اشکان بیات در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به آغاز فعالیت مدیریت جدید معاونت بافت و بناهای تاریخی در حدود هشت ماه گذشته، اظهار کرد: این دوره با شرایط جنگی و آسیب‌هایی که به تعدادی از بناها و ابنیه شهر تهران وارد شد، همزمان بود و یکی از نخستین اقدامات، مستندسازی سریع بناهای آسیب‌دیده با مشارکت گروه‌های داوطلب و همکاری اداره کل معماری و ساختمان شهرداری تهران و اداره کل میراث فرهنگی استان تهران بود.
وی افزود: مستندسازی انجام شده، مبنای مهمی برای برنامه‌ریزی اقدامات بعدی و تعیین اولویت‌های مرمتی قرار گرفت و در ادامه نیز پیگیری مرمت بناهای آسیب‌دیده و آغاز عملیات اجرایی آنها در دستور کار قرار گرفت.
همکاری بین‌بخشی برای حفاظت از میراث تاریخی
بیات انعقاد تفاهم‌نامه همکاری میان دستگاه‌های مرتبط را یکی دیگر از اقدامات این دوره دانست و گفت: با حضور مسئولان وزارت میراث فرهنگی، معاونت شهرسازی و معماری و مدیران مرتبط، تفاهم‌نامه‌ای برای توسعه همکاری‌های مشترک در حوزه حفاظت، مرمت و احیای بناهای تاریخی منعقد شد.
معاون بافت و بناهای تاریخی شهرداری تهران ادامه داد: طبیعتا حفاظت از میراث تاریخی تهران موضوعی فرابخشی است و بدون همکاری دستگاه‌های مسئول و مشارکت مالکان و سایر ذی‌نفعان نمی‌توان به نتیجه پایدار رسید.
وی با اشاره به پیگیری موضوع G321 اظهار کرد: این موضوع یکی از پرونده‌های مهمی بود که طی این مدت دنبال شد و اکنون در مراحل نهایی قرار دارد.
بیات افزود: حدود ۱۵ سال است که این موضوع درگیر مسائل مختلف بوده و امیدواریم با تعیین تکلیف آن، بخشی از مشکلات مالکان و همچنین برنامه‌ها و پروژه‌های واقع در این پهنه برطرف شود.
از سنگلج و فرحزاد تا بازار تهران
معاون بافت و بناهای تاریخی اداره کل معماری و ساختمان شهرداری تهران همچنین از تدوین الگوهای ویژه برای برخی محدوده‌های تاریخی خبر داد و گفت: پس از ابلاغ نیاز فرهنگی، تدوین الگوی ویژه سنگلج در دستور کار قرار گرفت و الگوی روستای محله فرحزاد نیز در حال پیگیری است.
آغاز مرمت چهارسوق بزرگ بازار تهران از هفته آینده
آغاز عملیات اجرایی حمام تاریخی فرحزاد
وی افزود: در حوزه پروژه‌های اجرایی نیز اقدامات عملیاتی آغاز شده است که از جمله آنها می‌توان به مرمت چهارسوق بزرگ بازار تهران اشاره کرد که عملیات اجرایی آن از هفته آینده آغاز می‌شود. همچنین عملیات اجرایی حمام تاریخی فرحزاد در منطقه ۲ نیز به زودی آغاز خواهد شد.
بیات درباره برنامه‌های پیش‌رو برای بازار تهران نیز گفت: محدوده ۱۱۰ هکتاری بازار تهران یکی از مهم‌ترین موضوعاتی است که در سال‌های آینده دنبال خواهیم کرد. تلاش داریم با برنامه‌ریزی، ارائه راهکار و تعریف پروژه‌های مشترک، حضور مؤثرتری در این محدوده داشته باشیم و زمینه ارتقای کیفیت کالبدی و عملکردی بازار را فراهم کنیم.
وی تأکید کرد: بازار تهران فقط یک محدوده تاریخی نیست؛ این بازار همزمان دارای اهمیت تاریخی، اقتصادی و اجتماعی است و به همین دلیل برنامه‌ریزی برای آن نیازمند مشارکت همه دستگاه‌ها و ذی‌نفعان و استفاده مؤثرتر از ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری است.
مرمت بدون برنامه بهره‌برداری پایدار نیست
بیات یکی از چالش‌های اصلی در حوزه بناهای تاریخی را موضوع نگهداشت و نحوه بهره‌برداری دانست و گفت: صرفا مرمت یک بنا کافی نیست، باید مشخص شود این بنا پس از مرمت چگونه مورد استفاده قرار می‌گیرد و چه سازوکار اقتصادی و مدیریتی برای نگهداری آن وجود دارد.
وی افزود: بر همین اساس، تدوین «نظام بهره‌برداری از بناهای تاریخی» در دستور کار قرار گرفته و مشاور مربوطه نیز فعالیت خود را آغاز کرده است تا در نهایت بتوانیم یک سند بالادستی برای نحوه بهره‌برداری و نگهداشت این بناها داشته باشیم.
معاون بافت و بناهای تاریخی شهرداری تهران همچنین با اشاره به عمارت کلاه‌فرنگی عشرت‌آباد گفت: این بنا متعلق به دوره قاجار و از بناهای شاخص تاریخی تهران است و به عنوان یکی از نخستین ساختمان‌های چهارطبقه پایتخت شناخته می‌شود. موضوع مرمت آن نیز در حال پیگیری است.
بازبینی فهرست بناهای تاریخی تهران
بیات درباره بازبینی فهرست بناهای تاریخی تهران نیز اظهار کرد: در مطالعات طرح جامع و بررسی‌های مشاور، حدود ۳۸۰۰ بنا مورد بررسی قرار گرفت که از میان آنها حدود ۳۰۰۰ بنا دارای ثبت ملی یا واجد ارزش تشخیص داده شدند.
وی افزود: پس از بازبینی‌های انجام شده، تعداد بناهای مورد بررسی به حدود ۱۵۰۰ بنا رسید و اطلاعات قریب به ۱۵۵۰ بنا نیز پس از تأیید اداره کل میراث فرهنگی استان تهران در سامانه داده‌های مکانی ثبت و بارگذاری شد.
شناسایی بناهای جدید تاریخی تهران در دستور کار شهرداری
بیات ادامه داد: این فرآیند هنوز پایان نیافته است؛ چراکه برخی بناها در زمان تدوین طرح جامع در فهرست بناهای تاریخی قرار نداشتند؛ اما در سال‌های بعد به ثبت ملی رسیده یا واجد ارزش شناخته شده‌اند. بنابراین قصد داریم با استفاده از خدمات مشاور، این بناهای جدید را نیز شناسایی و اطلاعات آنها را به فهرست موجود اضافه کنیم.
پروانه مرمت؛ از فرآیند دستی تا سامانه‌ای شدن
معاون بافت و بناهای تاریخی شهرداری تهران یکی دیگر از اقدامات مهم این دوره را پیگیری مصوبه شورای اسلامی شهر تهران درباره صدور پروانه مرمت عنوان کرد و گفت: اجرای مصوبه سال ۱۴۰۲ با هدف تسهیل فرآیند صدور پروانه مرمت دنبال شد. برای اجرای این مصوبه، با همکاری اداره کل برنامه‌ریزی، شهرداری‌های مناطق و رؤسای شهرسازی جلسات و آموزش‌های لازم برگزار شده تا فرآیند صدور پروانه مرمت در مناطق اجرایی شود.
صدور الکترونیکی پروانه مرمت بناهای تاریخی در تهران
بیات با اشاره به اینکه صدور پروانه مرمت طی دو تا سه سال گذشته عمدتا به شکل دستی انجام می‌شد، اظهار کرد: اکنون به دنبال آن هستیم که این فرآیند را به سمت سیستماتیک و الکترونیکی شدن ببریم. در پنج تا شش ماه گذشته نیز در برخی مناطق فرآیند صدور پروانه مرمت آغاز و پروانه‌هایی صادر شده است.
وی ادامه داد: در مرحله بعد، تدوین بسته‌های تشویقی را دنبال خواهیم کرد تا مشوق‌های مؤثرتری برای مالکان بناهای تاریخی ایجاد شود و حفاظت از این بناها برای مردم و مالکان نیز امکان‌پذیرتر و جذاب‌تر باشد.
ورود سرمایه و مشارکت به حفاظت از میراث تاریخی
بیات همچنین از آغاز اقدامات برای شناسایی ظرفیت‌های سرمایه‌گذاری در بافت‌های تاریخی خبر داد و گفت: در چند ماه گذشته، با همکاری اداره مشارکت‌های سرمایه‌گذاری و دفاتر توسعه محله‌ای، بازدیدهای میدانی در مناطق دارای بافت تاریخی از جمله مناطق ۱، ۶، ۷، ۱۱، ۱۴ و ۲۰ انجام شد.
وی افزود: در این بازدیدها بناها و پروژه‌های دارای ظرفیت شناسایی و پس از آن با حضور مدیر عامل سازمان نوسازی شهر تهران جمع‌بندی شدند. در ادامه تلاش می‌کنیم با همفکری مدیرکل معماری و ساختمان، پروژه‌های اولویت‌دار را مشخص و وارد مرحله اجرا کنیم.
میراث تاریخی تهران نباید فقط در مناطق مرکزی دیده شود
معاون بافت و بناهای تاریخی شهرداری تهران با تأکید بر ضرورت نگاه شهری به موضوع میراث تاریخی اظهار کرد: فعالیت این معاونت نباید صرفا به محدوده‌های تاریخی شناخته شده و مناطق مرکزی تهران محدود شود.
بیات ادامه داد: در کنار بافت‌های تاریخی شاخص، در بسیاری از مناطق شهر نیز ظرفیت‌های تاریخی و اتفاقات ارزشمندی وجود دارد که کمتر دیده شده‌اند که باید بتوانیم در این مناطق نیز پروژه تعریف و اجرا کنیم.
وی تصریح کرد: هدف ما این است که حفاظت، مرمت و احیای میراث تاریخی با یک نگاه فراگیر در مقیاس کل شهر تهران دنبال شود و ظرفیت‌های کمتر شناخته‌شده نیز در برنامه‌های آینده مورد توجه قرار گیرد.
روایت میراث تاریخی برای شهروندان
بیات در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به برنامه‌ریزی برای تولید برنامه‌های تلویزیونی با موضوع بافت‌های تاریخی، گفت: با همکاری مرکز ارتباطات و روابط عمومی شهرداری تهران، در گام نخست تولید چهار برنامه تلویزیونی درباره بافت‌های تاریخی در دستور کار قرار گرفته است.
وی هدف از اجرای این برنامه‌ها را معرفی ظرفیت‌های تاریخی تهران، تبیین ضرورت حفاظت و مرمت و افزایش مشارکت عمومی در صیانت از میراث تاریخی پایتخت عنوان کرد.
معاون بافت و بناهای تاریخی شهرداری تهران در پایان گفت: امیدوارم آنچه امروز با عنوان «قرار سرمایه با تاریخ» آغاز می‌کنیم، سرآغاز مسیرهایی باشد که برنامه‌های حوزه بافت و بناهای تاریخی را از وضعیت موجود به سمت آینده‌ای روشن هدایت کند.
انتهای پیام
