نغمه وطن‌دوست در گفت‌وگو با ایسنا، درباره نسبت پیام‌های تربیتی با تجربه و علاقه کودک در ادبیات کودک اظهار کرد: به گمان من نقطه شروع ادبیات کودک نباید «پیامی که می‌خواهیم به کودک بدهیم» باشد، بلکه باید «تجربه‌ای که می‌خواهیم با کودک در میان بگذاریم» باشد. کودک قرار نیست پای کتاب بنشیند تا درس مسئولیت‌پذیری یا شجاعت یا دوستی بگیرد. او می‌خواهد وارد یک جهان شود، شخصیتی را دوست داشته باشد، بترسد، بخندد، کنجکاو شود و خودش چیزی را کشف کند. اگر پیام تربیتی از دل قصه بیرون بیاید، ماندگار است؛ اما اگر قصه فقط لباسی برای رساندن پیام باشد، کودک خیلی زود آن را پس می‌زند.
وی با اشاره به تأثیر گسترش محتوای دیجیتال بر تجربه خواندن کودکان افزود: امروز هم با وجود انبوه محتوای دیجیتال، نباید ادبیات کودک شبیه فضای دیجیتال شود و برای حفظ توجه کودک مدام سرعتش را بیشتر کند. اتفاقاً کتاب می‌تواند تجربه‌ای متفاوت به کودک بدهد؛ فرصت مکث کردن، خیال‌پردازی کردن و ماندن در یک جهان؛ البته به شرط آنکه روایت، ریتم و جذابیت را جدی بگیرد.
کودک باید در کتاب صاحب تجربه باشد
این نویسنده کتاب کودک درباره معیار تشخیص کتاب کودک واقعی از اثری که صرفاً ظاهر کودکانه دارد، بیان کرد: برای من یک معیار ساده وجود دارد. اینکه آیا کودک در این کتاب صاحب تجربه است یا فقط درگیر تجربه بزرگسالانه؟ کتاب کودک واقعی کتابی نیست که صرفاً شخصیت‌های کوچک، تصویرهای رنگارنگ و زبان ساده داشته باشد؛ کودک باید بتواند خودش را در آن پیدا کند، با شخصیت همراه شود، انتخاب کند، حتی اشتباه کند تکرار میکنم اشتباه کند و از نو بسازد و بدون اینکه نویسنده مدام بالای سرش بایستد، خودش چیزی را کشف کند.
وطن‌دوست ادامه داد: اگر تمام پیام تربیتی کتاب را برداریم و دیگر چیزی باقی نماند که کودک بخواهد آن را تا آخر بخواند، احتمالاً با یک متن آموزشی روبه‌رو هستیم که لباس داستان پوشیده است. ادبیات کودک زمانی واقعاً «برای کودک» است که بعد از خواندنش، کودک نگوید «چه چیزی یاد گرفتم؟»؛ بلکه بگوید «این داستان مال من بود.»
انتهای پیام
