ادامه داد: در این مدت بیش از ۳۷ هزار و ۲۵۰ رأس دام سبک و سنگین در کشتارگاه‌های استان کشتار و حدود سه هزار و ۲۵۲ تن گوشت استحصال شد که تمام دام‌ها قبل و بعد از کشتار مورد بازرسی بهداشتی قرار گرفتند.
وی گفت: همچنین بیش از ۱۴ میلیون و ۲۰۰ هزار قطعه مرغ در کشتارگاه‌های طیور استان کشتار و حدود ۳۰ هزار و ۶۲۲ تن گوشت مرغ استحصال شد و ۳۷۸ تن گوشت مرغ و ضمائم غیرقابل مصرف نیز در جریان بازرسی‌ها از چرخه مصرف خارج شد.
مردم گوشت خارج از چرخه نظارت دامپزشکی خریداری نکنند
مدیرکل دامپزشکی کردستان همچنین با تأکید بر ضرورت همکاری مردم برای ارتقای سلامت عمومی خاطرنشان کرد: مردم از خرید گوشت دام ذبح‌شده خارج از کشتارگاه و فرآورده‌هایی که بدون نظارت بهداشتی عرضه می‌شوند، خودداری کنند.
زیباکردار افزود: ممکن است برخی از این محصولات با قیمت پایین‌تری عرضه شوند، اما فرآورده‌هایی که خارج از کشتارگاه تولید و عرضه می‌شوند، از نظارت‌های بهداشتی لازم برخوردار نیستند و می‌توانند خطر انتقال بیماری‌های مشترک انسان و دام را افزایش دهند.
وی گفت: در مجموع بیش از ۴۳۰ تن فرآورده و گوشت غیرقابل مصرف در شش ماه نخست امسال از چرخه مصرف خارج شده است و مردم می‌توانند موارد عرضه غیرمجاز فرآورده‌های خام دامی را از طریق سامانه ۱۵۱۲ گزارش کنند.
بیش از ۴۹ هزار گواهی بهداشتی برای جابه‌جایی محموله‌ها صادر شد
زیباکردار با اشاره به فعالیت دامپزشکی در حوزه قرنطینه افزود: در شش ماه نخست امسال بیش از ۴۹ هزار گواهی بهداشتی برای جابه‌جایی محموله‌های دام زنده، طیور، آبزیان، فرآورده‌های دامی و نهاده‌ها در داخل و خارج استان صادر شده است.
وی ادامه داد: همچنین بیش از ۱۵ هزار محموله ورودی از سایر استان‌ها مورد نظارت قرار گرفته است.
مدیرکل دامپزشکی کردستان با اشاره به اهمیت پایانه مرزی باشماق گفت: در شش ماه نخست امسال ۸۳۵ محموله صادراتی در این پایانه تحت نظارت بهداشتی قرار گرفته و پس از تأیید، مجوز صادرات یا ترانزیت دریافت کرده‌اند.
وی افزود: در این مدت ۳۵ محموله با منشأ تولید استان کردستان به عراق و روسیه صادر شده که وزن آنها بیش از یک‌هزار و ۱۵۰ تن بوده و هیچ‌کدام از محموله‌های صادراتی برگشت نخورده‌اند.
۱۱۸ پرونده قضایی برای تخلفات بهداشتی تشکیل شد
زیباکردار با اشاره به برخورد با تخلفات بهداشتی اظهار کرد: در سال جاری ۱۱۸ پرونده قضایی برای متخلفان تشکیل و به مراجع قضایی ارجاع شده است.
وی افزود: ۷۸ رأی در این پرونده‌ها صادر شده که ۷۱ مورد آن منجر به محکومیت و چهار مورد نیز به پلمب واحدهای متخلف منجر شده است.
۵۳۰ نفر در مراکز خصوصی دامپزشکی کردستان فعالیت دارند
مدیرکل دامپزشکی کردستان با اشاره به واگذاری امور تصدی‌گری به بخش خصوصی گفت: در حال حاضر ۲۷ مرکز خصوصی شامل بیمارستان‌ها، درمانگاه‌ها، داروخانه‌ها، آزمایشگاه‌ها و مراکز مایه‌کوبی در استان فعال هستند و حدود ۵۳۰ نفر در این مراکز مشغول به کارند.
زیباکردار خاطرنشان کرد: در شش ماه نخست امسال حدود یک‌هزار و ۴۵۰ مورد بازدید از مراکز بخش خصوصی انجام شده و ۱۴۴ قلم شامل حدود چهار هزار واحد دارویی تاریخ مصرف گذشته یا غیرقابل مصرف از چرخه خارج و معدوم شده است.
وی گفت: همچنین ۱۵ قلم داروی قاچاق شناسایی و برای آنها پنج پرونده قضایی تشکیل و به مراجع مربوط ارجاع شده است.
مدیرکل دامپزشکی کردستان در پایان با اشاره به توسعه سامانه‌های نسخه‌نویسی و نسخه‌پیچی دامپزشکی افزود: راه‌اندازی این سامانه‌ها به نظارت دقیق‌تر بر چرخه تولید، توزیع و مصرف دارو در دامداری‌ها و مرغداری‌های استان کمک می‌کند. همچنین طی این مدت حدود ۴۰ هزار خدمت آزمایشگاهی رایگان در حوزه‌های مختلف نظارتی، تشخیص بیماری‌ها، کنترل کیفیت فرآورده‌های دامی و محموله‌های صادراتی و ترانزیتی ارائه شده است.
نظارت شرعی بر کشتار دام و طیور در کردستان با حضور ۱۸ ناظر انجام می‌شود
حجت‌الاسلام حسین ورمقانی، مسئول دفتر نمایندگی ولی‌فقیه در دامپزشکی استان کردستان نیز اظهار کرد: دامپزشکی از جمله حرفه‌هایی است که بخش قابل توجهی از تلاش‌های آن کمتر دیده می‌شود، اما نتیجه این فعالیت‌ها در سلامت خانواده‌ها، امنیت غذایی و کیفیت محصولات غذایی قابل مشاهده است.
وی با اشاره به اهمیت رعایت موازین شرعی در تولید و عرضه فرآورده‌های دامی، افزود: حلال بودن گوشت تنها یک عنوان یا برچسب نیست، بلکه امانتی شرعی است که از مزرعه و دام تا کشتار و سفره مردم ادامه دارد.
مسئول دفتر نمایندگی ولی‌فقیه در دامپزشکی کردستان بیان کرد: ساختار نظارت شرعی در استان با حضور ۱۸ روحانی و ناظر شرعی، روند کشتار دام و طیور را به‌صورت مستمر مورد نظارت قرار می‌دهد و در مناسبت‌هایی مانند عید قربان، محرم و اربعین حسینی نیز تیم‌های ویژه متشکل از ناظران شرعی و نیروهای دامپزشکی در محل‌های ذبح دام فعالیت می‌کنند.
وی ادامه داد: در شش ماهه نخست سال جاری، ۵۸ مورد بازدید سرزده از کشتارگاه‌های دام و طیور استان انجام شده است؛ این بازدیدها در ساعات مختلف شبانه‌روز و بدون اطلاع قبلی صورت گرفته تا نظارت شرعی صرفاً به تکمیل فرم‌های اداری محدود نشود.
ورمقانی تصریح کرد: در این بازدیدها موضوعاتی از جمله رعایت قبله و تسمیه، تطهیر لاشه‌ها، حضور ناظر شرعی و نحوه عملکرد تجهیزات کشتارگاه مورد بررسی قرار گرفته است.
وی با اشاره به وضعیت کشتارگاه‌های استان گفت: کردستان دارای ۱۵ کشتارگاه شامل ۹ کشتارگاه طیور و هفت کشتارگاه دام است که کشتارگاه‌های دام استان شامل یک واحد صنعتی، دو واحد نیمه‌صنعتی و چهار واحد سنتی هستند.
مسئول دفتر نمایندگی ولی‌فقیه در دامپزشکی کردستان افزود: در شش ماهه نخست امسال، حدود هفت هزار و ۵۶۰ قطعه طیور به وزن حدود ۱۸ تن و همچنین ۶ مورد ضبط لاشه دام به وزن حدود ۷۰۰ کیلوگرم انجام شده است.
وی گفت: مجموع ضبط و معدوم‌سازی فرآورده‌های دامی غیرقابل مصرف و غیرحلال در این مدت به بیش از ۱۸ هزار و ۵۰۰ کیلوگرم رسیده است که این اقدامات با هدف صیانت از سلامت مصرف‌کنندگان و اطمینان از عرضه گوشت حلال انجام شده است.
ورمقانی با اشاره به فعالیت اردوهای جهادی دامپزشکی در استان اظهار کرد: این اردوها در شش ماهه نخست سال جاری با تمرکز بر مناطق محروم و مرزی برگزار و خدمات تخصصی دامپزشکی به‌صورت رایگان به دامداران ارائه شده است.
وی هدف از اجرای این اردوها را حمایت از معیشت دامداران، پیشگیری و کنترل بیماری‌های دامی، ارتقای سطح بهداشت دام و کاهش هزینه‌های دامداران عنوان کرد و افزود: واکسیناسیون علیه بیماری‌هایی همچون تب برفکی، شاربن، نیوکاسل، بیماری‌های طیور بومی، هاری سگ‌های گله و بروسلوز، معاینه و درمان دام‌های بیمار، سمپاشی دام و جایگاه نگهداری آنها و مبارزه با انگل‌های خارجی از جمله خدمات ارائه‌شده در این اردوها بوده است.
مسئول دفتر نمایندگی ولی‌فقیه در دامپزشکی کردستان ادامه داد: در قالب این اردوها، آموزش‌های لازم درباره بیماری‌های مشترک انسان و دام از جمله بروسلوز، تب کریمه کنگو و شاربن نیز ارائه شده و در مجموع ۷۴ کلاس آموزشی و ترویجی در شش ماهه نخست سال برگزار شده است.
وی خاطرنشان کرد: کارشناسان شبکه‌های دامپزشکی شهرستان‌ها، گروه‌های جهادی بسیج، ستاد اجرایی فرمان حضرت امام(ره) و کانون بسیج مهندسین سپاه در اجرای این برنامه‌ها مشارکت داشته‌اند.
ورمقانی در پایان تأکید کرد: تداوم اردوهای جهادی دامپزشکی، به‌ویژه در مناطق محروم و مرزی، می‌تواند در ارتقای سلامت دام، پیشگیری از بیماری‌های واگیر و مشترک و حمایت از معیشت دامداران و در نهایت توسعه پایدار دامپروری و امنیت غذایی مؤثر باشد.
انتهای پیام
