تمبر یادبود تخت فولاد، عصر پنجشنبه ۱۶ مهر در تکیه سیدالعراقین تخت فولاد رونمایی شد که حاصل دو سال تلاش و بررسی برای رسیدن به طرحی است که بتواند بخشی از هویت تاریخی و معنوی این مجموعه را در قالبی کوچک و ماندگار بازنمایی کند. در روند طراحی این تمبر، از عناصر موجود در سنگ‌مزارهای تخت فولاد، نمادهای به‌کاررفته در قبور قدیمی، گلدان‌های سنگی، عنصر آب، رنگ‌های غالب این فضا و اشعار و کتیبه‌های موجود در این مجموعه الهام گرفته شده است؛ عناصری که هرکدام دارای معنا و داستانی مستقل هستند و در کنار یکدیگر، تصویری از جایگاه معنوی تخت فولاد ارائه می‌کنند.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین مرتضی آقاتهرانی، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در جریان حضور در اصفهان و بازدید از مجموعه تخت فولاد در راستای آیین رونمایی از تمبر یادبود این مجموعه با اشاره به جایگاه تاریخی و معنوی این مجموعه اظهار کرد: همواره در تخت فولاد، شب‌ها و به‌ویژه شب‌های جمعه، دعای کمیل برگزار می‌شد و مرحوم «کلباسی» نیز در این مکان حضور داشتند و در اینجا بزرگانی از علما و اهل معنا آرمیده‌اند.
وی افزود: در تخت فولاد، تکیه‌های متعددی وجود دارد که هر یک از آنها محل دفن بزرگان و شخصیت‌های برجسته‌ای بوده است. ازجمله می‌توان به تکیه بابارکن‌الدین اشاره کرد که از بزرگان فلسفه و عرفان به شمار می‌رود.
رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی بیان کرد: درباره بسیاری از این بزرگان، خاطرات و روایت‌های متعددی وجود دارد و درباره برخی از آنان نیز تشرف‌های جدی و مهمی به محضر امام عصر(عج) نقل شده است. کتاب‌های متعددی نیز درباره این شخصیت‌ها وجود دارد و علاقه‌مندان می‌توانند برای آشنایی بیشتر با زندگی و سیره آنان به این منابع مراجعه کنند.
آقاتهرانی با اشاره به یکی از این روایت‌ها گفت: مرحوم حاج شیخ صدرالدین کلباسی در ابتدای تکیه و در همین محدوده مدفون است که از شخصیت‌های برجسته‌ای بود و فرزندان ایشان نیز از بزرگان و شخصیت‌های شناخته‌شده بودند. این‌ها نشان می‌دهد که تخت فولاد تنها یک آرامستان معمولی نیست، بلکه از نظر معنوی جایگاهی بسیار مهم دارد و اتفاقات و روایت‌های معنوی فراوانی در ارتباط با بزرگان مدفون در این مکان نقل شده است.
وی با اشاره به یکی دیگر از شخصیت‌های مدفون در تخت فولاد یادآور شد: یکی دیگر از بزرگان، شیخ محمدحسین نجفی است که در کنار دخمه قرار دارد. درباره جایگاه معنوی ایشان نیز مطالبی نقل شده است. همچنین درباره شیخ علی‌آقا و برخی دیگر از بزرگان، مطالب و روایت‌هایی درباره محبت آنان به اهل‌بیت(ع) و جایگاه معنوی‌شان نقل شده است. در این میان، درباره شیخ محمدباقر و شخصیت‌های دیگری که در این مجموعه آرمیده‌اند نیز مطالب ارزشمندی وجود دارد.
رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی خاطرنشان کرد: نکته‌ای که باید مورد توجه قرار گیرد این است که سنگ قبر، هرچند در ظاهر موضوعی ساده به نظر می‌رسد، اما در بسیاری از موارد، نام و یاد یک شخصیت و سابقه معنوی او را برای نسل‌های بعد حفظ می‌کند و از این جهت اهمیت دارد.
آقاتهرانی گفت: توصیه می‌کنم علاقه‌مندان درباره این شخصیت‌ها مطالعه کنند و مطالب مربوط به آنان را پیگیری کنند؛ بخشی از این مطالب در منابع مکتوب و فضای مجازی نیز قابل دسترسی است.
احمد فولادگر، طراح تمبر یادبود تخت فولاد درباره روند طراحی این اثر اظهار کرد: این نتیجه، حاصل حدود دو سال تلاش و پیگیری دوستان است که سرانجام به نتیجه رسید و داستان‌های زیادی پشت هر یک از این موارد وجود دارد. نخستین نکته‌ای که در بررسی‌ها با آن مواجه شدیم، قبر بود که از نظر اندازه نسبت به سایر قبور این مجموعه بزرگ‌تر بود و البته داستان بسیار زیبایی داشت. ما طراحی کلی طرح را بر اساس همین فرم انجام دادیم و از این ساختار بهره گرفتیم.
وی افزود: دومین موضوعی که با آن مواجه شدیم که جذابیت خاصی داشت، وجود گلدان‌های بهشتی بود. طراحان و تصویرگران پوستر اصفهان، در گذشته و در مواجهه با تصاویر و آثار مربوط به افراد متوفی، به تصاویری زیبا توجه می‌کردند که بر اساس آنها، فرد متوفی، انسانی بهشتی و از افراد خوب و پاکی تلقی می‌شد که در درستکاری و راستی او هیچ شکی وجود نداشت. هر جایی که در میان قبور، گلدانی می‌بینید، این گلدان نمادی از بهشتی بودن آن فرد بوده است.
طراح تمبر یادبود تخت فولاد بیان کرد: ما همچنین لوگوی تخت فولاد را داشتیم که در این بخش، موضوع آب نیز مطرح بود. در بررسی قبور با نمونه‌های بسیار زیبایی مواجه شدیم که برای پرندگان و حیوانات نیز مورد استفاده قرار می‌گرفت؛ به این صورت که هنگام بارندگی، مقداری آب در آنها جمع می‌شد و این آب برای استفاده حیوانات و پرندگان قرار می‌گرفت و ثواب آن نیز به فرد متوفی می‌رسید. به‌همین دلیل، در طرح ما نیز در بخش‌های مختلف، این حس آب وجود دارد؛ همان برجستگی و حضور آب که نمادی از استمرار حیات و برکت است و در بسیاری از سنگ‌قبرهای قدیمی تخت فولاد به‌طور کامل دیده می‌شود.
فولادگر با اشاره به دیگر عناصر مورد استفاده در طراحی این تمبر گفت: موضوع جالب دیگر، استفاده از نمادهایی بود که در سنگ‌ها به کار رفته‌اند. نمادهای بسیار زیادی در سنگ‌ها وجود دارد، اما چیزی که برای بنده اهمیت داشت این بود که برای تخت فولاد یک قبر طراحی کنم؛ چراکه تعداد بسیار زیادی قبر در این مجموعه وجود دارد، اما برای خود تخت فولاد قبری وجود ندارد.
وی ادامه داد: در میان قبرهای زیبایی که در اینجا دیدیم، استفاده از فرشتگان و پیکره‌هایی وجود داشت که هرکدام در حال آوردن یا بردن چیزی بودند. این مفهوم آوردن و بردن در این قبور دیده می‌شد و هر یک از آنها نیز معنا و داستان خاص خود را دارند. در ادامه، از دو رنگ استفاده کردیم. تخت فولاد را به‌صورت شخصی در دو رنگ دیدم؛ رنگ خاکستری و رنگ آبی که رنگ خاکستری بر مبنای همان حس سنگ مزارها، سکوت و فضای خاصی بود که در این مکان وجود داشت و رنگ آبی نیز بیانگر حس حیات بود. این دو رنگ در کنار یکدیگر، بیانگر فضای متفاوت تخت فولاد و همچنین آن حس اصفهانی بودن این مجموعه بود.
طراح تمبر یادبود تخت فولاد تأکید کرد: موضوع بسیار جالب دیگری که به‌صورت شخصی با آن مواجه شدم، مربوط به استاد گرانقدر، مجتبی مجلسی‌ست که متأسفانه در این جمع حضور ندارند. شعری وجود داشت که من در بسیاری از نقاط تخت فولاد، در تکیه‌ها و بخش‌های مختلف، آن را می‌دیدم و برایم بسیار جالب بود که این شعر، منسوب به امیرالمؤمنین (ع) است و بر روی مزارها نیز دیده می‌شود.
فولادگر یادآور شد: درباره این شعر داستان‌های متعدد و روایت‌های مختلفی گفته شده است و اینکه کدام‌یک از این روایت‌ها حقیقت دارد، موضوعی است که نیاز به بررسی بیشتر دارد، اما نسبت دادن آن به امیرالمؤمنین (ع) و ارتباط آن با سلمان فارسی وجود دارد و این نیز یکی از نگاه‌هایی بود که در بررسی تخت فولاد با آن مواجه شدم. استفاده از آیات قرآن و مطالبی که بر روی سنگ‌ها نوشته شده بود نیز بسیار قابل توجه بود. از آنجا که در گذشته، به دلیل اینکه احتمال داشت افراد روی قبرها قدم بگذارند، از این فضا و محیط به شکل خاصی استفاده می‌کردند و این تدبیر و ظرافت در طراحی سنگ‌قبرها، معنای بسیار زیبایی داشت. مضمون این عبارت چنین است که هیچ توشه‌ای از کارهای نیک و دل پاک در پیشگاه آن کریم وارد نشدند و چه ناپسند است توشه برداشتن، آنگاه که مقصد، آستان کریم و بخشنده باشد.
وی افزود: وقتی حجارها کاغذ می‌کشند و سپس روی آن خطی ایجاد می‌کنند و در نهایت، این خطوط در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند، می‌توان این خطوط را به یک در تشبیه کرد. زمانی که متوجه شدم می‌توانم یک در را طراحی کنم، قرار گرفتن این خطوط در کنار یکدیگر برای من تداعی‌کننده یک در بهشتی شد؛ چراکه تخت فولاد به‌عنوان یکی از درهای بهشت شناخته می‌شود و این، تجلی و برداشت شخصی من از این موضوع در طراحی بود.
طراح تمبر یادبود تخت فولاد در پایان بیان کرد: در این طراحی، زوجیت و عبور از این فضا نیز مورد توجه قرار گرفته است؛ دو قلب در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند و این موضوع، حس بهشتی بودن فضا را منتقل می‌کند. همچنین گلدانی که در اینجا دیده می‌شود، نمادی است که فرد را به سمت بهشت همراهی می‌کند.
انتهای پیام
