امید خلاده شامگاه یکشنبه ۱۹ مهر، در نشست با اصحاب رسانه به‌مناسبت روز جهانی «عصای سفید»، ضمن گرامیداشت این ایام، تصریح کرد: روز عصای سفید، فرصتی برای بازخوانی حقوق و مطالبات برحق جامعه نابینایان است. امیدواریم با رفع موانع و چالش‌های ساختاری، روزی فرا برسد که بتوانیم این مناسبت را بدون دغدغه و با آسودگی خاطر به همنوعان خود تبریک بگوییم.

وی در تشریح فعالیت‌های مرکز توانبخشی آموزشی کودکان زیر ۱۴ سال وابسته به این مؤسسه افزود: این مرکز با ظرفیت پذیرش ۵۰ نفر، به کودکان دارای آسیب بینایی از سنین خردسالی (حتی دو تا سه‌سالگی) خدمات تخصصی ارائه می‌دهد. رویکرد ما در این مرکز، توانمندسازی دوسویه است؛ به این معنا که آموزش‌ها همزمان به کودک و پدر یا مادر او ارائه می‌شود تا محیط خانواده نیز همگام با مرکز، بستر مناسبی برای رشد و استقلال کودک باشد.

خلاده با اشاره به سرفصل‌های آموزشی این مرکز خاطرنشان کرد: همان‌طور که کودکان عادی در مهدکودک‌ها مهارت‌های بنیادین زندگی را فرا می‌گیرند، در این مرکز نیز خدماتی از جمله توانبخشی پایه‌ای، جهت‌یابی و تحرک، مهارت‌های زندگی و آمادگی اجتماعی به شکل کاملاً استاندارد آموزش داده می‌شود.

مدیرعامل انجمن نابینایان استان هرمزگان در پایان با تأکید بر نقش الگوپذیری و تخصص در فرآیند آموزش، تصریح کرد: بخش عمده‌ای از این آموزش‌های تخصصی توسط خودِ جامعه روشندلان اداره می‌شود؛ به‌طوری‌که هم‌اکنون سه نفر از بانوان کم‌بینای موفق و متخصص به عنوان مربی در این مرکز مشغول فعالیتند که این موضوع انگیزه و باور خانواده‌ها و کودکان را دوچندان می‌کند.

حمید پورحسن رئیس هیئت‌مدیره مؤسسه ستاره توانبخشی هرمزگان، بر لزوم تغییر نگاه جامعه و کارفرمایان به توانمندی‌های افراد دارای آسیب بینایی تأکید کرد و گفت: بسیاری از نابینایان هرمزگانی امروز در حوزه‌های تخصصی فناوری اطلاعات، ماساژ درمانی، صنایع دستی و هنرهای نمایشی مشغول به فعالیتند و دیگر به مشاغل سنتی محدود نمی‌شوند.

 پورحسن اظهار کرد: این روز فرصتی برای تبیین جایگاه اجتماعی افراد دارای آسیب بینایی است و نباید صرفاً به‌عنوان یک مناسبت تشریفاتی نگریسته شود. هدف اصلی این روز، یادآوری حقوق شهروندی، ارتقای سطح آگاهی عمومی و مطالبه‌گری برای اجرای کامل قوانین حمایتی است.

وی با تأکید بر لزوم اجرای دقیق قانون جامع حمایت از افراد دارای معلولیت، افزود: طبق قانون، دستگاه‌های دولتی و بخش‌های خصوصی موظف به اختصاص سهمیه ۳ درصدی استخدام به افراد دارای معلولیت هستند. خوشبختانه با پیگیری‌های مستمر انجمن نابینایان استان و برگزاری دوره‌های آموزشی تخصصی، در سال‌های اخیر شاهد تغییر نگاه مثبت شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی به توانمندی‌های این قشر هستیم.

پورحسن با بیان اینکه کلیشه‌های شغلی برای روشندلان در حال شکستن است، خاطرنشان کرد: در گذشته تصور غالب بر این بود که تنها شغل مناسب برای افراد نابینا یا کم‌بینا، اپراتوری تلفن است؛ اما امروز شاهد حضور فعال و مؤثر این عزیزان در حوزه‌های تخصصی هستیم. ورود روشندلان هرمزگانی به حوزه‌های فناوری اطلاعات (IT) در شرکت‌ها، فعالیت حرفه‌ای در حوزه ماساژ درمانی در هتل‌ها و استخرها، ساخت زیورآلات و صنایع دستی، و همچنین درخشش در هنرهای نمایشی، موسیقی و هنرهای تجسمی، گواه این توانمندی است.

رئیس هیئت‌مدیره مؤسسه ستاره توانبخشی هرمزگان در پایان با ارائه آماری از جمعیت این قشر در استان، تصریح کرد: در حال حاضر پنج هزار و ۲۰۰ نفر نابینا و کم‌بینا در استان هرمزگان شناسایی شده‌اند که از این تعداد ۳۵۰۱ نفر مرد و ۱۶۹۹ نفر زن هستند.

او با اشاره به تغییر رویکرد برنامه‌های امسال روز عصای سفید اظهار کرد: با توجه به شرایط موجود و عدم امکان تجمیع افراد در مراسم‌های عمومی، برنامه‌ریزی به سمت دیدارهای چهره‌به‌چهره، سرکشی از افراد موفق و همچنین روشندلانی که کمتر دیده شده‌اند، اهدای تجهیزات و وسایل توانبخشی به نیازمندان و عیادت از سالمندان نابینا سوق پیدا کرده است.

رئیس هیئت‌مدیره مؤسسه ستاره توانبخشی هرمزگان با بیان اینکه بزرگ‌ترین چالش افراد دارای آسیب بینایی، انزوا و خانه‌نشینی است، خاطرنشان کرد: در سال‌های اخیر خوشبختانه اقدامات بنیادینی شکل گرفت؛ از جمله راه‌اندازی نخستین مرکز نابینایان و کم‌بینایان زیر ۱۴ سال در استان. همچنین همزمان با ۱۲ آذرماه، روز جهانی افراد دارای معلولیت، دومین مرکز تخصصی مهارت‌آموزی ویژه روشندلان بالای ۱۴ سال افتتاح خواهد شد.

وی ارتقای اعتمادبه‌نفس و استقلال فردی را هدف اصلی این مرکز دانست و گفت: سرفصل‌های آموزشی این مجموعه مبتنی بر بازار کار طراحی شده که شامل ماساژ درمانی، هنرهای دیجیتال، آشنایی و کاربرد هوش مصنوعی، ساخت پادکست، گویندگی و فن بیان، و ساخت زیورآلات است تا مسیر آموزش مستقیماً به اشتغال پایدار منتهی شود.

پورحسن با یادآوری پیشتازی هرمزگان در رویدادهای فرهنگی و اجتماعی اظهار کرد: استارت نخستین جشنواره‌های تئاتر معلولان کشور در سال ۱۳۸۶ از هرمزگان زده شد و اکنون در سراسر کشور جریان دارد. علاوه بر این، گروه‌های هنری ما دو سال پیاپی به عنوان نماینده جنوب کشور به جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر راه یافته و حائز رتبه شده‌اند.

وی ادامه داد: یکی از مطالبات دیرینه جامعه معلولان استان، ایجاد فرهنگسرای تخصصی بود که شهریورماه امسال با حمایت ویژه استاندار هرمزگان، همراهی شهرداری و پیگیری‌های رئیس سازمان بهزیستی کشور و مدیرکل بهزیستی استان، کلنگ‌زنی این مجموعه انجام شد و امیدواریم در کوتاه‌ترین زمان به بهره‌برداری برسد.

پورحسن در بخش دیگری از سخنان خود بر لزوم پرهیز از نگاه‌های ترحم‌آمیز تأکید کرد و گفت: جامعه روشندلان از نگاه ترحم‌آمیز بیزار است. ما به دنبال توانمندسازی و مدل‌های اقتصادی مولد هستیم. در همین راستا، سال گذشته مجموعه غذایی و رستوران اختصاصی وابسته به مؤسسه راه‌اندازی شد که تمامی عواید آن مستقیماً صرف آموزش، توانبخشی و ارتقای معیشت این قشر می‌شود.

رئیس هیئت‌مدیره مؤسسه ستاره توانبخشی هرمزگان در پایان با دعوت از صنایع و بنگاه‌های اقتصادی مستقر در استان برای مشارکت در این الگو تصریح کرد: درخواست ما از صنایع بزرگ و بنگاه‌های اقتصادی این است که به‌جای کمک‌های مقطعی و به اصطلاح «ماهی دادن»،زمینه «ماهی‌گیری» و خودکفایی پایدار را فراهم کنند. استفاده شرکت‌ها و شهروندان از خدمات این مجموعه‌های اقتصادی، زمینه اشتغال مستقیم، درآمد مستمر و استقلال کامل جامعه هدف را تضمین می‌کند.

لزوم اجرای قانون جامع حمایت از حقوق معلولان برای رفع چالش‌های معیشتی

محمد جاویدان رئیس هیئت ورزش‌های نابینایان و کم‌بینایان استان هرمزگان، اجرای کامل قانون جامع حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت را راهکار اصلی کاهش مشکلات این جامعه هدف دانست و با انتقاد از وضعیت زیرساخت‌ها، بر لزوم مناسب‌سازی محیط شهری و آموزشی فراتر از ایجاد رمپ تأکید کرد.

 جاویدان، تصریح کرد: اگر مفاد قانون جامع حمایت از حقوق افراد دارای معلولیت به‌درستی اجرایی شود، بخش بزرگی از چالش‌های معیشتی و اجتماعی این قشر مرتفع خواهد شد. متأسفانه در بحث مناسب‌سازی، نگاه‌ها تنها به ایجاد رمپ محدود شده است؛ درحالی‌که خطوط راهنمای ویژه روشندلان و تجهیز چراغ‌های راهنمایی به آلارم‌های صوتی، از ضروریات انکارناپذیر برای نابینایان و جامعه ناشنوایان است که باید در اولویت قرار گیرد.

جاویدان با بیان اینکه استعدادهای درخشان جامعه نابینایان به دلیل ضعف زیرساخت‌های آموزشی هرز می‌رود، افزود: صدور مدرک دیپلم بدون مهارت کافی در خواندن و نوشتن، ملاک درستی برای سوادآموزی نیست. همچنین در حوزه دانشگاهی، علی‌رغم صراحت قانون مبنی بر پرداخت شهریه دانشجویان دارای معلولیت توسط دولت، این امر محقق نمی‌شود و دانشجویان تحت فشار مالی هستند.

وی در بخش دیگری از سخنان خود به معضل اشتغال پرداخت و گفت: با وجود قبولی بسیاری از معلولان در آزمون‌های استخدامی، این افراد در مرحله گزینش و مصاحبه به دلیل نوع معلولیت رد می‌شوند. البته اقدامات سازمان اداری و استخدامی برای برگزاری آزمون اختصاصی ویژه معلولان در آبان‌ماه، گامی رو به جلو و قابل تقدیر است که امیدواریم به جذب سه تا سه هزار و ۶۰۰ نیروی انسانی در کشور منجر شود.

جاویدان همچنین با اشاره به ماده ۲۷ قانون جامع حمایت از حقوق معلولان، خاطرنشان کرد: این ماده قانونی که دولت را موظف به پرداخت حداقل دستمزد به معلولان فاقد شغل می‌کند، از سال ۹۷ تاکنون به دلیل عدم تأمین بودجه اجرایی نشده است؛ مطالبه ما از رسانه‌ها، کمک به بازخوانی و پیگیری اجرای این حق قانونی است.

رئیس هیئت ورزش‌های نابینایان و کم‌بینایان استان در تشریح دستاوردهای ورزشی بیان کرد: جامعه روشندلان استان در هشت رشته ورزشی اعم از گلبال، شطرنج، دوومیدانی، جودو، شنا، پاورلیفتینگ، بولینگ، مچ‌اندازی و فوتبال پنج‌نفره (ویژه آقایان) فعالند و در بسیاری از این رشته‌ها، ورزشکاران ما تا مراحل پایانی اردوهای تیم ملی نیز راه یافته‌اند.

وی با اشاره به پروژه در حال احداث سالن ورزشی اختصاصی نابینایان در شهرک سجادیه بندرعباس گفت: با حمایت‌های صورت‌گرفته، فاز نخست این پروژه شامل ساختمان جانبی (رختکن و دفاتر اداری) با زیربنای ۱۴۰ مترمربع، تا دو ماه آینده به بهره‌برداری می‌رسد. سوله اصلی نیز در انتظار تأمین اعتبار است که امیدواریم با پیگیری مسئولان و رفع محدودیت‌های بودجه‌ای، به‌زودی تکمیل و در اختیار ورزشکاران قرار گیرد.

انتهای پیام