به گزارش ایسنا، مراسم رونمایی از رمان «بازمانده» نوشته طیبه گوهری با حضور نویسنده اثر و سخنرانی ابوتراب خسروی و دکتر طاهره جوشکی توسط گالری آبان در مجموعه شیراز مال برگزار شد.
در «بازمانده»، وقایعنگاری به ادبیات تبدیل میشود
ابوتراب خسروی - نویسنده شناختهشده ادبیات داستانی - در این مراسم با اشاره به رونق داستاننویسی زنان در سالهای اخیر، این روند را تحولی مهم در ادبیات معاصر دانست.
او با تأکید بر استمرار طیبه گوهری در مسیر نویسندگی طی سه دهه گذشته، جدیگرفتن ادبیات، انتخاب مضامین جسورانه و پشتکار را از ویژگیهای فعالیت ادبی این نویسنده برشمرد.
خسروی همچنین با اشاره به تجربه گوهری در دو حوزه داستان کوتاه و رمان، توانایی او در هر دو گونه ادبی و موفقیتهایش را یادآور شد.
او درباره رمان «بازمانده» گفت: گوهری در این اثر وضعیتی را ترسیم کرده است که با واقعیت موازی است. از این منظر، این رمان را نقطه عطفی میدانم؛ زیرا در آن، وقایعنگاری به ادبیات تبدیل میشود.
این نویسنده با تأکید بر نقش ادبیات در ماندگاری رویدادهای مهم اجتماعی و تاریخی اظهار کرد: وقایع مهم زمانی در حافظه جمعی ماندگار میشوند که به ادبیات راه پیدا کنند.
خسروی همچنین با اشاره به پیوند میان مضامین ادبی و تحولات اجتماعی، رمان «سووشون» را نمونهای از این رویکرد دانست؛ اثری که با پرداختن به مقطعی خاص از تاریخ، توانسته است بر مخاطبان تأثیر بگذارد.
«بازمانده» صدای گروههایی است که کمتر شنیده شدهاند
در ادامه مراسم طاهره جوشکی - منتقد ادبی-ضمن تبریک انتشار رمان «بازمانده»، به ویژگیهای مختلف این اثر پرداخت و جسارت نویسنده در مواجهه با مسائل سیاسی و اجتماعی و پرداختن به پیچیدگیهای روابط انسانی را از وجوه برجسته آن دانست.
او با اشاره به دشواریهای نگارش و انتشار آثاری با چنین مضامینی، اظهار کرد: طیبه گوهری در روایت مسائل سیاسی، اجتماعی و مناسبات انسانی، چه در مرحله نگارش و چه در مسیر انتشار، رویکردی جسورانه داشته است.
به گفته جوشکی، نویسنده کوشیده است روایت خود را از وقایع سیاسی، اجتماعی و روابط انسانی ارائه دهد و در این مسیر، دغدغههای مربوط به مجوز و انتشار را به مانعی برای بیان دیدگاهش تبدیل نکند.
زبان و تجربهگرایی روایی در کانون توجه
جوشکی زبان رمان «بازمانده» را از دیگر ویژگیهای قابلتوجه آن دانست و گفت که زبان اثر منقح و پرداختشده است.
به گفته او، گوهری در این رمان تلاش کرده است از جنبههای مختلف به زبانسازی بپردازد و ظرفیتهای زبانی خود را بیازماید.
این منتقد با اشاره به سویه سیاسی و اجتماعی رمان افزود که «بازمانده» از منظر کسانی به مسائل جامعه میپردازد که صدایشان کمتر شنیده شده است.
او با بیان اینکه اطلاعات و شناختی از این مسائل وجود داشته، اما این تجربهها کمتر در قالب یک اثر ادبی بازتاب یافتهاند، اظهار کرد که رمان «بازمانده» امکان شنیدهشدن این صداها را در قالب ادبیات فراهم میکند.
جوشکی همچنین با تأکید بر جایگاه شرایط اجتماعی در شکلگیری شخصیتهای داستان توضیح داد که در این رمان، تمرکز صرفاً بر شخصیتها نیست، بلکه تأثیر وضعیت سیاسی و اجتماعی جامعه بر زندگی و مناسبات آنان نیز اهمیت محوری دارد.
نشانهها و نمادها
جوشکی در بخش دیگری از سخنان خود به نقش نشانهها و نمادها در رمان «بازمانده» پرداخت و یادآور شد که توجه به این ویژگی در آثار پیشین طیبه گوهری نیز دیده میشود، اما در این کتاب ابعاد گستردهتری یافته است.
او با اشاره به تصویر فنس در آغاز رمان و روزنههای موجود در آن، این تصویر را واجد معنایی نمادین دانست و کتاب را به روزنهای تشبیه کرد که امکان دیدن و شنیدن آنچه در پس موانع قرار دارد، فراهم میکند.
به گفته جوشکی، نشانهها و نمادها در این اثر به معنا عمق میبخشند و لایههای بیشتری برای خوانش و تفسیر رمان ایجاد میکنند.
او در جمعبندی سخنان خود، «بازمانده» را اثری فراتر از تجربههای پیشین نویسنده در کارنامه ادبی او ارزیابی کرد و جسارت در زبان، فضاسازی و پرداختن به دایره روابط انسانی در بستر دورهای خاص از تحولات اجتماعی را از دلایل این ارزیابی برشمرد.
در بخش پایانی مراسم، طیبه گوهری - نویسنده رمان «بازمانده» - بخشهایی از کتاب را برای حاضران خواند و به پرسشهای مرجان اسماعیلی، مجری و هدایتگر برنامه، درباره چگونگی شکلگیری و انتشار این اثر پاسخ داد.

انتهای پیام