این نشست با حضور مسئولان ملی و استانی و والدین نخبگان شامگاه سه‌شنبه ۱۴ مهر ماه در سالن اجتماعات دانشکده آینده‌پژوهی دانشگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) برگزار شد.
تأکید بر ضرورت حفظ پیوند نخبگان قزوین با زادگاه
رئیس بنیاد نخبگان استان قزوین، در این مراسم با اشاره به ماهیت روز ملی نخبگان اظهار کرد: روز ملی نخبگان صرفاً یک مناسبت تقویمی نیست، بلکه فرصتی است برای بازنگری در نحوه توجه به سرمایه‌های انسانی کشور و وظیفه ما این است که ضمن شنیدن دغدغه‌ها و درخواست‌های نخبگان، برای اثرگذاری ملموس آنها در جامعه برنامه‌ریزی کنیم.
نوشین بیگدلی در ادامه با اشاره به فقدان یکی از چهره‌های شاخص حوزه نخبگی در استان، از حاج علی فتوحی یاد کرد و گفت: آقای فتوحی در طول یک دهه، به عنوان یک حلقه واسط و سرمایه‌ای بزرگ در بنیاد نخبگان استان قزوین، نقش مؤثری در حمایت و پیوند میان نخبگان و استان ایفا می‌کرد. ویژگی بارز ایشان، برخورداری از سعه‌صدر و نگاه فراتر از دیدگاه‌های محدود در تعامل با نخبگان بود.
بیگدلی در پایان، راهکار حفظ سرمایه‌های انسانی قزوین را در تقویت پیوند میان نخبگان و استان دانست و افزود: برای حفظ ارتباط نخبگان قزوین با زادگاهشان، باید سازوکارهایی ایجاد کنیم که این نخبگان، علی‌رغم دوری جغرافیایی، با استان خود در ارتباط باشند. این ارتباط می‌تواند از طریق گروه‌های علمی و دانشگاهی میان اساتید و دانشجویان شکل بگیرد. هدف ما این است که با تکیه بر این پیوندهای مستمر، ریشه‌های فرهنگی و تعلق خاطر نسل جدید به کشور و استان خود را تقویت کنیم.
نقش‌آفرینی نخبگان در خارج از کشور؛ فراتر از بازگشت جغرافیایی
معاون سرآمدان و نخبگان بنیاد ملی نخبگان با تبریک روز ملی نخبگان، بر اهمیت نقش خانواده‌ها در مسیر موفقیت فرزندان و ضرورت حفظ پیوند علمی و فرهنگی نخبگان ایرانی ساکن خارج از کشور با میهن تأکید کرد.
نرگس حسین‌مردی با اشاره به نقش محوری خانواده‌ها در تربیت استعدادها، اظهار کرد: موفقیت یک دانشجو صرفاً حاصل تلاش شخصی او نیست؛ بلکه پشت هر جوان موفق، خانواده‌ای است که سال‌ها برای تربیت و حمایت از او تلاش کرده است. ما در بنیاد ملی نخبگان، خانواده‌های نخبگان را صرفاً خانواده یک دانشجو نمی‌دانیم، بلکه آنها را بخشی از سرمایه‌های اجتماعی ایران قلمداد می‌کنیم.
وی در ادامه با پرداختن به موضوع نخبگان خارج از کشور، نگاه بنیاد ملی نخبگان را فراتر از معیارهای جغرافیایی دانست و گفت: مهم‌ترین هدف ما این است که نخبگان ایرانی در هر نقطه از جهان که حضور دارند، ارتباط خود را با ایران حفظ کنند. نگاه ما تنها به حضور فیزیکی نخبگان در کشور محدود نمی‌شود؛ بلکه معتقدیم بازگشتِ دانش، تجربه و ایجاد شبکه‌های ارتباطی می‌تواند بسیار اثرگذارتر و ماندگارتر از بازگشت جغرافیایی باشد.
حسین‌مردی با تأکید بر نقش اساتید و دانشجویان در خارج از کشور، افزود: یک استاد ایرانی در خارج از کشور می‌تواند با انتقال تجربیات خود به دانشگاه‌ها و مراکز علمی و صنعتی ایران، پلی برای همکاری‌های علمی ایجاد کند. دانشجویان نیز می‌توانند با ایجاد شبکه‌های ارتباطی، مسیرهایی را برای آینده کشور هموار سازند. در واقع، ما از نخبگان می‌خواهیم که در فضای علمی جهانی حضور داشته باشند و همزمان به عنوان سفیر علمی، پیوند میان ظرفیت‌های جهانی و نیازهای کشور را برقرار کنند.
وی همچنین با اشاره به چالش‌های پیش روی کشور در حوزه‌های استراتژیک مانند هوش مصنوعی، زیست‌فناوری، انرژی و محیط‌زیست، بر ضرورت تغییر نگاه به مهاجرت نخبگان تأکید کرد و گفت: ایران برای حل مسائل بزرگ خود در حوزه‌هایی نظیر فناوری‌های پیشرفته و علوم شناختی، به تمامی ظرفیت‌های علمی، چه در داخل و چه در خارج از کشور، نیاز دارد.
حسین‌مردی در پایان خاطرنشان کرد: وظیفه بنیاد ملی نخبگان تنها شناسایی نخبگان نیست، بلکه ایجاد بستری برای تبدیل «ظرفیت» به «اثرگذاری» است. ما می‌خواهیم مسیرهایی را فراهم کنیم تا نخبگان، چه در صورت بازگشت فیزیکی و چه از طریق همکاری‌های از راه دور، بتوانند ایده‌های خود را در قالب پروژه‌های مشترک و مشاوره تخصصی در خدمت حل مسائل کشور قرار دهند.
نقش‌آفرینی نخبگان فراتر از مرزهای جغرافیایی باشد
استاندار قزوین، در این مراسم با تأکید بر جایگاه ماندگار میهن در ذهن ایرانیان، اظهار کرد: دغدغه ایران در میان تمامی ایرانیان، فارغ از هرگونه گرایش سیاسی یا فکری، همواره حاضر و پابرجاست.
محمد نوذری افزود: این یک تجربه زیسته است که نشان می‌دهد ایرانیان در هر نقطه از جهان که باشند، جهت‌گیری و نگاه آنها همواره به سوی میهن است؛ ویژگی‌ای که در طول تاریخ چند هزارساله ما همواره وجود داشته است.
نوذری با خطاب قرار دادن خانواده‌های نخبگان، داشتن فرزندان صاحب‌علم را افتخاری برای خانواده و برای کشور دانست و افزود: استان قزوین با توجه به جایگاه صنعتی و اقتصادی خود، نیازمند بهره‌گیری از ظرفیت‌های فرزندان و نخبگان این استان است.
وی با اشاره به جایگاه راهبردی استان قزوین تصریح کرد: قزوین با دارا بودن ۱۰ درصد از ظرفیت صنعتی کشور، بخش مهمی از اقتصاد ملی ایران را تأمین می‌کند؛ با این حال، استان ما با چالش‌های متعددی از جمله توسعه نامتوازن، مسائل آمایش سرزمینی، آسیب‌های اجتماعی و بحران‌های محیط‌زیستی و آب روبه‌رو است و حل این مسائل نیازمند راهکارهای علمی و ورود دانشگاه و نخبگان به عرصه‌های تصمیم‌گیری است.
استاندار قزوین در ادامه به بررسی شکاف میان آموزش و مهارت پرداخت و گفت: یکی از چالش‌های موجود، عدم تطابق میان آموزش‌های دانشگاهی و مهارت‌های عملی دانشجویان در بازار کار است. ما در استان تلاش کرده‌ایم با ایجاد پیوند میان صنعت و دانشگاه، این شکاف را پر کنیم.
نوذری گفت: سرمایه اصلی هر کشور، متخصصان و دانشمندان آن هستند، نه صرفاً ثروت مادی. نخبگان تنها دارندگان مدرک نیستند، بلکه کسانی هستند که توانایی مسئله‌شناسی و ارائه راهکار برای چالش‌های ملی را دارند.
استاندار قزوین در پایان با یادآوری نقش نخبگان در عرصه‌های دفاعی، اظهار کرد: بسیاری از شهدای جوان قزوین که در جنگ‌های اخیر به شهادت رسیدند، از نخبگان و متخصصان حوزه‌هایی همچون هوانوردی و علوم فنی بودند؛ این نشان می‌دهد که پیوند میان دانش و میهن‌پرستی، همواره در مسیر حفظ کشور بوده است.
قانون حمایت از ایرانیان خارج از کشور، مسیر تسهیل ارتباط با هموطنان را هموار می‌کند
مدیرکل دبیرخانه شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور اظهار کرد: تاریخچه مهاجرت ایرانیان به خارج از کشور به دهه ۴۰ برمی‌گردد و این دوران را موج مهاجرت مدرن ایرانیان می‌دانند.
علیرضا هاشمی‌رجا با تبیین رویکردهای جدید حاکمیت در مواجهه با هموطنان مقیم خارج، بر نگاه ارزشمند و فاخر دولت به این قشر تأکید کرد و از تدابیر قانونی برای تسهیل تعامل این جمعیت با میهن خبر داد و گفت: ما لفظ رانده شده و اخراج شده را برای هموطنان خود صادق نمی‌دانیم چون اینجا خانه ایرانیان است در هر جایی از دنیا که باشند.
این مسئول با اشاره به اینکه سیاست‌گذاری‌های این شورا مبتنی بر منویات رهبر شهید است، بیان کرد: ایشان همواره تأکید داشتند که هر ایرانی در خارج از کشور، فارغ از هرگونه گرایش سیاسی، ایرانی محسوب می‌شود و باید برنامه‌های مناسبی برای تمامی آنان تدوین شود.
وی با تبیین استراتژی شورا در مواجهه با نسل‌های مختلف مهاجران، گفت: ما برای سه نسل از ایرانیان خارج از کشور برنامه‌های متفاوتی را تدارک دیده‌ایم. نسل اول، کسانی هستند که در ایران متولد شده و با اراده خود از کشور خارج شده‌اند. نسل دوم، فرزندان نسل اول هستند که دارای هویت دوگانه بوده و به دلیل نداشتن تجربه زیست در ایران، تعاملشان با هویت ملی از طریق خانواده و رسانه‌ها صورت می‌گیرد؛ از این رو، ما بر خانواده‌ها تأکید داریم که با تقویت پیوند عاطفی با فرزندانشان، به حفظ هویت ایرانی آنها کمک کنند.
هاشمی‌رجا در ادامه افزود: نسل سوم، که هویت کشور میزبان را پذیرفته‌اند، با چالش بزرگی در حفظ هویت و شناخت از فرهنگ ایران روبه‌رو هستند که این موضوع در برنامه‌های ما مدنظر قرار دارد.
وی با اشاره به سه محور اصلی فعالیت‌های این شورا تصریح کرد: بخش نخست، ارائه خدمات و تسهیلات است که در حال حاضر وزارت امور خارجه ۱۴۷ نوع خدمت به ایرانیان خارج از کشور ارائه می‌دهد. بخش دوم، بهره‌گیری از ظرفیت‌ها و فرصت‌های نخبگان و سرآمدان ایرانی در خارج از کشور است و بخش سوم، تدوین سیاست‌گذاری‌های کلان.
این مسئول با اشاره به دستاوردهای قانونی اخیر گفت: پس از چهار سال تلاش و فرآیند طولانی نظام‌مند، قانون حمایت از ایرانیان خارج از کشور در شهریورماه سال گذشته تصویب و پاییز ۱۴۰۴ توسط ریاست محترم جمهوری ابلاغ شد. این قانون ۱۶ ماده دارد که ۱۴ مسئله از چالش‌های اساسی این جامعه را مرتفع می‌کند.
مدیرکل دبیرخانه شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور، با تأکید بر نگاه فرصت‌محور و حمایتی دولت نسبت به هموطنان مقیم خارج، از اقدامات گسترده در جهت جذب نخبگان، توسعه فعالیت‌های اقتصادی و تسهیل دسترسی به خدمات دولتی خبر داد و گفت: در قانون حمایت از ایرانیان خارج از کشور پیام مثبتی را به هموطنان خارج از کشور ارائه کرده‌ایم و آن اینکه دولت حامی، مدافع و پشتیبان آنها است.
وی با اشاره به ضرورت بهبود دسترسی ایرانیان خارج از کشور به خدمات داخلی، اظهار کرد: وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات مکلف شده است تا از طریق پنجره ملی خدمات هوشمند دسترسی هموطنان مقیم خارج به سامانه‌های داخلی را برقرار نماید. در این راستا، سامانه مشاوره حقوقی و دادرسی برخط را در اختیار کاربران قرار داده‌ایم و سامانه اختصاصی خدمات حقوقی برای حمایت از ایرانیان خارج از کشور نیز در حال راه اندازی است.
هاشمی رجا در بخش دیگری از سخنان خود به تسهیل فرآیند تردد ایرانیان پرداخت و گفت: برای تسهیل تردد، سامانه‌ای طراحی شده است و در این سامانه، کاربران می‌توانند درخواست‌های خود را درج کنند تا پس از بررسی در کمیته مربوط، از آخرین وضعیت تردد خود مطلع شوند.
وی افزود: با تصویب قوانین جدید، تمامی کسانی که از ابتدای انقلاب تاکنون، خروج غیرقانونی از کشور داشته‌اند، مورد عفو قرار گرفته‌اند. علاوه بر این، با اصلاحات قانونی، ماده ۹۸۹ قانون مدنی که بر طبق آن کسب تابعیت کشور دیگر منجر به از دست رفتن اموال در ایران می‌شد بخش توقیف اموال آن حذف گردید.
مدیرکل دبیرخانه شورای عالی با تأکید بر برنامه‌های متنوع دولت برای جذب نخبگان و توسعه فعالیت‌های اقتصادی ایرانیان خارج از کشور، تصریح کرد: دولت در تمامی لحظات، حامی و پشتیبان ایرانیان خارج از کشور است. در زمان وقوع هرگونه بحران یا حادثه در هر نقطه از جهان، دولت و وزارت امور خارجه بر اساس مصوبات قانونی، حامی هموطنان خواهد بود.
وی در پایان به اقدامات فرهنگی اشاره کرد و گفت: شورای فرهنگی بین‌الملل ذیل دفتر مقام معظم رهبری مدظله‌العالی، سبد متنوعی از فعالیت فرهنگی برای ایرانیان خارج از کشور را تصویب و ابلاغ کرده است که اجرای آنها در دستور دستگاه‌های ذی‌ربط قرار دارد.
نخبگان؛ پل ارتباطی برای توسعه روابط اقتصادی‌اند
نماینده بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، در این مراسم با تأکید بر اهمیت سرمایه‌های غیرمادی، سرمایه انسانی را مهم‌ترین دارایی هر کشور دانست و اظهار کرد: در بنگاه‌های بزرگ اقتصادی جهان، ارزش‌گذاری بر پایه سرمایه انسانی انجام می‌شود و سرمایه‌های مادی نیز در پی این ارزش‌گذاری تعریف می‌گردند.
ابوالفضل کوده‌ئی درخصوص توسعه روابط اقتصادی خارجی گفت: توسعه روابط اقتصادی یک فرایند دوطرفه است که بازیگران متعددی در آن نقش دارند. در این میان، هموطنان ما در خارج از کشور، به‌ویژه نخبگان، نقشی حیاتی در این فرایند ایفا می‌کنند. آنها نه تنها می‌توانند با انتقال دانش فنی خود، پیشران توسعه باشند، بلکه به عنوان پلی برای توسعه روابط اقتصادی خارجی و تأمین مالی کشور عمل می‌کنند.
وی با اشاره به نقش دستگاه‌های اجرایی در این سیستم، افزود: برنامه‌ریزی‌های ما باید بر مبنای شناسایی و رفع نیازهای مختلف در سطوح گوناگون باشد تا بتوانیم تعامل موثرتری با نخبگان داشته باشیم.
نماینده بانک مرکزی با اشاره به پتانسیل‌های کشور در جذب سرمایه، تصریح کرد: ایران دارای بهترین ظرفیت‌ها برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی است؛ این سرمایه‌گذاری شامل طیف گسترده‌ای از موارد، از سرمایه‌های نقد و غیرنقد گرفته تا دانش فنی و خدمات تخصصی می‌شود و ما با نگاهی به آینده، بر جذب سرمایه و ظرفیت‌سازی متمرکز هستیم.
انتهای پیام
