عروسک‌ها و کلاه‌های رنگارنگ، حاصل هنر دستان دخترانی است که با وجود معلولیت جسمی بخشی از زیبایی‌های زندگی را در میان رنگ‌های کاموا و نقش‌هایی می‌بینند و با حوصله و عشق می‌بافند. برای آن‌ها، هر کلاف کاموا آغاز خلق چیزی تازه است و هر عروسک و کلاه، تکه‌ای از دنیایی که با هنر خود ساخته‌اند، دنیایی که در آن، زندگی با بافتن گره می‌خورد و امید در میان رنگ‌ها جان می‌گیرد.
این هنر برای آن‌ها تنها راهی برای گذراندن روزها نیست، بخشی از زندگی و مسیری است که با هر رج بافت، ادامه پیدا می‌کند. مسیری که اگرچه ممکن است با دشواری‌هایی همراه باشد، اما در تار و پودش ذوق، تلاش و علاقه جریان دارد.
طوبی، خانه هنر و یادگیری
در قالب تور رسانه‌ای بهزیستی، راهی آموزشگاه توان‌یار شاخه طوبی می‌شویم، ساختمان تمیز، حیاط سرسبز و دنج و برخورد گرم و صمیمی آدم‌هایی که اصالت و مهربانی در رفتارشان پیداست، از همان ابتدا حس خوبی به من می‌دهد، حسی که شیرینی این روایت را پیش از آنکه حتی آغازش کنم، به دلم می‌نشاند.
وارد نخستین اتاق که می‌شوم، دیوارهای آراسته به نقاشی‌های دکوراتیو و بافتنی‌های رنگارنگ، چشمم را می‌گیرند. هر گوشه، نشانی از ذوق و سلیقه‌ای دارد که در خلق این آثار به کار رفته است، انگار رنگ‌ها و نقش‌ها، بی‌آنکه کلامی بگویند، از دنیای هنرمندانی روایت می‌کنند که با دستانشان زیبایی می‌آفرینند. من که خودم عاشق نقاشی و دنیای رنگ‌ها هستم، با دیدن این صحنه‌ها نمی‌توانم لبخند نزنم.
الهه، میان رویای کنکور و دنیای رنگارنگ کامواها
الهه، دختر ۱۸ ساله با چهره‌ای آرام، مشغول بافتن کلاه است. وقتی از او درباره فعالیتش در آموزشگاه توان‌یاری طوبی می‌پرسم، از تجربه شش‌ساله‌اش در این مرکز می‌گوید: من اینجا بافتنی، گلدوزی و نقاشی دکوراتیو را آموخته‌ام و برخی از مواقع برای سرگرمی می‌آییم.
او که دانش‌آموز پایه دوازدهم است، در گفت‌وگو با ایسنا می‌افزاید: چهارشنبه‌ها کلاس ندارم و به همین دلیل به آموزشگاه می‌آیم تا وقتم را با انجام کارهای هنری بگذرانم. البته این به معنای کنار گذاشتن درس و کنکور نیست و در کنار فعالیت‌های هنری، برای درس خواندن هم وقت می‌گذارم.
کمی آن‌طرف‌تر، خاطره که به‌تازگی کنکور را پشت سر گذاشته، سرگرم بافتنی است. او از نتیجه کنکورش می‌گوید: رشته ریاضی‌فیزیک خوانده‌ام و رتبه ۱۲۰۰ را به دست آورده‌ام. علاقه‌مند به رشته مهندسی مکانیک هستم و امیدوارم بتوانم در دانشگاه تهران ادامه تحصیل کنم.
در میان صحبت‌ها، با شوخی به دوستانش می‌گویم که شیرینی قبولی خاطره را گرفته‌اند. با خنده جواب می‌دهند: «آره، همان روز اول خوردیم!»
کمی آنطرف، کوثر ۱۶ ساله آرام و بی‌صدا در گوشه‌ای نشسته و بافتنی تازه‌ای را آغاز کرده است. او که امروز به دلیل سرماخوردگی به مدرسه نرفته، لابه‌لای بافتن از وضعیت درس و مدرسه‌اش به ایسنا می‌گوید: هنوز امسال کلاس چهارم می‌روم و بنابه شرایطی نتوانستم درس بخوان.
وقتی به او می‌گویم که برای یادگیری و ادامه تحصیل هیچ‌وقت دیر نیست، لبخندی کم‌رنگ زده و سرش را پایین می‌اندازد.
کوثر کم‌حرف است و برای شنیدن حرف‌هایش باید با او سر صحبت را باز کرد. وقتی از آموخته‌هایش در آموزشگاه می‌پرسم، می‌گوید: بافتنی، گلدوزی، نقاشی و سفالگری را یاد گرفته‌ام.
سپس با اشاره به نقاشی‌های روی دیوار اضافه می‌کند: بعضی از آن‌ها را خودم کشیده‌ام.
در میان دختران، پریا با چشمان رنگی و چهره‌ای خجالتی نشسته و در سکوت، کار دوستانش را تماشا می‌کند. وقتی از او می‌پرسم چرا بافتنی نمی‌بافد، آرام جواب می‌دهد: هنوز دو هفته هم نشده که به آموزشگاه آمده‌ام.
پریای ۱۰ ساله، دانش‌آموز پایه سوم ابتدایی است و می‌گوید: کلاس اول را دو بار خوانده‌ام و فعلاً ترجیح می‌دهم بیشتر تماشا کنم و با فضای آموزشگاه آشنا شوم.
از پودر کاکائو تا لبخندهای رنگی
بوی کاکائو و شکلات در فضای آموزشگاه پیچیده و مرا به سمت آشپزخانه می‌کشاند. سرکی به داخل می‌کشم، چند دختر سندروم داون با لباس‌های رنگارنگ، دور مربی جمع شده‌اند و با اشتیاق، فوت‌وفن درست کردن کیک یخچالی را یاد می‌گیرند.
هر کدام کاری به عهده گرفته‌اند، ساحل آرد می‌آورد، الهام پودر کاکائو را آماده می‌کند و کوثر سراغ وسایل تزیین کیک می‌رود. دست‌ها مشغول‌اند و نگاه‌ها با کنجکاوی، حرکات مربی را دنبال می‌کنند. قرار نیست یک نفر به‌تنهایی همه کارها را انجام دهد، اینجا هر کس سهمی دارد و قرار است نتیجه تلاش همه، کیکی باشد که با همکاری یکدیگر آماده می‌شود.
تماشای این صحنه، فراتر از درست کردن یک کیک ساده است، دخترانی که کنار هم یاد می‌گیرند، تجربه می‌کنند و با هر مرحله از کار، مهارتی تازه به دست می‌آورند. عطر شیرین شکلات در آشپزخانه پیچیده، اما آنچه این لحظه را دلنشین‌تر می‌کند، شور و شوق دخترانی است که در کنار هم، طعم همکاری و لذت آموختن را تجربه می‌کنند.
آموزش رایگان مهارت به ۳۵ هنرجوی دارای معلولیت در آموزشگاه توان‌یار طوبی
فاطمه بخشایشی، مدیر آموزشگاه توان‌یار شاخه طوبی، در گفت‌وگو با ایسنا، با اشاره به ارائه آموزش‌های مهارتی در این مرکز اظهار می‌کند: رشته‌های صنایع‌دستی، حسابداری، فناوری اطلاعات (IT) و خدمات آموزشی از جمله حوزه‌هایی هستند که در این آموزشگاه به هنرجویان آموزش داده می‌شوند.
او با اشاره به مشکلات مالی این مجموعه می‌افزاید: مشکلات مالی در همه جا وجود دارد و آموزشگاه ما نیز از این مسئله مستثنی نیست، با این حال، تلاش می‌کنیم با فراهم کردن محیطی مناسب، زمینه یادگیری و فعالیت هنرجویان را فراهم کنیم.
بخشایشی با تأکید بر اهمیت فراهم کردن فضایی امن و به دور از تمسخر و قضاوت برای افراد دارای معلولیت می‌گوید: یکی از تفاوت‌های اینجا با برخی محیط‌های دیگر، این است که هنرجویان می‌توانند بدون نگرانی از تمسخر شدن، در کنار افرادی باشند که شرایط مشابهی دارند و با آرامش به یادگیری بپردازند.
او با اشاره به نحوه ثبت‌نام هنرجویان ادامه می‌دهد: برخی از افراد از طریق اداره بهزیستی به این مرکز معرفی می‌شوند. پس از بررسی شرایط، این افراد به‌صورت رایگان ثبت‌نام می‌شوند. همچنین اگر خانواده‌هایی به دلایل مختلف، معلولیت فرزند خود را پنهان کرده باشند، تلاش می‌کنیم شرایط حضور و آموزش رایگان آن‌ها را نیز فراهم کنیم.
مدیر آموزشگاه توان‌یار شاخه طوبی با بیان اینکه در حال حاضر ۳۵ هنرجوی دختر و پسر در این مرکز حضور دارند، گفت: آموزش در این مجموعه برای افراد دارای معلولیت رایگان است و تلاش می‌کنیم متناسب با شرایط و توانایی‌های هر هنرجو، زمینه یادگیری مهارت‌های مختلف را فراهم کنیم.
بخشایشی با اشاره به تولیدات هنری هنرجویان اظهار می‌کند: اگرچه ممکن است برخی از محصولاتی که هنرجویان تولید می‌کنند در حال حاضر بازار فروش گسترده‌ای نداشته باشند، اما برای معرفی و عرضه این آثار برنامه‌ریزی کرده‌ایم. بر همین اساس، در ایام عید امسال در نمایشگاه تبریز غرفه‌ای خواهیم داشت تا محصولات هنرجویان با حضور و مشارکت خود آن‌ها به فروش برسد.
او از برگزاری جلسات مشاوره برای شناسایی علایق و استعدادهای هنرجویان خبر می‌دهد و خاطرنشان می‌کند: در این جلسات تلاش می‌کنیم علاقه‌مندی‌ها و توانایی‌های هر فرد را بشناسیم، چراکه ممکن است هنرجویی به یک هنر خاص علاقه داشته باشد، اما توانایی جسمی یا حرکتی لازم برای انجام آن را نداشته باشد.
بخشایشی ادامه می‌دهد: در چنین شرایطی، با خود هنرجو و خانواده‌اش صحبت می‌کنیم تا ضمن شناخت بهتر شرایط او، بتوانیم زمینه انتخاب رشته‌ای متناسب با توانایی‌هایش را فراهم کنیم. هدف این است که هر هنرجو در مسیری قرار بگیرد که هم به آن علاقه دارد و هم بتواند با توجه به شرایط خود در آن پیشرفت کند.
انتهای پیام
