مهدی زندیه‌وکیلی ۲۳ مهر در همایش روز نخبگان استان مرکزی، با اشاره به ظرفیت‌های تاریخی و علمی این استان اظهار کرد: استان مرکزی با برخورداری از حدود دو درصد جمعیت و وسعت کشور، در طول تاریخ خاستگاه شمار قابل توجهی از دانشمندان، اندیشمندان و شخصیت‌های اثرگذار در عرصه‌های مختلف بوده است؛ ظرفیتی که ضرورت توجه جدی به شناسایی، پرورش و حمایت از استعدادهای جوان را دوچندان می‌کند.
وی با بیان اینکه برخورداری از استعداد و توان علمی به‌تنهایی برای تبدیل‌شدن به یک چهره اثرگذار کافی نیست، افزود: کشف استعدادها، فراهم‌کردن زمینه رشد و پرورش آنها و تقویت روحیه تلاش، پشتکار، خستگی‌ناپذیری و مسئولیت‌پذیری، از عوامل اصلی تبدیل نخبگان به مفاخر ملی است.
استاندار مرکزی ادامه داد: بررسی تجربه شخصیت‌های برجسته علمی و اجتماعی نشان می‌دهد که اثرگذاری آنان صرفاً به دانش تخصصی محدود نبوده، بلکه تلاش مستمر، دغدغه خدمت به جامعه و توانایی اثرگذاری در حوزه‌های مختلف، نقش مهمی در موفقیت آنها داشته است.
زندیه‌وکیلی با اشاره به توسعه آموزش عالی پس از انقلاب اسلامی تصریح کرد: گسترش دانشگاه‌ها و فراهم‌شدن امکان تحصیل در شهرهای مختلف، زمینه دسترسی گسترده‌تر جوانان به آموزش عالی را فراهم کرده است. استان مرکزی نیز با برخورداری از بیش از ۷۰ واحد دانشگاهی، ظرفیت قابل توجهی برای شناسایی استعدادها و تربیت نیروی انسانی متخصص دارد.
وی با تأکید بر ضرورت پیوند میان دانش و نیازهای واقعی جامعه بیان کرد: فعالیت‌های علمی زمانی به بیشترین اثربخشی می‌رسند که بتوانند به حل مسائل کشور، توسعه فناوری، ارتقای تولید و رفع نیازهای صنعت و جامعه منجر شوند؛ ازاین‌رو، باید زمینه حضور مؤثرتر نخبگان در عرصه‌های اجرایی، صنعتی و اجتماعی فراهم شود.
استاندار مرکزی در ادامه با اشاره به بازسازی واحدهای صنعتی آسیب‌دیده در جریان حملات اخیر گفت: برخی واحدهای صنعتی در این حوادث آسیب دیدند که برخی از آنها خسارت‌های سنگینی متحمل شدند، اما بخش عمده این واحدها با اتکا به دانش فنی، توان مهندسی و ظرفیت داخلی بازسازی شدند. این تجربه نشان می‌دهد که دانش بومی و توان تخصصی نیروی انسانی از مهم‌ترین پشتوانه‌های تداوم تولید و توسعه صنعتی کشور است.
زندیه‌وکیلی همچنین بر ضرورت حمایت عملی از طرح‌های نخبگانی و شرکت‌های دانش‌بنیان تأکید کرد و افزود: با استفاده از ظرفیت صندوق پژوهش و فناوری استان و همکاری پارک علم و فناوری، امکان حمایت مالی از طرح‌های فناورانه و کمک به شکل‌گیری شرکت‌های دانش‌بنیان فراهم شده است. نخبگان می‌توانند با ارتباط مستقیم با این مجموعه‌ها، مسیر تبدیل ایده‌های علمی به محصولات و خدمات کاربردی را دنبال کنند.
وی با بیان اینکه نباید از نخبگان انتظار داشت تمام مراحل تجاری‌سازی و توسعه یک ایده را به‌تنهایی انجام دهند، اظهار کرد: هر فرد باید بتواند در حوزه تخصصی خود به بالاترین سطح توانمندی برسد و برای توسعه فعالیت‌هایش از ظرفیت‌های موجود، همکاری‌های تخصصی و مشارکت بخش خصوصی استفاده کند.
استاندار مرکزی در بخش دیگری از سخنان خود، مهاجرت علمی را موضوعی نیازمند نگاه واقع‌بینانه دانست و گفت: ادامه تحصیل و فعالیت پژوهشی نخبگان در مراکز علمی معتبر جهان، لزوماً به معنای از دست رفتن سرمایه انسانی کشور نیست؛ مسئله اصلی، حفظ ارتباط این افراد با ایران و فراهم‌کردن زمینه انتقال دانش، سرمایه‌گذاری، همکاری پژوهشی و راه‌اندازی کسب‌وکار در داخل کشور است.
زندیه‌وکیلی افزود: توسعه ابزارهای ارتباطی و فناوری‌های نوین این امکان را فراهم کرده است که متخصصان ایرانی خارج از کشور نیز در پیشرفت علمی و اقتصادی ایران نقش داشته باشند؛ بنابراین، باید برای تقویت پیوند این افراد با ظرفیت‌های داخلی برنامه‌ریزی کرد.
وی با تأکید بر ابعاد گوناگون نخبگی خاطرنشان کرد: اثرگذاری اجتماعی، توانایی ایجاد تحول، مسئولیت‌پذیری و تعهد حرفه‌ای نیز در کنار تخصص علمی اهمیت دارد. بسیاری از افرادی که بدون برخورداری از جایگاه‌های مدیریتی یا شهرت اجتماعی، وظایف خود را با وجدان کاری و دقت انجام می‌دهند، در حفظ و پایداری جامعه نقش تعیین‌کننده‌ای دارند.
استاندار مرکزی با اشاره به ضرورت تقویت نقش نخبگان در حوزه‌های اجتماعی و فرهنگی نیز گفت: نخبگان علاوه بر فعالیت در رشته تخصصی خود، می‌توانند با افزایش ارتباط با جوانان و دانشجویان و انتقال تجربه و آگاهی، در ارتقای شناخت اجتماعی و تقویت مسئولیت‌پذیری نسل جوان نقش‌آفرین باشند.
زندیه‌وکیلی در پایان بر پیگیری مستمر مطالبات مطرح‌شده در نشست نخبگان تأکید کرد و گفت: مسائل این حوزه باید با مشارکت دانشگاهیان، مدیران اجرایی و مجموعه‌های مرتبط بررسی و برای آنها راهکار عملی تعریف شود. هدف آن است که پیشنهادها از مرحله طرح و گفت‌وگو فراتر بروند و با تعیین مسیر پیگیری و تقسیم مسئولیت‌ها، به نتایج ملموس منجر شوند.
برای توانمندی‌های علمی نخبگان، پیوست فرهنگی و اجتماعی تعریف شود
عبدالرضا حاج‌علی‌بیگی فرماندار اراک نیز در این جلسه با اشاره به تأکیدات رهبر شهید انقلاب درباره جایگاه نخبگان و برخورداری آنان از استعدادها و ظرفیت‌های ویژه، افزود: نقش‌آفرینی اجتماعی نخبگان باید در کنار پیشرفت علمی، با ارزش‌های توحیدی، هویت ملی و ریشه‌های فرهنگی و تاریخی جامعه پیوند داشته باشد.
فرماندار ساوه با اشاره به مطالعات انجام‌شده در چارچوب سند مهندسی فرهنگی استان مرکزی بیان کرد: در بررسی‌های صورت‌گرفته با مشارکت جمعی از استادان و صاحب‌نظران، ضعف هویت به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مسائل استان شناسایی شده است؛ مسئله‌ای که بخشی از آن را باید در تحولات اقتصادی و اجتماعی چند دهه اخیر جست‌وجو کرد.
وی ادامه داد: استان مرکزی طی حدود ۶۰ سال گذشته، از ساختار اقتصادی متکی بر کشاورزی و صنایع دستی به سمت اقتصاد صنعتی حرکت کرده است؛ تحولی که در کنار پیامدهای اقتصادی، بر هویت بومی و میزان تعلق افراد به خاستگاه فرهنگی و اجتماعی خود نیز تأثیر گذاشته است.
حاج‌علی‌بیگی با اشاره به پژوهش‌های انجام‌شده درباره مهاجرت و هویت اجتماعی نخبگان اظهار کرد: بر اساس یک مطالعه، تمایل برخی نخبگان به مهاجرت به سایر مناطق کشور یا خارج از کشور ناشی از احساس کمبود زیرساخت‌ها و تصوری است که از کم‌توجهی مسئولان نسبت به آنها در ذهن دارند در حالی که بررسی‌های انجام‌شده نشان می‌دهد که احساس ناکافی‌بودن بسترهای رشد و حمایت، لزوماً با میزان واقعی توجه به نخبگان منطبق نیست؛ ازاین‌رو، شناخت دقیق انتظارات و تقویت ارتباط میان نخبگان و مسئولان اهمیت ویژه‌ای دارد.
فرماندار اراک با تأکید بر ضرورت بازنگری در معیارهای شناسایی و ارزیابی نخبگان تصریح کرد: نباید صرفاً ساحت علمی را ملاک سنجش و ارزیابی نخبگان قرار داد؛ بلکه باید سایر ابعاد شخصیتی، فرهنگی و اجتماعی آنان نیز مورد توجه قرار گیرد و زمینه شکوفایی استعدادها در عرصه‌های مختلف فراهم شود.
وی افزود: اگر برای توانمندی‌های علمی نخبگان، پیوست فرهنگی و اجتماعی مناسبی تعریف نشود و زمینه به‌کارگیری این ظرفیت‌ها در خدمت جامعه و کشور فراهم نباشد، ممکن است پیوند عاطفی و هویتی آنان با شهر، استان و سرزمین خود تضعیف شود.
حاج‌علی‌بیگی با اعلام آمادگی برای همکاری در احیای هیئت‌های اندیشه‌ورز با محوریت هویت و جامعه نخبگان گفت: باید با تمرکز بر تقویت هویت نخبگان، زمینه‌های لازم برای مشارکت مؤثر آنان در توسعه استان فراهم شود و در این مسیر، تأمین بسترهای اجرایی، هزینه‌ها و اعتبارات مورد نیاز نیز مورد توجه قرار گیرد.
زیست‌بوم فناوری و نوآوری استان مرکزی با محوریت نقش‌آفرینی نخبگان در حال بازسازی است
حمید قاسمی، رئیس پارک علم و فناوری استان مرکزی، نیز با اشاره به برنامه‌های در دست اجرا برای بازسازی زیست‌بوم فناوری و نوآوری استان، بر ضرورت تقویت حمایت‌ها از شرکت‌های دانش‌بنیان و بهره‌گیری مؤثرتر از ظرفیت نخبگان در زنجیره فناوری تأکید کرد.
وی اظهار کرد: زیست‌بوم فناوری و نوآوری استان مرکزی در حال ترمیم است و در این مسیر، طراحی جدیدی برای بهره‌گیری بیشتر از نقش و جایگاه نخبگان و تقویت حمایت‌ها از آنان در دستور کار قرار دارد.
قاسمی با اشاره به موضوع تسهیلات شرکت‌های دانش‌بنیان، افزود: اقداماتی در این زمینه در حال انجام است و تلاش می‌شود با بازطراحی شبکه فناوری و نوآوری استان، زمینه حمایت مؤثرتر از شرکت‌هایی که نخبگان مؤسس یا مدیر آنها هستند، فراهم شود.
رئیس پارک علم و فناوری استان مرکزی در ادامه، طرح شهید احمدی‌روشن را از برنامه‌های موفق کشور در زمینه توانمندسازی و به‌کارگیری ظرفیت نخبگان دانست و گفت: الگوی اجرایی این طرح، مدلی به‌روز، پیشرو و اثربخش برای قرارگرفتن نخبگان در زنجیره فناوری و نوآوری است. هسته‌های شکل‌گرفته بویژه در سال‌های اخیر، توانسته‌اند آثار ملموسی بر جای بگذارند و ظرفیت مناسبی برای پیوند توان علمی نخبگان با نیازهای واقعی جامعه و حوزه فناوری ایجاد کنند.
قاسمی ابراز امیدواری کرد طرح شهید احمدی‌روشن در سیاست‌های آینده معاونت علمی و بنیاد ملی نخبگان جایگاه مناسبی داشته باشد و با تقویت نقاط قوت و رفع کاستی‌ها، در کنار سایر برنامه‌های حمایتی، به شکوفایی استعدادهای نخبگانی کشور کمک کند.
حمایت ۳ میلیارد تومانی از طرح‌های حل مسائل استان با مشارکت نخبگان
وحید طهماسبی رئیس بنیاد نخبگان استان مرکزی، با اشاره به پیگیری موضوع مسکن ملی نخبگان، از پیش‌بینی حمایت مالی تا سقف سه میلیارد تومان برای طرح‌های اولویت‌محور و تقاضامحور با هدف بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان در حل مسائل استان نیز خبر داد.
وی با اشاره به رویکرد جدید بنیاد ملی نخبگان در زمینه حل مسائل کشور به دست نخبگان اظهار کرد: در قالب این رویکرد، مسائل اولویت‌دار استان با تعیین استاندار و مشارکت تیم‌های نخبگانی پیگیری می‌شود و برای اجرای طرح‌های مرتبط، حمایت اولیه‌ای به مبلغ سه میلیارد تومان در نظر گرفته شده است. طرح‌های تقاضامحور نیز با هدف پاسخ‌گویی به نیازهای دستگاه‌های اجرایی و بخش‌های مختلف مورد حمایت قرار می‌گیرند و در صورت ارائه درخواست و وجود همراهی لازم، بنیاد می‌تواند تا سقف سه میلیارد تومان از این طرح‌ها پشتیبانی کند.
رئیس بنیاد نخبگان استان مرکزی همچنین بر ضرورت استفاده از ظرفیت‌های قانونی اعتبار مالیاتی برای پیوند مؤثرتر دانشگاه، صنعت و جامعه نخبگانی تأکید کرد و گفت: بهره‌گیری از شیوه‌نامه‌های مرتبط با اعتبار مالیاتی، از جمله شیوه‌نامه همیار صنعت، می‌تواند زمینه مشارکت نخبگان در حل مسائل پژوهشی دانشگاه‌ها، رفع نیازهای صنایع و جذب نیروهای متخصص در بخش خصوصی را فراهم کند.
وی با بیان اینکه آشنایی دانشگاهیان، اعضای هیئت علمی و فعالان صنعتی با ظرفیت‌های این قانون ضروری است، تصریح کرد: با معرفی صحیح این فرصت‌ها و ایجاد ارتباط مؤثر میان دانشگاه و صنعت، می‌توان از ظرفیت اعتبار مالیاتی برای تعریف پروژه‌های کاربردی، حل مسائل فناورانه و استفاده از توان دانشجویان و دانش‌آموختگان در شرکت‌های بزرگ بهره گرفت.
طهماسبی با اشاره به فعالیت‌های بنیاد ملی نخبگان طی دو دهه گذشته اظهار کرد: این بنیاد با هدف شناسایی، هدایت و تکریم جامعه علمی کشور تأسیس شده و در سال‌های گذشته با اجرای طرح‌های مختلف، برای حمایت و نگهداشت نخبگان گام برداشته است.
رئیس بنیاد نخبگان استان مرکزی ادامه داد: امروز جامعه دانشگاهی و علمی کشور می‌تواند در چارچوب رویکردی تازه، نقش مؤثرتری در زیست‌بوم علم، فناوری و نوآوری ایفا کند؛ رویکردی که از تمرکز صرف بر فعالیت‌های علمی به سمت حل مسائل واقعی کشور حرکت می‌کند.
طهماسبی خاطرنشان کرد: بنیاد ملی نخبگان در سال جاری رویکرد «حل مسائل به دست نخبگان» را با هدف بهره‌گیری از توان علمی و تخصصی این قشر در حوزه‌های صنعت و مدیریت اجرایی کشور دنبال می‌کند تا نخبگان علمی در کنار مدیران و نخبگان اجرایی، در مسیر رفع چالش‌های کشور نقش‌آفرینی کنند.
انتهای پیام
