روز جهانی آرتریت در سال ۱۹۹۶ با ابتکار سازمان بین‌المللی آرتریت و روماتیسم (ARI) انتخاب شد و هر ساله در ۱۲ اکتبر با هدف افزایش آگاهی عمومی درباره آرتریت و بیماری‌های روماتیسمی و اسکلتی‌عضلانی برگزار می‌شود. این مناسبت، فرصتی برای اطلاع‌رسانی درباره مشکلات مبتلایان، اهمیت تشخیص زودهنگام و ضرورت دسترسی به خدمات درمانی مناسب را فراهم می‌کند. همچنین یادآور این واقعیت است که بیماری‌های روماتیسمی همیشه نشانه‌های ظاهری آشکاری ندارند اما می‌توانند زندگی روزمره میلیون‌ها نفر را تحت تاثیر قرار دهند.
این بیماری‌ها در گروه بیماری‌های مزمن قرار می‌گیرند و ممکن است در هر سنی بروز کنند. تاثیر آنها فقط به درد مفاصل محدود نمی‌شود، بلکه توانایی حرکت، اشتغال، روابط شخصی، استقلال و کیفیت زندگی افراد را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد.
شعار سال ۲۰۲۶ اتحادیه انجمن‌های روماتولوژی اروپا (EULAR)، «به رویاهای خود برسید» است. این شعار بر این موضوع تاکید دارد که ابتلا به بیماری‌های روماتیسمی نباید مانع تحقق آرزوها و اهداف افراد شود. این رویکرد، علاوه بر درمان علائم بیماری، بر اهمیت حفظ تحرک، استقلال، توانایی انجام فعالیت‌های روزمره و مشارکت اجتماعی مبتلایان تمرکز دارد.
همچنین ائتلاف جهانی بهبود و فروکش بیماری (GRC) با شعار «کنترل بهتر بیماری فقط به اعداد و ارقام محدود نمی‌شود»، خواستار توجه بیشتر به نیازهای واقعی بیماران و کیفیت زندگی آنان شده است. این دیدگاه نشان می‌دهد که کنترل بیماری فقط به کاهش شاخص‌های پزشکی محدود نیست و توانایی فرد برای کار، برقراری ارتباط با دیگران و دنبال کردن اهداف شخصی نیز اهمیت دارد.
آرتریت چیست و چه علائمی دارد؟
آرتریت به گروهی از بیماری‌ها گفته می‌شود که باعث درد، تورم و خشکی مفاصل و کاهش توانایی حرکتی می‌شوند. بیش از ۱۰۰ نوع بیماری در این گروه قرار می‌گیرند. استئوآرتریت یا آرتروز که با تخریب تدریجی غضروف مفصل مرتبط است و آرتریت روماتوئید یا روماتیسم مفصلی، نوعی بیماری خودایمنی که در آن سیستم ایمنی به بافت‌های مفصلی حمله می‌کند، از شایع‌ترین انواع این بیماری هستند. درد مداوم مفاصل، خشکی صبحگاهی که ۳۰ دقیقه یا بیشتر طول می‌کشد، تورم، قرمزی و گرم شدن مفصل، کاهش دامنه حرکتی و خستگی بی‌دلیل از جمله علائمی هستند که باید جدی گرفته شوند.
بر اساس گزارش آرتمیس هاسپیتال (Artemis Hospitals)، درد و تورم مداوم مفاصل نباید فقط به افزایش سن نسبت داده شود. بررسی پزشکی به‌موقع می‌تواند به تشخیص نوع بیماری و انتخاب روش درمان مناسب کمک کند. تشخیص زودهنگام، به‌ویژه در بیماری‌های التهابی اهمیت زیادی دارد زیرا تاخیر در شناسایی و درمان ممکن است روند آسیب به مفاصل را تشدید کند.
بر اساس گزارش دیموکراتیکی، روز جهانی آرتریت فقط به مبتلایان اختصاص ندارد بلکه همه جامعه را به همدلی، آگاهی و حمایت عملی از افراد درگیر بیماری‌های روماتیسمی و خودایمنی دعوت می‌کند.
آرتریت فقط به درد مفاصل محدود نمی‌شود و خستگی مداوم، تغییر برنامه‌های روزمره و دشواری‌هایی را نیز در بر می‌گیرد که ممکن است برای دیگران قابل مشاهده نباشند. درد مزمن و محدودیت حرکتی می‌توانند فعالیت‌های معمول، روابط شخصی و توانایی فرد برای ادامه کار یا پرداختن به علایق وی را دشوار کنند.
آمار ابتلا به آرتریت در جهان
بر اساس برخی برآوردها، بیماری‌های روماتیسمی و اسکلتی‌عضلانی بیش از ۳۵۰ میلیون نفر را در سراسر جهان تحت تاثیر قرار داده‌اند. در برخی گزارش‌های دیگر، شمار افراد مبتلا به آرتریت در جهان حدود نیم میلیارد نفر برآورد شده است.
درمان آرتروز معمولا بر ورزش، کنترل وزن و در برخی موارد، تعویض مفصل متمرکز است اما بیماری‌های التهابی پیچیدگی بیشتری دارند و ممکن است به‌تدریج پیشرفت کنند و به درمان‌های تخصصی نیاز داشته باشند. بر اساس گزارش ژورنال، با وجود اینکه آرتروز، یکی از شایع‌ترین بیماری‌ها در جهان است، این بیماری‌ها درمان قطعی ندارند و می‌توانند سلامت جسمی و روانی افراد را تحت تاثیر قرار دهند.
بر اساس گزارش وب‌سایت آرتریت، آرتریت سالانه عامل نزدیک به یک میلیون مورد بستری در بیمارستان است. در میان بزرگسالان مبتلا به آرتریت، تقریبا نیمی، معادل ۴۷ درصد، دست‌کم به یک بیماری یا عارضه دیگر نیز مبتلا هستند.
آرتریت و سایر اختلالات مفصلی غیرتروماتیک، اختلالاتی که در اثر ضربه ایجاد نشده‌اند، در زمره پنج عارضه پرهزینه برای بزرگسالان بالای ۱۸ سال قرار دارند. همچنین افراد مبتلا به آرتریت یا بیماری‌های روماتیسمی، در مقایسه با بزرگسالان مبتلا به سایر عوارض پزشکی، سالانه روزهای کاری بیشتری را به دلیل بیماری یا آسیب‌دیدگی از دست می‌دهند.
این آمارها نشان می‌دهند که پیامدهای آرتریت به مشکلات جسمی محدود نیست و هزینه‌های درمانی، غیبت از کار و کاهش مشارکت اجتماعی نیز از ابعاد مهم این بیماری‌ها به شمار می‌روند.
توصیه متخصصان برای کاهش درد آرتریت
همزمان با روز جهانی آرتریت در ۱۲ اکتبر، متخصصان بر اهمیت تغذیه سالم، کنترل وزن و فعالیت بدنی مناسب برای کاهش درد ناشی از آرتریت، به‌ویژه آرتروز، تاکید کردند. حفظ وزن سالم و پیروی از رژیم غذایی مناسب می‌تواند به کاهش درد و بهبود حرکت در افراد مبتلا به آرتروز کمک کند حتی کاهش اندک وزن اضافی نیز می‌تواند فشار وارد شده بر مفاصل، به‌ویژه زانوها و لگن را کاهش دهد.
مصرف پروتئین‌های کم‌چرب، میوه‌ها و سبزیجات ازجمله توصیه‌های تغذیه‌ای برای این افراد است. تغذیه سالم علاوه بر کمک به کنترل وزن، ممکن است به کاهش التهاب بدن نیز کمک کند.
کارشناسان همچنین تاکید کردند: برخلاف تصور رایج، حرکت دادن مفاصل مبتلا به آرتریت باعث تشدید بیماری نمی‌شود. فعالیت بدنی متناسب با شرایط فرد می‌تواند به حفظ انعطاف‌پذیری مفاصل، تقویت عضلات و بهبود توانایی حرکتی کمک کند. ورزش‌های کم‌فشار، از جمله پیاده‌روی، ورزش در آب و یوگای روی صندلی، از گزینه‌های مناسب برای افرادی هستند که هنگام حرکت دچار درد مفاصل می‌شوند.
بر اساس گزارش نیوزرم، شناوری بدن در آب انجام حرکات مفصلی را آسان‌تر می‌کند و فشار کمتری به مفاصل وارد می‌شود. ازاین‌رو، ورزش در آب می‌تواند گزینه مناسبی برای برخی از افراد مبتلا به درد و محدودیت حرکتی باشد. متخصصان توصیه کردند افراد پیش از شروع فعالیت بدنی جدید با پزشک خود مشورت کنند تا تمرین‌هایی متناسب با وضعیت جسمانی و شرایط بیماری‌شان انتخاب کنند.
متخصصان تاکید کردند: تشخیص زودهنگام، دسترسی به درمان مناسب، پیگیری منظم پزشکی، تغذیه سالم و فعالیت بدنی متناسب می‌توانند به مدیریت بهتر علائم و حفظ کیفیت زندگی مبتلایان کمک کنند. در کنار مراقبت‌های پزشکی، حمایت خانواده، محیط کار و جامعه نیز اهمیت دارد زیرا بسیاری از مشکلات افراد مبتلا به آرتریت، ازجمله خستگی مزمن و دشواری انجام فعالیت‌های روزانه، ممکن است برای دیگران قابل مشاهده نباشد.
شعار «به رویاهای خود برسید» در روز جهانی آرتریت ۲۰۲۶ نیز بر همین موضوع تاکید دارد که افراد مبتلا، با وجود محدودیت‌های ناشی از بیماری، باید امکان دنبال کردن اهداف شخصی، حفظ استقلال و مشارکت در زندگی اجتماعی را داشته باشند.
انتهای پیام
