نخبگان هر کشور بخشی از مهم‌ترین سرمایه انسانی آن به شمار می‌روند بنابراین نحوه شناسایی، حمایت و هدایت این استعدادها می‌تواند بر مسیر پیشرفت علمی و اقتصادی آن کشور اثر بگذارد. در سال‌های اخیر، رقابت کشورها برای دستیابی به فناوری‌های نوین، نقش پرورش استعدادهای برتر را بیش از گذشته آشکار کرده است و به دلیل اهمیت این موضوع، ایسنا قصد دارد در سلسله مطالبی به این مهم بپردازد و در بخش اول مسیر نخبگان در چین بررسی شده است.

چین در حالی برای رقابت جهانی بر سر استعدادهای هوش مصنوعی تلاش می‌کند که توجه به این حوزه را به سنین پایین‌تر نیز گسترش داده است. شرکت‌های فناوری و نهادهای آموزشی با برگزاری اردوها و برنامه‌های تخصصی برای نوجوانان، آنان را با هوش مصنوعی و کاربردهای آن آشنا می‌کنند.

رقابت چین برای جذب و پرورش استعدادهای هوش مصنوعی دیگر تنها در دانشگاه‌ها و بازار کار جریان ندارد و به سال‌های نوجوانی رسیده است. شرکت‌های فناوری و نهادهای آموزشی در این کشور به‌طور فزاینده‌ای به دنبال آشنا کردن کودکان و نوجوانان با هوش مصنوعی هستند.

در یکی از نمونه‌های اخیر، شرکت «انت دیجیتال تکنولوژیز» (Ant DT)، اردوی پنج‌ روزه هوش مصنوعی در شهر هانگژو برگزار کرد که ۲۱ نوجوان ۱۲ تا ۱۸ ساله در آن حضور داشتند. این نوجوانان در جریان این برنامه روی پروژه‌هایی کار کردند که ازجمله آنها می‌توان به جعبه هوشمند دارو برای سالمندان و بازی مرتبط با میراث فرهنگی اشاره کرد. شرکت‌کنندگان ساعت‌ها با لپ‌تاپ‌های خود کار کردند و به طراحی محصولات، نوشتن دستورهای هوش مصنوعی و کدنویسی پرداختند.  

چین همزمان در حال گسترش آموزش هوش مصنوعی در نظام آموزشی خود است. بر اساس برآورد شرکت تحلیلی «چانگ‌جیانگ سکیوریتیز» (Changjiang Securities)، ارزش بازار آموزش هوش مصنوعی در چین تا ۲۰۲۷ به ۱۶۰ میلیارد یوان، معادل ۲۲ میلیارد دلار خواهد رسید و تا ۲۰۳۰ به حدود ۱۸۰ میلیارد یوان نزدیک می‌شود.

بازار اردوهای آموزشی نیز در حال گسترش است. بر اساس داده‌های منتشرشده از سوی روزنامه دولتی «پیپلز دیلی» (People’s Daily)، ارزش بازار سفرهای آموزشی چین در سال جاری میلادی از ۲۴۰ میلیارد یوان فراتر خواهد رفت و اردوهای مرتبط با هوش مصنوعی با سرعت بیشتری نسبت به موارد سنتی رشد می‌کنند. اگرچه آمار رسمی از تعداد این اردوها وجود ندارد، برنامه‌های ویژه نوجوانان در سراسر چین در سال جاری افزایش یافته و هزینه آنها از چند صد یوان تا بیش از ۲۰ هزار یوان متغیر است.

گسترش این برنامه‌ها با سیاست‌های دولت چین برای وارد کردن آموزش هوش مصنوعی به مدارس نیز همزمان شده است. برنامه‌ای که پنج وزارتخانه چین در آوریل منتشر کردند، خواستار توسعه «هوش مصنوعی و آموزش» در تمام مقاطع تحصیلی تا ۲۰۳۰ بود.

شرکت‌های بزرگ فناوری نیز به این روند وارد شده‌اند، شرکت «تنسنت» (Tencent) از ژوئن اردوهای تعطیلات هوش مصنوعی را برای دانش‌آموزان ۱۳ تا ۱۸ ساله آغاز کرده است. این برنامه‌ها حوزه‌هایی مانند مدیریت محصولات هوش مصنوعی، رباتیک و رایانش کوانتومی را پوشش می‌دهند.

ما ونتینگ، برنامه‌ریز ارشد اردوی شرکت «انت دیجیتال تکنولوژیز» گفت: این برنامه‌ها دانش‌آموزان را با فناوری‌هایی آشنا می‌کنند که سرعت تحول آنها از توان مدارس برای همگام شدن با تحولات جدید بیشتر است. آموزش همیشه به اندازه کافی سریع تغییر نمی‌کند تا بتواند با پیشرفت‌های جدید همگام شود و شرکت‌های فعال در این صنعت معمولا به‌روزتر از نظام آموزشی با تحولات جدید پیش می‌روند و به نوعی، در حال پر کردن خلا موجود در آموزش هستند.

رقابت برای استعدادهای نخبه هوش مصنوعی در سطح شرکت‌های فناوری بسیار شدید شده است، دانشجوی علوم رایانه «کلاس یائو»، برنامه نخبه‌پروری در حوزه علوم رایانه در دانشگاه تسینگ‌هوا، تصویری  در شبکه اجتماعی «سینا ویبو» منتشر کرد که ظاهرا پیشنهاد کارآموزی شرکت «دیپ‌سیک» (DeepSeek) بود و در این پیشنهاد، دستمزد روزانه پیش از کسر مالیات ۵۵۰۰ یوان اعلام شده بود.

این رقم در صورت محاسبه برای ۲۲ روز کاری، بیش از ۱۲۰ هزار یوان در ماه می‌شود که تقریبا ۱۹ برابر میانگین حقوق ماهانه فارغ‌التحصیلان دارای مدرک کارشناسی، ۶۴۳۵ یوان است. «دیپ‌سیک» درباره این خبر اظهارنظری نکرد اما آگهی‌های استخدام این شرکت نشان می‌دهد دستمزد معمول کارآموزان حوزه مدل‌های بزرگ بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ یوان در روز است و کمک‌هزینه مسکن نیز به آنان پرداخت می‌شود.

با این حال، دستمزدهای بسیار بالا به همه افرادی که مهارت هوش مصنوعی دارند تعلق نمی‌گیرد. کارشناسان تاکید کردند: بازار میان پژوهشگرانی با توانایی‌های استثنایی در ریاضیات و الگوریتم‌ها همچنین فارغ‌التحصیلانی که فقط از مدل‌های موجود استفاده می‌کنند، تفاوت زیادی قائل می‌شود.

در همین حال، شرکت‌های فناوری چین جذب نیرو در حوزه هوش مصنوعی را افزایش داده‌اند. شرکت «بایدو» (Baidu) اعلام کرد: بیش از ۹۰ درصد از ۴۰۰۰ پیشنهاد شغلی این شرکت برای فارغ‌التحصیلان ۲۰۲۶ به هوش مصنوعی مربوط خواهد بود. در «علی‌بابا» (Alibaba) نیز بیش از ۶۰ درصد از بیش از ۷۰۰۰ پیشنهاد شغلی در این حوزه خواهد بود.

تعداد آگهی‌های استخدام فارغ‌التحصیلان در حوزه هوش مصنوعی در پلتفرم کاریابی «مای‌مای» (Maimai) در پنج ماه نخست سال جاری تقریبا ۵۰ درصد افزایش یافته و اکنون بیش از یک‌سوم کل فرصت‌های شغلی این پلتفرم برای فارغ‌التحصیلان را تشکیل می‌دهد.

تفاوت دستمزدها نیز نشان‌دهنده ارزش بالاتر برخی مهارت‌های تخصصی است. بر اساس نظرسنجی پلتفرم منابع انسانی «۵۱جاب» (۵۱job)، میانه حقوق ماهانه مهندسان الگوریتم مدل‌های بزرگ، ۲۴ هزار و ۷۶۰ یوان است، در حالی که این رقم برای مشاغل آزمایش هوش مصنوعی، ۱۳ هزار و ۶۲۱ یوان اعلام شده است.

شرکت‌ها فقط به افزایش استخدام و دستمزدها اکتفا نکرده‌اند و تلاش برای شناسایی استعدادها را به سنین پایین‌تر نیز گسترش داده‌اند. برخی کارشناسان می‌گویند این روند تا حدی نشان‌دهنده دشواری پیش‌بینی مهارت‌ها و افرادی است که با پیشرفت هوش مصنوعی، بیشترین ارزش را پیدا خواهند کرد.  همین عدم اطمینان، شرکت‌ها را به جست‌وجوی گسترده‌تر و زودتر برای یافتن استعدادهای آینده سوق داده است.

با وجود این، کارشناسان تاکید کردند که رقابت بر سر استعداد هوش مصنوعی شامل تعداد محدودی از مشاغل تخصصی است و دستمزدهای بسیار بالا نیز بیشتر مواردی استثنایی هستند. به گفته آنان، یک پژوهشگر با توانایی‌های استثنایی در ریاضیات و الگوریتم‌ها در بازار کار متفاوتی نسبت به فارغ‌التحصیلی قرار دارد که از مدل‌های موجود استفاده می‌کند.

در این میان، پرسش دیگری نیز مطرح شده است، پرورش استعدادهای هوش مصنوعی تا چه اندازه باید از سنین پایین آغاز شود؟ چین پیش از این نیز تجربه شناسایی و آموزش زودهنگام استعدادهای برتر را داشته است. «کلاس جوانان» دانشگاه علم و فناوری چین در سال ۱۹۷۸ با هدف آموزش استعدادهای جوان راه‌اندازی شد.

طبق گزارش خبرگزاری چنل نیوز آسیا (CNA)،  تمرکز بیش از حد زودهنگام بر یک مهارت مشخص ممکن است با تغییر مسیر فناوری در آینده نتیجه مطلوبی نداشته باشد. از این دیدگاه، اگر طی چند سال آینده فناوری دیگری به نقطه تحول برسد، سرمایه‌گذاری فعلی روی مهارت‌های هوش مصنوعی ممکن است بازده مورد انتظار را نداشته باشد.

با این حال، روند موجود نشان می‌دهد چین در کنار تلاش برای جذب استعدادهای نخبه در بازار کار، شناسایی و آشنایی نسل جوان با هوش مصنوعی را نیز به سنین پایین‌تر گسترش داده است، روندی که در مدارس، اردوهای آموزشی و برنامه‌های پژوهشی ویژه نوجوانان دنبال می‌شود.

انتهای پیام