فاطمه سفیدی در همایش خانواده سالم که دوشنبه چهارم آبان در دانشگاه پیام نور برگزار شد، با اشاره به اهمیت تصمیم‌گیری آگاهانه برای فرزندآوری اظهار کرد: ازدواج باید آگاهانه باشد و مشاوره پیش از ازدواج از اقدامات ضروری است که نباید نادیده گرفته شود؛ متأسفانه برخی افراد گمان می‌کنند مراجعه به مشاور به معنای داشتن اختلال روانی است، در حالی که این افراد خود از سلامت روان کامل‌تری برخوردارند؛ با این حال، امروزه خوشبختانه از مشاوره‌های پیش از ازدواج اقبال بسیار خوبی می‌شود.
وی افزود: وقتی فرد تصمیم به فرزندآوری می‌گیرد، مقوله فرزندپروری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار می‌شود. والدین هنگام بروز چالش‌ها معمولاً این پرسش را مطرح می‌کنند که آیا مادری شایسته هستند یا توانسته‌اند فرزند خود را به درستی تربیت کنند؟ در این زمینه والدین باید بدانند که نباید انتظار داشته باشند والدینی بسیار خوب و ایده‌آل باشند؛ چرا که ایده‌آل‌گرایی آسیب‌های خود را به همراه دارد و اگر والدین به اندازه «کافی» خوب باشند، کفایت می‌کند.
پذیرش بدون قیدوشرط و مهارت توجه به فرزند
این مدرس دانشگاه با تأکید بر لزوم پذیرش بی‌قیدوشرط فرزندان تصریح کرد: به عنوان والدین خوب باید فرزند خود را بدون قیدوشرط دوست داشته باشیم؛ نباید شرط‌گذاری کنیم که اگر فلان کار را انجام دهی دوستت دارم یا هنگامی که رفتار ناپسندی از کودک سر می‌زند، به او بگوییم «تو بچه خوبی نیستی و من را اذیت می‌کنی» بلکه باید در هر شرایطی به فرزند اطمینان دهیم که دوستش داریم.
سفیدی یکی از کلیدی‌ترین مهارت‌های تربیت کودک را مهارت توجه کردن برشمرد و گفت: برای کودک باید وقت گذاشت. توصیف رفتارهای مثبت فرزند، بازخورد مثبت دادن به آن‌ها و تأیید رفتارهای سازنده، مصداق توجه است که موجب افزایش اعتمادبه‌نفس کودک می‌شود. والدین باید از سرزنش، تحقیر و توهین پرهیز کنند و به جای آن، به فرزند فرصت دهند تا در فضایی آرام دلیل رفتار خود را توضیح دهد؛ چرا که بیان همراه با تحکم و سرزنش، احساس ناامنی ایجاد کرده و مانع بروز احساسات واقعی کودک می‌شود.
وی همچنین بر لزوم گوش دادن فعال تأکید کرد و افزود: گوش دادن فعال به این معناست که فرزند احساس کند تمام توجه ما به اوست؛ انجام همزمان کارهایی نظیر ظرف شستن به معنای عدم توجه است. اگر کودک نمی‌تواند مشکل خود را به زبان بیاورد، می‌توان از او خواست آن را در قالب نقاشی بیان کند یا با پرسش‌های هدایت‌شده و ادامه‌دار، ریشه مشکل را جویا شد.
اصول تشویق، پاداش و مهارت نادیده گرفتن
این روانشناس درباره اهمیت پاداش و تشویق در تربیت فرزند خاطرنشان کرد: پاداش‌ها نباید لزوماً جنبه جایزه مادی داشته باشند، زیرا جایزه دادن مداوم، فرزند را پرتوقع بار می‌آورد؛ بلکه پاداش‌های کلامی، اعتمادسازی، نوازش یا حتی پختن غذای مورد علاقه کودک می‌تواند امنیت و انگیزه ایجاد کند. تشویق باید در شروع یک کار خوب برای ایجاد انگیزه صورت گیرد و برای کار انجام‌نشده نباید تشویق کرد.
وی با اشاره به کاربرد مهارت نادیده گرفتن در مواقع نق‌زدن‌ها، گریه‌های مداوم و بهانه‌گیری‌های کودک گفت: در این مواقع باید مهارت «نادیده گرفتن» را آموخت تا خاموشی رفتار منفی فرزند رخ دهد؛ در این حالت نباید به کودک نگاه کرد، حرف زد یا حتی خشم و ناراحتی را نشان داد، زیرا بروز واکنش احساسی باعث شکست در این روش می‌شود.
سفیدی در پایان با اشاره به نحوه برخورد با مسائل مدرسه و چالش‌های کودکان یادآور شد: هنگامی که فرزندی از مدرسه برمی‌گردد و درباره دعوا با دوستش تعریف می‌کند، با گوش دادن فعال فقط باید همدلی کرد؛ چرا که اغلب بچه‌ها در آن لحظه راهکار نمی‌خواهند، بلکه تنها ناراحت هستند و می‌خواهند کسی با آن‌ها همدلی کند. در مجموع، علت بدرفتاری فرزند هرچه باشد، والدین نقش بسیار مهمی در کنترل و هدایت آن بر عهده دارند.
انتهای پیام
