به گزارش ایسنا، شبکه خبری راشاتودی در گزارشی درباره تحولات جدید در سیاست ترکیه نوشت: پس از حکم دادگاه که اوزگور اوزل را از رهبری حزب جمهوری‌خواه خلق برکنار کرد و کمال قلیچداراوغلو را بازگرداند، اوزل و حدود ۹۰ نماینده جدا شدند و در ۲۴ ژوئیه حزب جدیدی به نام حزب «ینی پارتی» را تاسیس کردند. این حزب فورا ۹۱ کرسی پارلمانی گرفت و بزرگترین فراکسیون اپوزیسیون شد.
نظرسنجی‌های سپتامبر نشان می‌دهد بخش بزرگی از رای‌دهندگان حزب جمهوری خواه خلق با اوزل و حزب تازه تاسیسش همراه شدند؛ یعنی برخلاف تصور اولیه، رجب طیب اردوغان رئیس جمهور ترکیه با یک اپوزیسیون کاملا تضعیف‌شده روبه‌رو نشده؛ اوزل توانسته بخش مهمی از بدنه رای حزب جمهوری خواه خلق را حفظ کند و به رقیبی جدی تبدیل شود. با این حال، حزب عدالت و توسعه همچنان در صدر است و فاصله‌اش با حزب جدید زیاد است.
بر اساس نظرسنجی موسسه ASAL، اگر انتخابات پارلمانی برگزار می‌شد، ۳۳.۸ درصد از پاسخ‌دهندگان از حزب عدالت و توسعه حمایت می‌کردند، در حالی که ۲۳.۶ درصد از حزب ینی پارتی پشتیبانی می‌کردند؛ یعنی اختلافی ۱۰.۲ درصدی. موسسه نظرسنجی GENAR هم حمایت از حزب حاکم را ۳۶.۱ درصد و حزب اوزل را ۲۱.۶ درصد ثبت کرد. در هر دو مورد، حزب عدالت و توسعه جایگاه نخست را حفظ کرد. با این حال، برای یک حزب سیاسی که فقط در اواخر ژوئیه تاسیس شده، نتیجه چشمگیر است خصوصا با توجه به اینکه حزب جمهوری خواه خلق تحت رهبری کمال قلیچداراوغلو در همان نظرسنجی‌ها فقط حدود ۶ درصد به دست آورد. رهبری حزب به دلیل حکم دادگاه تغییر کرد، اما با توجه به نظرسنجی‌ها، حزب نتوانست بخش عمده پایگاه رأی‌دهندگان خود را حفظ کند.
اما با وجود اینکه اپوزیسیون تقریبا پیشروست، اما با مشکلاتی هم دست و پنجه نرم می‌کند.
مساله دیگری وجود دارد که رتبه‌بندی احزاب به تنهایی نمی‌تواند آن را حل کند: چه کسی در انتخابات ریاست‌جمهوری ۲۰۲۸ به چالش با اردوغان می‌رود؟ پس از تشکیل حزب ینی پارتی، اوزل حمایت خود را از اکرم امام‌اوغلو شهردار استانبول و سیاستمداری محبوب در میان جوانان ترکیه‌ای که اکنون بازداشت و با روند قضایی روبه‌روست، دوباره تایید کرد. در حالی که امام‌اوغلو همچنان چهره‌ای محوری برای رای‌دهندگان اپوزیسیون محسوب می‌شود، نامزدی احتمالی او به دلیل پرونده قضایی و باطل شدن مدرک دانشگاهی‌اش که شرط نامزدی ریاست‌جمهوری است، پیچیده شده است. منصور یاواش، شهردار آنکارا، نیز به عنوان رقیب احتمالی مطرح می‌شود. در حالی که حزب ینی پارتی به رهبری برجسته و فراکسیون پارلمانی می‌بالد، روشن نیست که نامزد ریاست‌جمهوری اپوزیسیون چه کسی خواهد بود و در کارزار ریاست‌جمهوری، این انتخاب می‌تواند بسیار مهم‌تر از نوسان‌های ماهانه رتبه‌بندی احزاب باشد.
چالش دیگر این است که اپوزیسیون ترکیه فراتر از حزب اوزل است. حزب جمهوری خواه خلق قلیچداراوغلو هنوز در پارلمان حضور دارد، در حالی که حزب طرفدار کردها دم (DEM)، حزب ملی‌گرای اییی (IYI) به رهبری مرال آکشنر و دیگر نیروها نیز حامیان خود را دارند. در حالیکه همه آنها ممکن است مخالف رئیس‌جمهور فعلی باشند، حامیان متفاوت و دیدگاه‌های متفاوتی درباره آینده کشور دارند. انتخابات پارلمانی به هر حزب اجازه می‌دهد برای سهم خود از رای رقابت کند؛ اما پیروزی در ریاست‌جمهوری ترکیه نیازمند توافقی است که بتواند حامیان چند حزب را متقاعد کند از یک نامزد واحد حمایت کنند. اپوزیسیون پیشتر در ۲۰۲۳ با این مشکل روبه‌رو شده بود و در نهایت شکست خورد.
با وجود خستگی بخشی از مردم از ریاست جمهوری طولانی مدت اردوغان، او همچنان از مزیت‌های سیاسی مهمی برخوردار است؛ حزب عدالت و توسعه در نظرسنجی‌ها پیشتاز است و همراه با حزب حرکت ملی پایگاه رای باثباتی دارد. بنابراین، هنوز نمی‌توان گفت اردوغان در موقعیت بحرانی است. بااین‌حال، اوزِل توانسته بخش بزرگی از آرای مخالفان را حفظ کند؛ اگر بتواند رای‌دهندگان تازه‌ای را نیز جذب کند، رقیبی جدی برای اردوغان خواهد شد.
با نگاه به آینده، سیاست ترکیه با مساله جدی دیگری روبه‌روست: انتخابات ریاست‌جمهوری و پارلمانی پیش رو که برای ۲۰۲۸ برنامه‌ریزی شده است. پرسش درباره اینکه آیا اردوغان می‌تواند در رقابت ریاست‌جمهوری شرکت کند، به زمان‌بندی انتخابات و مقررات قانون اساسی بستگی دارد. انتخابات زودهنگام که توسط پارلمان اعلام می‌شود به او اجازه خواهد داد برای یک دوره دیگر نامزد شود، اما چنین تصمیمی نیازمند اکثریت ۳۶۰ نماینده از ۶۰۰ نماینده است. بلوک حاکم رای لازم برای حل یک‌جانبه این موضوع را ندارد. در نهایت، نتیجه نه تنها به احساسات رای‌دهندگان، بلکه به مذاکرات میان احزاب بستگی خواهد داشت.
همچنین جدیدترین نظرسنجی‌ها فقط نشان می‌دهد که اوزل با وجود شکاف جدی در اپوزیسیون، حمایت قابل‌توجهی را حفظ کرده است. اما نظرسنجی‌ها فاش نمی‌کنند که آیا ینی پارتی می‌تواند به حزب حاکم برسد، نامزد ریاست‌جمهوری مورد قبول دیگر جناح‌ها پیدا کند، یا تغییر قدرت را رقم بزند. برای اردوغان، این یعنی او باید رقیب جدیدش را از نزدیکتر زیر نظر بگیرد و برای اوزل، نشان‌دهنده آغاز مرحله جدیدی است که در آن باید محبوبیت به‌دست‌آمده خود را به نفوذ سیاسی پایدار تبدیل کند. در مجموع، این عوامل نتیجه رویارویی آنها را تعیین خواهند کرد.
انتهای پیام
