اورنگ ایلامی، سه‌شنبه ۲۱ مهر در نشست دانشگاه علوم پزشکی شیراز اظهار کرد: مدیریت کاهش خطر بلایا یکی از الزامات اساسی برای حفاظت از سلامت جمعیت و حفظ پایداری نظام سلامت است. در رویکردهای نوین، به‌جای تمرکز صرف بر واکنش به پیامدهای حوادث، شناسایی نظام‌مند خطرها، جلوگیری از ایجاد خطرات جدید، کاهش خطرات موجود و تقویت ظرفیت‌های آمادگی و پاسخ در اولویت قرار گرفته است.
وی افزود: بر همین اساس، مدیریت خطر بلایا باید به‌عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از برنامه‌ریزی توسعه و سیاست‌گذاری سلامت دنبال شود، نه اینکه تنها در زمان وقوع حادثه یا مناسبت‌های مرتبط مورد توجه قرار گیرد.
شدت مخاطره به‌تنهایی تعیین‌کننده خسارت نیست
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز با اشاره به عوامل مؤثر بر شکل‌گیری خطر بلایا بیان کرد: خطر حاصل برهم‌کنش مخاطرات، میزان مواجهه، آسیب‌پذیری و ظرفیت‌های مقابله‌ای است؛ بنابراین، شدت یک مخاطره به‌تنهایی میزان خسارت‌ها و پیامدهای آن برای سلامت را مشخص نمی‌کند.
ایلامی ادامه داد: نحوه استقرار جمعیت و زیرساخت‌ها، شرایط اجتماعی و اقتصادی خانوارها، میزان آمادگی جامعه و عملکرد سامانه‌های هشدار، پاسخ و حمایت نیز در تعیین پیامدهای بلایا نقش دارند. از این منظر، عبور از اقدامات پراکنده و حرکت به سمت برنامه‌ریزی مبتنی بر ارزیابی خطر و تصمیم‌گیری بر پایه شواهد، ضرورتی اساسی است.
آمادگی خانواده‌ها برای کاهش آسیب‌های ناشی از بلایا
وی با تأکید بر نقش خانواده‌ها و جوامع محلی در کاهش پیامدهای حوادث اظهار کرد: تقویت تاب‌آوری از محیط خانواده آغاز می‌شود. شناخت مخاطرات، آگاهی از شیوه‌های دریافت هشدار و اطلاع‌رسانی، آشنایی با اقدامات اولیه در شرایط اضطراری و آمادگی برای مواجهه با اختلال در خدمات ضروری، می‌تواند آسیب‌پذیری اعضای خانواده را کاهش دهد.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز افزود: ایجاد این ظرفیت‌ها به آموزش مستمر، اطلاع‌رسانی هدفمند و مشارکت فعال مردم در برنامه‌های آمادگی و کاهش خطر نیاز دارد.
شبکه‌های بهداشت و درمان در مسیر ارتقای آمادگی مناطق
ایلامی، شبکه‌های بهداشت و درمان شهرستان‌ها را از ظرفیت‌های مهم نظام سلامت برای اجرای برنامه‌های کاهش خطر دانست و گفت: این شبکه‌ها می‌توانند با استفاده از توان واحدهای تخصصی، مشارکت جوامع محلی و هماهنگی با دستگاه‌های مسئول، برنامه‌هایی متناسب با شرایط و مخاطرات هر منطقه تدوین و اجرا کنند.
وی مستندسازی اقدامات، ثبت تجربه‌ها و درس‌آموخته‌ها، شناسایی و پیگیری نواقص و استفاده از نتایج پایش برای اصلاح برنامه‌ها را از عوامل مؤثر در بهبود مستمر عملکرد برشمرد و افزود: این فرایند، زمینه یادگیری از حوادث و ارتقای آمادگی برای مواجهه با شرایط مشابه را فراهم می‌کند.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی شیراز بیان کرد: برنامه‌های کاهش خطر بلایا باید به نتایجی پایدار و قابل ارزیابی منجر شوند؛ به‌گونه‌ای که جامعه شناخت بیشتری از مخاطرات داشته باشد، خانوارها آماده‌تر باشند و مراکز سلامت بتوانند در شرایط اختلال نیز خدمات ضروری را حفظ کنند.
ایلامی در پایان تأکید کرد: تحقق این هدف مستلزم نهادینه‌سازی فرهنگ پیشگیری، تقویت هماهنگی بین‌بخشی و توجه مستمر به آمادگی و تاب‌آوری در همه سطوح نظام سلامت و جامعه است.
انتهای پیام
