مصطفی بوعذار در گفت‌وگو با ایسنا خوزستان، با اشاره به جایگاه حافظ در فرهنگ و زندگی ایرانیان اظهار کرد: حافظ از معدود شاعران بزرگی است که شعرش با لحظه‌های مختلف زندگی مردم پیوند خورده است؛ از سفره‌های نوروزی و فال حافظ گرفته تا لحظات اندوه، شادی، عشق و خلوت‌های شخصی. بااین‌حال، حضور پررنگ اشعار او در زندگی روزمره لزوماً به معنای شناخت کافی جامعه از ابعاد شخصیتی، اندیشه‌ها و جهان‌بینی این شاعر بزرگ نیست.
وی افزود: یکی از آسیب‌های جدی در مواجهه با مفاخر ادبی، نگاه صرفاً مناسبتی و زینتی به آن‌هاست. گاهی به برگزاری مراسم بزرگداشت، سخنرانی و قرائت اشعار بسنده می‌کنیم، اما کمتر به این پرسش می‌پردازیم که این برنامه‌ها چه تأثیری بر افزایش شناخت عمومی از مفاخر ادبی و انتقال اندیشه‌های آنان به نسل جدید داشته‌اند.
بوعذار ادامه داد: حافظ صرفاً نامی در تقویم فرهنگی کشور نیست، بلکه بخش مهمی از هویت ادبی و حافظه تاریخی ایرانیان به شمار می‌رود. بنابراین، پاسداشت او باید از سطح مراسم تشریفاتی فراتر برود و به برنامه‌ای مستمر برای معرفی اندیشه‌ها و ظرفیت‌های ادبی و انسانی آثارش تبدیل شود.
ظرفیت‌های مغفول تئاتر و تلویزیون در معرفی حافظ
این شاعر و مدیر فرهنگی با اشاره به نقش هنرهای نمایشی و رسانه‌ها در معرفی مفاخر ادبی بیان کرد: تئاتر و تلویزیون ظرفیت قابل‌توجهی برای نزدیک کردن مخاطب امروز به جهان فکری شاعران بزرگی همچون حافظ دارند. هنر نمایش می‌تواند با بهره‌گیری از روایت، تصویر، موسیقی و بازیگری، مفاهیم عمیق ادبی را به تجربه‌ای ملموس برای مخاطب تبدیل کند و تلویزیون نیز با تولید مجموعه‌های نمایشی، مستندهای خلاقانه و برنامه‌های ترکیبی می‌تواند این شناخت را در سطح گسترده‌تری توسعه دهد.
وی تصریح کرد: با وجود این ظرفیت‌ها، هنوز سیاست‌گذاری شفاف، منسجم و راهگشایی برای تولید آثار فاخر نمایشی و تلویزیونی با محوریت مفاخر ادبی وجود ندارد. مشخص نیست که در یک برنامه بلندمدت فرهنگی، چه سهمی برای معرفی شاعران بزرگ ایران در نظر گرفته شده و چه سازوکاری برای حمایت از نویسندگان، پژوهشگران، کارگردانان و هنرمندان فعال در این حوزه پیش‌بینی شده است.
دبیر جشنواره ادبی خوزخندان خاطرنشان کرد: تولید آثار ارزشمند درباره مفاخر ادبی به برنامه‌ریزی مستمر، پژوهش دقیق و حمایت هدفمند نیاز دارد. نمی‌توان انتظار داشت که با چند برنامه مناسبتی و تولیدات مقطعی، شناخت نسل جوان از ادبیات کلاسیک و شخصیت‌های برجسته آن به شکل مؤثری افزایش یابد.
شعر حافظ؛ پیوندی میان رنج انسان، عشق و معرفت
بوعذار با اشاره به ویژگی‌های محتوایی اشعار حافظ گفت: یکی از وجوه ماندگار شعر حافظ، پرداختن به مفاهیم انسانی و ارزش‌های والایی است که با دردها، دغدغه‌ها و تجربه‌های زندگی انسان پیوند دارند. در کنار این مفاهیم، عشق، معرفت، تأملات عرفانی و جهان ربانی جایگاه ویژه‌ای در شعر او دارند؛ عناصری که به آثار حافظ عمق و ماندگاری بخشیده‌اند.
وی افزود: همین ظرفیت‌های فکری و معنوی سبب شده است که شعر حافظ در دوره‌های مختلف تاریخی همچنان مورد توجه مردم قرار بگیرد. بااین‌حال، برای انتقال این میراث به نسل جدید باید زبان و شیوه‌های معرفی آن را متناسب با نیازهای فرهنگی و ارتباطی جامعه امروز انتخاب کنیم.
این فعال فرهنگی تأکید کرد: شناخت حافظ نباید به گروهی از استادان ادبیات و علاقه‌مندان حرفه‌ای شعر محدود بماند. نوجوانان و جوانان نیز باید فرصت پیدا کنند تا با ابعاد مختلف شخصیت، اندیشه و آثار او آشنا شوند. این هدف با شیوه‌های خلاقانه آموزشی، تولیدات رسانه‌ای باکیفیت و آثار نمایشی مبتنی بر پژوهش امکان‌پذیر است.
ضرورت عبور از نگاه مناسبتی به مفاخر ادبی
دبیر جشنواره ادبی خوزخندان گفت: بزرگداشت حافظ زمانی می‌تواند به یک رویداد فرهنگی اثرگذار تبدیل شود که نتیجه آن در افزایش آگاهی عمومی، تقویت ارتباط نسل جدید با ادبیات فارسی و شکل‌گیری تولیدات هنری ماندگار قابل مشاهده باشد.
بوعذار افزود: حافظ همچنان در زندگی مردم حضور دارد؛ از فال‌های شب یلدا و سفره‌های نوروزی تا لحظات عاشقانه و عاطفی. مسئله این است که این حضور فرهنگی باید با شناخت عمیق‌تر از اندیشه و جهان ادبی او همراه شود.
وی تأکید کرد: اگر می‌خواهیم مفاخر ادبی ایران در ذهن و زندگی نسل‌های آینده زنده بمانند، باید از ستایش صرف آن‌ها عبور کنیم و زمینه شناخت، گفت‌وگو و بازآفرینی هنری آثارشان را فراهم آوریم. تئاتر و تلویزیون می‌توانند در این مسیر نقش‌آفرین باشند؛ به شرط آنکه تولید آثار فاخر درباره مفاخر ادبی به یک اولویت پایدار در سیاست‌گذاری فرهنگی تبدیل شود.
انتهای پیام
