علیرضا صلواتی، چهارشنبه ۲۹ مهر در دومین رویداد اکسپوی بین‌المللی فرصت‌های سرمایه‌گذاری استان اصفهان که در سالن همایش‌های بین‌المللی اتاق بازرگانی اصفهان برگزار شد، با اشاره به اهمیت طرح ملی راه‌آهن سریع‌السیر تهران - قم - اصفهان اظهار کرد: توسعه این طرح می‌تواند در پیشرفت استان اصفهان و کشور نقش مؤثری داشته باشد و زمینه‌ساز ارتقای جایگاه ایران در حوزه حمل‌ونقل و بهره‌گیری از ظرفیت‌های اقتصادی شود. برای بررسی این طرح باید همزمان به ابعاد اجرایی، فنی، اقتصادی و میزان تقاضای سفر توجه کنیم تا تصویر روشنی از اقدامات انجام‌شده و ظرفیت‌های پیش‌رو در اختیار سرمایه‌گذاران قرار گیرد.
ضرورت توسعه شبکه حمل‌ونقل سریع‌السیر
وی با اشاره به وضعیت سفرهای جاده‌ای کشور افزود: یکی از چالش‌های مهم حوزه حمل‌ونقل، حجم بالای سفرهایی است که از طریق شبکه جاده‌ای انجام می‌شود. در این میان، محور تهران - اصفهان از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است و توسعه شبکه ریلی سریع‌السیر می‌تواند در پاسخ‌گویی به تقاضای سفر در این مسیر نقش داشته باشد. برای ارزیابی ضرورت اجرای این طرح، باید تقاضای سفر، وضعیت موجود شبکه حمل‌ونقل و ظرفیت‌های آینده را در کنار یکدیگر بررسی کرد. همچنین لازم است آثار اجرای پروژه در یک دوره زمانی بلندمدت مورد توجه قرار گیرد.
مجری طرح‌های زیربنایی وزارت راه و شهرسازی در استان اصفهان با اشاره به دوره اجرای پروژه و افق بهره‌برداری آن بیان کرد: این طرح باید با نگاهی بلندمدت ارزیابی شود و بررسی‌های اقتصادی آن نیز بر اساس دوره بهره‌برداری و میزان تقاضای پیش‌بینی‌شده انجام گیرد. در ارزیابی‌های انجام‌شده، ارقام متفاوتی درباره میزان تقاضای سالانه سفر مطرح است و باید ظرفیت مورد نیاز شبکه با توجه به روند رشد سفرها و شرایط آینده تعیین شود.
مقایسه اقتصادی با سفر جاده‌ای
صلواتی با تأکید بر ضرورت بررسی همه هزینه‌ها و مزایای سفر گفت: برای مقایسه قطار سریع‌السیر با خودروی شخصی، نمی‌توان صرفاً مدت حرکت وسیله نقلیه را در نظر گرفت. باید تمام زمان سفر، از لحظه خروج مسافر از منزل تا رسیدن به مقصد، محاسبه شود. در این مقایسه، زمان دسترسی به وسیله نقلیه، مدت سفر، شرایط ترافیکی، وضعیت آب‌وهوا و قابلیت اطمینان سفر نیز اهمیت دارد. بنابراین، ارزیابی باید براساس مجموعه‌ای از شاخص‌ها انجام شود تا بتوان تصویری دقیق از مزایای هر شیوه حمل‌ونقل ارائه کرد. در بررسی اقتصادی این پروژه، تنها به زمان سفر توجه نشده است، بلکه هزینه‌ها و منافع مستقیم قابل‌اندازه‌گیری نیز مورد ارزیابی قرار گرفته‌اند.
وی با اشاره به روند اجرای طرح ملی راه‌آهن سریع‌السیر تهران - قم - اصفهان افزود: یکی از پرسش‌های مطرح درباره این پروژه، میزان پیشرفت و اقداماتی است که تاکنون انجام شده است. باید توجه داشت که بخش مهمی از عملیات اجرایی پروژه به اقداماتی اختصاص دارد که ممکن است در نگاه نخست به‌صورت مستقیم قابل مشاهده نباشند. عملیات زیرسازی از بخش‌های عمده و زمان‌بر پروژه به شمار می‌رود و بخش قابل‌توجهی از فعالیت‌های انجام‌شده در همین حوزه قرار دارد. بنابراین، ارزیابی پیشرفت پروژه باید با در نظر گرفتن ماهیت عملیات اجرایی و سهم هر بخش از کل طرح صورت گیرد.
مجری طرح‌های زیربنایی وزارت راه و شهرسازی در استان اصفهان با اشاره به روند پیگیری‌های انجام‌شده خاطرنشان کرد: موضوعات مرتبط با اجرای پروژه در سطوح مختلف کارشناسی و مدیریتی بررسی شده و برای پیشبرد آن، توافق‌هایی با مجموعه‌های مسئول انجام گرفته است. لازم است نتایج کارهای انجام‌شده به‌صورت روشن در اختیار افکار عمومی و سرمایه‌گذاران قرار گیرد تا مشخص شود پروژه در چه مرحله‌ای قرار دارد و چه اقداماتی برای ادامه مسیر پیش‌بینی شده است. در آخرین توافق‌های انجام‌شده با سازمان برنامه و بودجه و مجموعه‌های مرکزی مرتبط، موضوع تأمین مالی و کاهش هزینه‌های اجرای پروژه مورد بررسی قرار گرفته است.
صلواتی گفت: در این چارچوب، رقم‌هایی برای تأمین مالی و مشارکت در اجرای طرح مطرح شده و قرار است مجموعه‌ای از صنایع و فعالان اقتصادی استان اصفهان نیز در این فرایند مشارکت داشته باشند. شهرداری اصفهان، اتاق بازرگانی، فعالان بخش خصوصی، مجموعه‌های صنعتی و پالایشگاهی و دیگر نهادهای اقتصادی از جمله مجموعه‌هایی هستند که ظرفیت مشارکت آن‌ها در تأمین مالی پروژه مطرح شده است. همچنین باید سازوکار مشارکت و نحوه تخصیص منابع در بخش‌های مختلف به‌طور دقیق مشخص شود.
وی با تأکید بر ضرورت تضمین منافع سرمایه‌گذاران توضیح داد: یکی از موضوعات اساسی، ایجاد اطمینان درباره آورده بخش خصوصی و درآمدهای حاصل از اجرای پروژه است. محاسبات اقتصادی باید به‌گونه‌ای انجام شود که سرمایه‌گذار بتواند با آگاهی از هزینه‌ها، درآمدها و ریسک‌های احتمالی، درباره مشارکت در طرح تصمیم‌گیری کند. ارقام مربوط به درآمدهای پروژه بر اساس محاسبات کارشناسی و ارزیابی‌های تخصصی تعیین شده است و مراجع تخصصی نیز این محاسبات را بررسی کرده‌اند. علاوه‌بر درآمدهای مستقیم، صرفه‌جویی در مصرف سوخت نیز از جمله منافع اقتصادی قابل‌محاسبه این طرح است. در بررسی‌های انجام‌شده، رقمی در حدود ۲۲ میلیارد برای صرفه‌جویی سوخت مطرح شده است؛ با این حال، واحد زمانی و مبنای دقیق این رقم باید با مستندات طرح تطبیق داده شود.
مجری طرح‌های زیربنایی وزارت راه و شهرسازی در استان اصفهان اضافه کرد: در این محاسبات، تمرکز بر سه عامل مستقیم بوده که امکان برآورد و محاسبه آن‌ها وجود داشته است. موضوعاتی مانند صرفه‌جویی در زمان، کاهش تصادفات و آثار زیست‌محیطی نیز از منافع مهم اجرای چنین طرحی محسوب می‌شوند، اما در محاسبه مورد اشاره، تمام این آثار وارد نشده‌اند. هدف از ارائه این محاسبات، تشریح مبانی اقتصادی پروژه و نشان‌دادن ظرفیت‌های آن برای سرمایه‌گذاران است؛ ازاین‌رو، همزمان با ارائه توضیحات، مستندات و اقدامات اجرایی انجام‌شده نیز در معرض مشاهده قرار می‌گیرد.
بررسی دوره بازگشت سرمایه و تضمین منافع سرمایه‌گذاران
صلواتی با اشاره به اهمیت دوره بازگشت سرمایه گفت: یکی از موضوعات مهم برای سرمایه‌گذاران، مشخص‌بودن زمان بازگشت منابع مالی و چگونگی تضمین درآمدهای پروژه است. بر اساس محاسبات ارائه‌شده، دوره بازگشت سرمایه برای سرمایه‌گذاران حدود ۱۰ سال پیش‌بینی شده است. ساختار حقوقی و مالی پروژه باید به‌گونه‌ای تنظیم شود که سهم سرمایه‌گذاران، منابع درآمدی و پشتوانه‌های مالی به‌صورت شفاف مشخص باشد. همچنین لازم است سازوکار خروج سرمایه‌گذاران و امکان نقدشوندگی منابع آنان در چارچوب ساختار پیش‌بینی‌شده فراهم شود.
وی ادامه داد: در این زمینه، عرضه سهام نیز به‌عنوان یکی از سازوکارهای مرتبط با مشارکت و نقدشوندگی منابع مطرح شده است تا سرمایه‌گذاران بتوانند بر اساس ضوابط تعیین‌شده از ظرفیت‌های مالی پروژه استفاده کنند. در بررسی طرح، تنها به یک سناریوی اقتصادی اکتفا نشده است، بلکه تحلیلی نیز انجام شده تا مشخص شود در صورت تغییر درآمدها یا افزایش هزینه‌های سرمایه‌گذاری، چه شرایطی برای پروژه ایجاد خواهد شد. برای نمونه، بررسی شده است که اگر درآمدهای پیش‌بینی‌شده پروژه حدود ۲۰ درصد کاهش یابد یا هزینه‌های سرمایه‌گذاری افزایش پیدا کند، چه اثری بر وضعیت اقتصادی طرح خواهد داشت. چنین بررسی‌هایی کمک می‌کند میزان تاب‌آوری پروژه در برابر تغییر شرایط اقتصادی مشخص شود.
مجری طرح‌های زیربنایی وزارت راه و شهرسازی در استان اصفهان تأکید کرد: تحلیل حساسیت از جمله اقداماتی است که برای ارزیابی دقیق‌تر طرح و کاهش ابهام‌های سرمایه‌گذاری انجام می‌شود. بر اساس این بررسی‌ها، وضعیت اقتصادی پروژه در سناریوهای مختلف مورد ارزیابی قرار گرفته است. در ارزیابی این طرح، سه محور اساسی مورد توجه قرار دارد که کاهش زمان سفر، ارتقای ایمنی و بهبود کیفیت جابه‌جایی مسافران از مهم‌ترین آن‌هاست. اجرای پروژه باید بتواند در کنار کاهش مدت سفر، شرایط مطمئن‌تری برای جابه‌جایی مسافران فراهم کند و از نظر اقتصادی نیز برای سرمایه‌گذاران توجیه‌پذیر باشد.
صلواتی با اشاره به همکاری‌های فنی پروژه ادامه داد: در اجرای این طرح، از ظرفیت تخصصی مهندسان داخلی و همکاری با شرکت چینی طرف قرارداد استفاده می‌شود. بهره‌گیری از توان فنی داخلی در کنار همکاری‌های تخصصی، از موضوعات مهم در پیشبرد پروژه به‌شمار می‌رود. برای ارزیابی دقیق‌تر، باید همه شاخص‌های فنی و اقتصادی در کنار یکدیگر بررسی شوند تا بتوان درباره میزان پیشرفت، هزینه‌ها، درآمدها و مزایای اجرای پروژه قضاوت کرد.
اتصال شبکه سریع‌السیر به حمل‌ونقل شهری
وی با اشاره به ضرورت اتصال این خط به شبکه حمل‌ونقل شهری افزود: در طراحی مسیر، ارتباط با شبکه حمل‌ونقل شهرها نیز مورد توجه قرار گرفته است تا مسافران پس از رسیدن به ایستگاه، امکان دسترسی مناسب به دیگر شیوه‌های حمل‌ونقل را داشته باشند. در تهران، موضوع ایجاد دسترسی به ایستگاه‌های شهری و ارتباط با شبکه حمل‌ونقل عمومی مطرح است. همچنین در اصفهان، مطالعات مربوط به اتصال متروی کاوه به ایستگاه قطار سریع‌السیر در حال انجام است تا امکان اتصال شبکه مترو و راه‌آهن فراهم شود.
مجری طرح‌های زیربنایی استان اصفهان بیان کرد: در این زمینه، اتصال به خطوط مترو و ایستگاه‌های شهری باید به‌گونه‌ای طراحی شود که جابه‌جایی مسافران به‌صورت یکپارچه انجام گیرد و استفاده از قطار سریع‌السیر با سهولت بیشتری همراه باشد. اتصال این طرح به مسیرها و ایستگاه‌های دیگر نیز باید در چارچوب مطالعات و برنامه‌ریزی‌های مربوط بررسی شود تا شبکه حمل‌ونقل کشور از ارتباط مؤثرتری برخوردار شود.
قطار سریع‌السیر؛ زمینه‌ساز توسعه و خلق ثروت
صلواتی با اشاره به اهمیت راهبردی این پروژه گفت: فاصله جغرافیایی تنها با احداث یک مسیر ریلی کاهش نمی‌یابد، بلکه توسعه زیرساخت‌های حمل‌ونقل می‌تواند فاصله میان شهرها و فاصله کشور با مسیر توسعه جهانی را نیز کمتر کند. امید است اجرای این طرح بتواند ارتباط میان شهرهایی مانند اصفهان، تهران، مشهد، شیراز، یزد و چهارمحال‌وبختیاری را در چارچوب توسعه شبکه حمل‌ونقل کشور تقویت کند و زمینه‌ساز ایجاد فرصت‌های جدید اقتصادی و فناورانه باشد. این پروژه می‌تواند دروازه‌ای برای خلق ثروت، توسعه فناوری و ایجاد فرصت‌های تازه برای آینده ایران باشد.
انتهای پیام
