سازمان ملل متحد هر سال، ۱۵ اکتبر را به‌عنوان روز جهانی زنان روستایی گرامی می‌دارد تا نقش این زنان ازجمله زنان بومی در توسعه کشاورزی و روستایی، بهبود امنیت غذایی و کاهش فقر مورد توجه قرار گیرد. این روز نخستین بار در سال ۲۰۰۸ انتخاب شد و هدف آن افزایش آگاهی درباره مشارکت زنان روستایی و چالش‌های پیش روی آنان است.
وب‌سایت تایم گزارش کرد، شعار سال جاری این مناسبت، «زنان کشاورز روستایی؛ حافظان مادر طبیعت» است که بر نقش زنان در حفظ بذرها، حفاظت از تنوع زیستی، مدیریت منابع آب و احیای زمین‌های تخریب‌شده تاکید دارد. زنان روستایی علاوه بر تامین مواد غذایی و حفظ معیشت خانوارها، در حفاظت از منابع طبیعی و مقابله با پیامدهای تغییرات اقلیمی نقش مهمی ایفا می‌کنند.
سازمان ملل گزارش کرد، زنان روستایی در مقایسه با مردان از فرصت‌های محدودتری برای دسترسی به زمین، اعتبارات مالی، نهاده‌های کشاورزی، فناوری و بازارهای فروش برخوردارند و محصولات آنان نیز اغلب با قیمت پایین‌تری به فروش می‌رسد. موانع ساختاری و هنجارهای اجتماعی تبعیض‌آمیز، مشارکت آنان در تصمیم‌گیری‌های اقتصادی و اجتماعی را محدود کرده و بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌هایشان بدون دستمزد مانده است.
بر اساس آمارهای منتشرشده در گزارش‌های مرتبط با زنان روستایی، این زنان حدود ۴۰ درصد نیروی کار کشاورزی جهان را تشکیل می‌دهند اما فقط مالک حدود ۱۵ درصد زمین‌های کشاورزی هستند. همچنین، برآوردها نشان می‌دهد در صورت دسترسی برابر زنان به منابع تولید، عملکرد مزارع می‌تواند ۲۰ تا ۳۰ درصد افزایش یابد و غذای مورد نیاز ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیون نفر دیگر تامین شود.
چالش‌های زنان در کشاورزی و دامداری
زنان روستایی در فعالیت‌های کشاورزی و دامداری با مشکلات متعددی از جمله ساعات کاری طولانی، گرمای شدید، کمبود آب و دسترسی محدود به خدمات درمانی مواجه هستند. برخی از آنان حتی در دوران بارداری ناچارند به فعالیت در مزارع ادامه دهند و همچنین، تماس با فضولات دامی، کار در محیط‌های نامناسب و قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی کشاورزی می‌تواند سلامت آنان را به خطر بیندازد.
تغییرات اقلیمی نیز با افزایش دما، تغییر الگوهای بارندگی و تشدید کمبود آب، فشار بیشتری بر زنان کشاورز و دامدار وارد کرده است. از این رو، آموزش روش‌های صرفه‌جویی در مصرف آب، مدیریت پسماندهای دامی، استفاده ایمن از سموم کشاورزی و محافظت از دام‌ها در برابر گرمای شدید، از جمله اقداماتی است که می‌تواند به بهبود شرایط کاری و کاهش خطرات شغلی این زنان کمک کند.
ضرورت توانمندسازی مالی و دسترسی به فناوری
وب‌سایت نیوز گزارش کرد، آموزش‌های کاربردی متناسب با نیازهای زنان روستایی، به‌ویژه در محل زندگی و کار آنان، اهمیت زیادی دارد. این آموزش‌ها باید علاوه بر ایمنی شغلی و مدیریت منابع طبیعی، موضوعاتی مانند سلامت دام، مقابله با گرما و مدیریت درآمد را نیز پوشش دهند. سواد مالی و دیجیتال نیز یکی دیگر از عوامل موثر در توانمندسازی زنان روستایی است.
دریافت دستمزد یا کمک‌های دولتی به‌تنهایی به معنای استقلال مالی نیست زیرا برخی از زنان، با وجود داشتن تلفن همراه یا حساب بانکی، با نحوه استفاده ایمن از خدمات مالی دیجیتال، پس‌انداز و شناسایی کلاهبرداری‌های مالی آشنایی کافی ندارند. آموزش در این زمینه می‌تواند به زنان کمک کند درآمد خود را مستقلانه مدیریت، از اطلاعات شخصی و مالی خود محافظت کنند و با اطمینان بیشتری از خدمات بانکی و ابزارهای دیجیتال بهره ببرند.
تاکید فائو بر افزایش فرصت‌های اقتصادی زنان
یو زد دیلی گزارش کرد، سازمان خواربار و کشاورزی ملل متحد (فائو) بر ضرورت افزایش دسترسی زنان کشاورز به زمین، منابع مالی، دانش تخصصی، فناوری‌های نوین و بازارها تاکید کرده است. این سازمان، تقویت مهارت‌های زنان و افزایش مشارکت برابر آنان در نظام‌های کشاورزی و غذایی را از عوامل موثر در ارتقای جایگاه اقتصادی و اجتماعی زنان و توسعه کشاورزی پایدار می‌داند.
برگزاری نشست‌های تخصصی، توسعه همکاری میان کشاورزان و مراکز تحقیقاتی، حمایت از کارآفرینی زنان و فراهم کردن فرصت‌های برابر برای عرضه محصولات کشاورزی ازجمله اقداماتی است که می‌تواند به افزایش بهره‌وری و تقویت امنیت غذایی کمک کند.
در مجموع، روز جهانی زنان روستایی فرصتی برای توجه به نقش این زنان در تولید غذا، حفاظت از محیط زیست و توسعه جوامع روستایی است. کارشناسان و نهادهای بین‌المللی بر این باورند که رفع موانع اقتصادی، بهبود شرایط کاری، دسترسی به آموز، فناوری و افزایش مشارکت زنان در تصمیم‌گیری‌ها می‌تواند زمینه‌ساز کاهش فقر، تقویت امنیت غذایی و حرکت به سوی نظام‌های کشاورزی پایدارتر باشد.
انتهای پیام
