پایان یک جشنواره لزوماً به معنای پایان مسیر هنرمندان شرکت‌کننده نیست؛ به‌ویژه زمانی که بخش مهمی از شرکت‌کنندگان در ابتدای راه حرفه‌ای خود قرار دارند. نخستین جشنواره استانی تئاتر کاراولی‌های رویش در تبریز، علاوه بر فراهم‌کردن امکان ارائه آثار نمایشی، موضوع حمایت از استعدادهای تازه، انتشار متون نمایشی و فراهم‌کردن زمینه تولید آثار را به‌عنوان بخشی از مسیر آینده تئاتر استان مطرح کرد.
پایان رویش، آغاز شکوفایی
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان‌شرقی روز شنبه ۲۵ مهر در آیین اختتامیه با اشاره به اهمیت برگزاری نخستین دوره جشنواره رویش گفت: اختتامیه این جشنواره را پایان یک فرایند اجرایی نمی‌دانم، بلکه آن را آغاز شکوفایی ظرفیت‌های تازه در زیست‌بوم فرهنگی و هنری آذربایجان‌شرقی می‌دانم؛ سرزمینی که همواره خاستگاه اندیشه و مکاتب فرهنگی اصیل بوده است.
نعمت‌الله پایان افزود: تئاتر تنها یک فن نمایشی یا ابزار سرگرمی نیست، بلکه می‌تواند در بازآفرینی هویت، روشنگری و روایت مسائل جامعه نقش‌آفرین باشد. هنرمند نیز وجدان بیدار جامعه و بازتاب‌دهنده حقیقت است و صحنه تئاتر باید در برابر بی‌عدالتی و بیداد، دشمنان این سرزمین و ظالمان حقیقی همچون رژیم صهیونیستی جنایتکار، رسالت خود را ایفا کند.
وی با اشاره به گزارش دبیرخانه جشنواره بیان کرد: حضور بیش از هزار و ۲۰۰ نفر از شهروندان و تکمیل ظرفیت سالن‌ها در نوبت‌های مختلف اجرا، نشان‌دهنده استقبال مخاطبان و پیوند دوباره مردم با صحنه نمایش است. این استقبال می‌تواند در احیای اقتصاد فرهنگی سالن‌ها نیز مؤثر باشد.
وی تصریح کرد: پخش پیام صوتی پیشکسوتان در آغاز اجراها، ابتکاری برای پاسداشت جایگاه هنرمندان باسابقه و پیوند میان نسل‌های مختلف تئاتر بود. همچنین برگزاری بخش‌های مختلف جشنواره، از نمایشنامه‌نویسی و نمایشنامه‌خوانی تا اجرای صحنه‌ای، به تقویت چرخه تولید اثر از مرحله ایده تا اجرا کمک کرد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی آذربایجان‌شرقی با اشاره به برگزاری کارگاه تخصصی بداهه و خلاقیت در بازیگری توسط الیکا عبدالرزاقی و حضور داوران و استادان تئاتر گفت: این برنامه‌ها به ارتقای دانش و توانایی فنی شرکت‌کنندگان کمک کرد. سیاست اداره‌کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، تداوم حمایت هدفمند از تئاتر اندیشه‌ورز، تولیدمحور، هویت‌ساز و اخلاق‌مدار است و اجازه نخواهیم داد چراغ تولیدات محتوایی و تخصصی در استان خاموش شود.
وی در پایان از دبیر جشنواره، اعضای دبیرخانه، داوران، استادان مدعو، پیشکسوتان، گروه‌های نمایشی و مخاطبان قدردانی کرد و ابراز امیدواری کرد که رویش هنری شکل‌گرفته در این جشنواره، در سال‌های آینده به جریانی پایدار و اثرگذار در فرهنگ و هنر استان تبدیل شود.
رویش بستری برای نخستین تجربه‌های هنری بود
دبیر نخستین جشنواره استانی تئاتر کاراولی‌های رویش، نیز با اشاره به هدف شکل‌گیری این رویداد گفت: رویش با این نگاه شکل گرفت که نخستین تجربه‌های هنری دیده شوند، رشد کنند و به مرحله‌ای پخته‌تر برسند. این گردهمایی فرصتی برای هنرمندانی بود که می‌خواستند تجربه کنند، توانایی‌های خود را محک بزنند و آموخته‌هایشان را ارائه دهند.
رامین ریاضی بیان کرد: جوانان باید بدانند که در کنار نسل‌های دیگر رشد می‌کنند و مسیر پیشرفت را به‌تنهایی طی نمی‌کنند. اگر دغدغه اصلی همه ما تئاتر باشد، خلاقیت، نوآوری، پیشرفت و دیده‌شدن نیز امکان بیشتری برای تحقق پیدا می‌کند.
وی با تشریح روند شکل‌گیری جشنواره بیان کرد: رویش پس از دو سال و نیم تلاش، در بهار ۱۴۰۴ مراحل دریافت مجوز را طی کرد. سپس شورای سیاست‌گذاری جشنواره با حضور مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان، معاون هنری و سینمایی اداره‌کل ارشاد، کارشناس تئاتر استان، منصور حمیدی، حسین اصل‌عبداللهی، علی پوریان، میرمیلاد مهدی‌زاده، مینا پناهی و بنده تشکیل شد.
وی ادامه داد: در این شورا، حسین اصل‌عبداللهی به‌عنوان دبیر اجرایی بخش نمایش صحنه‌ای و نقد تئاتر، علی پوریان به‌عنوان دبیر اجرایی بخش نمایشنامه‌خوانی و میرمیلاد مهدی‌زاده به‌عنوان دبیر اجرایی بخش نمایشنامه‌نویسی انتخاب شدند. همچنین تصمیم گرفته شد از سال‌ها فعالیت منصور حمیدی، پیشکسوت تئاتر و از چهره‌های اثرگذار آموزش تئاتر استان، تجلیل شود.
دبیر جشنواره با اشاره به انتشار فراخوان در پاییز ۱۴۰۴ گفت: در مجموع ۶۸ اثر در بخش صحنه‌ای، ۴۰ اثر در بخش نمایشنامه‌نویسی و ۲۵ اثر در بخش نمایشنامه‌خوانی ثبت‌نام کردند. پس از ارزیابی آثار، ۱۳ نمایش به بخش رقابتی صحنه‌ای، ۱۰ اثر به بخش نمایشنامه‌نویسی و ۶ اثر به بخش نمایشنامه‌خوانی راه یافتند. همچنین کارگاه بداهه و خلاقیت در بازیگری با حضور الیکا عبدالرزاقی برگزار شد.
چهار نمایشنامه منتخب رویش منتشر می‌شوند
دبیر بخش نمایشنامه‌نویسی نخستین جشنواره استانی تئاتر کاراولی‌های رویش، در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به استقبال نویسندگان از این بخش گفت: ۴۰ نمایشنامه برای حضور در جشنواره ثبت‌نام شدند. از میان آثار رسیده، از متخصصانی که سال‌ها در استان در حوزه نمایشنامه‌نویسی فعالیت کرده و تجربه تدریس و آموزش نویسندگی داشتند، دعوت کردیم آثار را بخوانند و در نهایت ۱۰ نمایشنامه برای حضور در مرحله اصلی داوری انتخاب شد.
میرمیلاد مهدی‌زاده ادامه داد: داوری این ۱۰ اثر را نادر برهانی‌مرند، فریدون ولایی و آرمان طیاران بر عهده داشتند. از نظر تعداد آثار، با اتفاقی روبه‌رو شدیم که شخصاً انتظارش را نداشتم. فکر نمی‌کردم در طول این سال‌ها چنین تعداد قابل‌توجهی نمایشنامه نوشته شده باشد و برای حضور در جشنواره ارائه شود.
وی با اشاره به پیشینه نمایشنامه‌نویسی در تبریز بیان کرد: حدود ۱۲۰ تا ۱۳۰ سال از ورود نمایشنامه‌نویسی به شیوه غربی به تبریز می‌گذرد. آخوندزاده نوشتن به این شیوه را در روسیه آغاز کرد و میرزا آقا تبریزی نیز در تبریز در این زمینه فعالیت داشت. تبریز در شکل‌گیری و گسترش نمایشنامه‌نویسی به شیوه غربی نقش مهمی داشت و این جریان بعدها به نقاط دیگر کشور گسترش پیدا کرد.
وی توضیح داد: با وجود این پیشینه طولانی، در دوره‌های مختلف با کمبود نمایشنامه‌نویسان شناخته‌شده روبه‌رو بوده‌ایم و تعداد نویسندگانی که بتوانیم در امتداد این تاریخ از آن‌ها نام ببریم، چندان زیاد نیست. به همین دلیل، ثبت ۴۰ اثر در بخش نمایشنامه‌نویسی جشنواره برای من اتفاق قابل‌توجهی است.
دبیر بخش نمایشنامه‌نویسی جشنواره با اشاره به برنامه انتشار آثار منتخب گفت: قرار است چهار اثر منتخب این بخش در قالب یک مجموعه نمایشنامه منتشر شوند. انتشارات ترنج راهی نو مسئولیت انتشار این مجموعه را بر عهده گرفته و در این زمینه همراه جشنواره بوده است.
وی افزود: همچنین پیش‌بینی می‌کنیم در دوره آینده جشنواره، بخشی مجزا برای تولید صحنه‌ای نمایشنامه‌های این بخش در نظر گرفته شود تا آثاری که در دوره نخست ارزیابی شده‌اند، امکان پیدا کنند از مرحله متن عبور کنند و به اجرا برسند.
وی با تأکید بر اهمیت پیوند آموزش و تولید نمایشنامه گفت: نکته مهم این است که نویسندگان آثار رسیده، در بیشتر موارد دوره‌های نمایشنامه‌نویسی را گذرانده‌اند. این موضوع نشان می‌دهد آموزش نمایشنامه‌نویسی در سال‌های اخیر در تبریز جدی‌تر شده و نتیجه آن را می‌توان در تولید آثاری دید که با وجود نیاز به بازنویسی و کار بیشتر، قابل دفاع و قابل‌قبول هستند و حتی ظرفیت تولید برای صحنه را دارند.
مهدی‌زاده در پاسخ به این پرسش که چرا برخی کارگردانان ممکن است برای اجرای آثار نویسندگان تازه‌کار تردید داشته باشند، بیان کرد: این موضوع را باید به همکاران کارگردان و تهیه‌کننده‌ام بگویم. خودم تجربه انتخاب و اجرای متنی را داشته‌ام که یکی از هنرجویانم نوشته بود. آن اثر را با همان هنرجویان، اما در قالب اجرایی حرفه‌ای در تئاتر شهر تبریز روی صحنه بردم و نتیجه خوبی گرفتم.
وی ادامه داد: وقتی با هنرمندان تازه‌کار کار می‌کنیم، با ذهن‌هایی خلاق و ایده‌هایی روبه‌رو هستیم که هنوز فرصت کافی برای شکل‌گیری و اجرا پیدا نکرده‌اند. در چنین شرایطی می‌توان ایده‌های اجرایی را در کنار ایده‌های موجود در متن پیش برد و به نتایج تازه‌ای رسید. به همین دلیل، با تکیه بر تجربه شخصی‌ام به همکارانم توصیه می‌کنم فرصت همکاری با نویسندگان جوان را از دست ندهند.
وی در پایان سخنانش خاطرنشان کرد: نمایشنامه‌های منتخب رویش پس از انتشار خوانده خواهند شد و به نظرم ایده‌های خلاقانه و متفاوتی در آن‌ها وجود دارد. تئاتر تبریز و استان برای حرکت به سمت تجربه‌های تازه، به نوعی پوست‌اندازی نیاز دارد و این نمایشنامه‌ها می‌توانند زمینه و مقدمه‌ای برای چنین تغییری باشند.
برگزیدگان نخستین جشنواره رویش معرفی شدند
در بخش نقد تئاتر، دانیال صالح‌زاده به‌عنوان برگزیده معرفی شد.
در بخش نمایشنامه‌نویسی، سمانه نوری‌وند رتبه نخست، پرنا فرزانه رتبه دوم و فریده محمدی رتبه سوم را کسب کردند و از میثم آقازاده تقدیر شد.
در بخش نمایشنامه‌خوانی و در بخش خوانشگر زن، محدثه محمودی رتبه نخست، هلیا خان‌حسین‌پور رتبه دوم و مائده آزادی‌فر رتبه سوم را به دست آوردند. همچنین از آرتمیس بوداقی و دینا یوسفی تقدیر شد.
در بخش خوانشگر مرد، کیارش کریمی شایسته تقدیر شناخته شد و امیرعلی بزازی رتبه سوم را کسب کرد. در این بخش رتبه‌های اول و دوم انتخاب نشدند. در بخش خوانشگران نیز بدون اولویت‌بندی، از یاشار دبیری و امین ملکی‌اصل تقدیر شد.
نمایشنامه‌خوانی گردکان در پنجه سرخ به نویسندگی محمد آهکی‌میلانی نیز عنوان پرمخاطب‌ترین اجرای بخش نمایشنامه‌خوانی را به دست آورد.
در بخش نمایش صحنه‌ای، در بخش طراحی بروشور، نمایش سوگ اوفیلیا به طراحی مهدی تاپدوغی و در بخش طراحی لباس، نمایش بوداق معرفی شدند. در بخش طراحی صحنه، نمایش دعوت به طراحی میلاد اهرابی برگزیده شد و در بخش طراحی گریم، اثری انتخاب نشد.
در بخش نمایشنامه‌نویسی آثار صحنه‌ای، نمایش سوگ اوفیلیا نوشته مهدی تاپدوغی و در بخش طراحی موسیقی و افکت، اثر سوگ اوفیلیا به طراحی فرهاد حق‌سالمی معرفی شدند.
در بخش بازیگری زن، شقایق نصیری رتبه نخست، مهدیه صنمی رتبه دوم و آرزو صامت رتبه سوم را کسب کردند. همچنین از نعیمه طباطبایی، هستی نسودی و هلیا گلکاری تقدیر شد.
در بخش بازیگری مرد، فرید شعرباف رتبه نخست، رضا احمدی رتبه دوم و سعید فرزانه‌راد رتبه سوم را به دست آوردند. از آرمین افخمی و نوید موحدی نیز تقدیر شد.
در بخش کارگردانی، سویل پیوند رتبه نخست، آرزو صامت رتبه دوم و رضا احمدی رتبه سوم را کسب کردند.
نمایش‌های سی‌سی، مرگ هیتلر به روایت تلفنچی و بیوه‌های غمگین سالار جنگ نیز بدون اولویت‌بندی برای معرفی به جشنواره استانی انتخاب شدند؛ آثاری که قرار است در مرحله بازبینی نیز بررسی شوند. همچنین نمایش بوداق برای حضور در جشنواره تئاتر کودک باغچه‌بان معرفی شد.
در بخش نمایش صحنه‌ای، نمایش همین امشب عنوان پرمخاطب‌ترین اجرا را به دست آورد و از بازیگران کودک نمایش بوداق نیز تقدیر شد.
به گزارش ایسنا، نخستین دوره جشنواره رویش با معرفی آثار و هنرمندان برگزیده به پایان رسید، اما ادامه مسیر این رویداد به فراهم‌شدن فرصت‌های تازه برای هنرمندان جوان وابسته است. انتشار نمایشنامه‌های منتخب و برنامه‌ریزی برای تولید صحنه‌ای آن‌ها می‌تواند گامی در جهت پیوند آموزش با فعالیت حرفه‌ای باشد؛ مسیری که تحقق آن به تداوم حمایت از نویسندگان، بازیگران و گروه‌های تازه‌کار و فراهم‌کردن امکان تجربه و اجرای آثار نیاز دارد.
انتهای پیام
