از تربیت نیروهای جوان و تدبیر در عملیات‌ها تا همراهی با رزمندگان در دشواری‌های جنگ و تأکید بر احترام به مردم، خاطرات سه همرزم این فرمانده شهید، ابعادی از شخصیتی را بازگو می‌کند که یاد و نامش با سنگرهای دفاع مقدس و پیوند عمیق با همرزمانش زنده مانده است.
آنجفی دوم اردیبهشت ۱۳۳۲ در روستای مرزیجران از توابع اراک متولد شد. مسیر زندگی او از کلاس درس و تدریس زبان عربی در دبیرستان‌های اراک آغاز شد، اما با پیروزی انقلاب اسلامی، فعالیت‌های انقلابی و سپس حضور در عرصه دفاع از کشور، مسئولیت‌های تازه‌ای پیش رویش قرار گرفت. او در سال‌های جنگ تحمیلی، مسئولیت‌های مختلفی را در سپاه بر عهده گرفت و به‌عنوان جانشین فرمانده تیپ ۱۷ قم و فرمانده تیپ یکم لشکر ۱۷ علی‌بن‌ابی‌طالب(ع)، در هدایت و سازماندهی نیروهای رزمنده نقش‌آفرینی کرد.
پنجم آبان ۱۳۶۲، پس از مجروحیت در عملیات والفجر ۴ در منطقه پنجوین، زندگی این فرمانده در بیمارستان تبریز با بهترین نوع مرگ که همانا شهادت است پایان یافت؛ اما در خاطرات همراهانش، ابعاد شخصیت او همچنان زنده است.
آنچه از گفته‌های همرزمان شهید آنجفی برمی‌آید، تنها شرح مسئولیت‌ها و حضورش در عملیات‌ها نیست؛ بلکه تصویری از فرمانده‌ای است که برای آماده‌سازی نیروها وقت می‌گذاشت، در موقعیت‌های دشوار تصمیم می‌گرفت و در کنار جدیت نظامی، به اخلاق و رفتار نیروهایش نیز اهمیت می‌داد.
عمو رحیم؛ فرمانده‌ای که فرماندهی را با رفاقت معنا کرد
سعید وفایی، علی جلالی فراهانی و اسماعیل غلامی، احمد سلیم‌آبادی چهار همرزم شهید آنجفی، هر یک بخشی از این تصویر را از دل تجربه‌های مشترکشان بازگو می‌کنند. وفایی از تدبیر او در میدان نبرد و نقش‌آفرینی‌اش در پرورش نیروهای جوان می‌گوید؛ جلالی فراهانی از شیوه آموزش و سازماندهی رزمندگان و اعتمادی یاد می‌کند که فرماندهان به او داشتند؛ غلامی و سلیم‌آبادی با نقل خاطره‌ای از رفتار روزمره «عمو رحیم»، از حساسیت او به رعایت احترام و رفاقت با مردم پرده برمی‌دارد. چهار روایت از سه زاویه متفاوت، فرصتی برای شناخت فرمانده‌ای فراهم می‌کند که اقتدار نظامی‌اش در کنار اخلاق، مردم‌داری و همراهی با رزمندگان معنا پیدا می‌کرد.
تربیت فرماندهان جوان از برجسته‌ترین میراث‌های «عمو رحیم» بود
سعید وفایی، پیشکسوت حوزه ایثار و شهادت و از همرزمان سردار سرلشکر پاسدار شهید رحیم آنجفی، در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به آشنایی خود با این شهید از دوران پیش از پیروزی انقلاب اسلامی اظهار کرد: آشنایی ما در مسجد آخوند واقع در خیابان مولوی اراک شکل گرفت؛ مسجدی که محل حضور و فعالیت جمعی از نیروهای انقلابی بود که بعدها شماری از آنان به شهادت رسیدند. شهید آنجفی در آن دوران دبیر زبان عربی دبیرستان‌های اراک بود.
وی افزود: شهید آنجفی در کنار جمعی از نیروهای انقلابی، از جمله شهید مهدی ثامنی و شهید کاظم ثامنی، در مسجد آخوند فعالیت می‌کرد و پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز خدمت به مردم را در عرصه‌های مختلف دنبال کرد.
از کمک به کشاورزان تا سازماندهی نیروهای انقلابی
وفایی با اشاره به فعالیت‌های شهید آنجفی در سال‌های نخست پس از پیروزی انقلاب اسلامی بیان کرد: در خرداد سال ۱۳۵۸ و در پی فرمان امام خمینی(ره) برای توجه به روستاها و کمک به محرومان، شهید آنجفی گروه‌هایی از نیروهای جوان را سازماندهی می‌کرد و پس از نماز صبح، آنان را برای کمک به کشاورزانی که توان کافی برای برداشت محصولات خود نداشتند، به روستاهای اطراف اعزام می‌کرد.
وی ادامه داد: این اقدامات نشان می‌داد که شهید آنجفی از همان ابتدا، مسئولیت اجتماعی و خدمت به مردم را جدی می‌گرفت و تلاش داشت نیروهای جوان را نیز در این مسیر مشارکت دهد.
تربیت کادر فرماندهی؛ میراث ماندگار شهید آنجفی
این همرزم شهید، یکی از برجسته‌ترین ویژگی‌های آنجفی را توجه به تربیت نیروهای جوان و پرورش کادر فرماندهی دانست و گفت: پس از ورود به سپاه و آغاز جنگ تحمیلی، شهید آنجفی تلاش گسترده‌ای برای آموزش، سازماندهی و آماده‌سازی نیروها انجام داد و با برگزاری دوره‌های آموزشی و برنامه‌های گروهی، زمینه رشد شمار زیادی از نیروهای جوان را فراهم کرد.
وفایی افزود: به گفته من، حدود ۳۰ تا ۴۰ نفر از نیروهایی که در آن دوره تحت آموزش و تربیت قرار گرفتند، به‌تدریج مسئولیت‌های مختلفی از جمله فرماندهی گردان، معاونت گردان و فرماندهی در رده‌های مختلف را بر عهده گرفتند. این موضوع نشان‌دهنده نگاه آینده‌نگر شهید آنجفی به ضرورت تربیت نیروهای توانمند برای ادامه مسیر دفاع و حفظ آمادگی مجموعه بود.
فرمانده‌ای با صلابت نظامی و روحیه‌ای متواضع
وی با اشاره به ویژگی‌های اخلاقی شهید آنجفی اظهار کرد: او فردی خونگرم، زودجوش، صمیمی و بسیار متواضع بود و تا زمان شهادت نیز این روحیه را حفظ کرد. در عین حال، فرمانده‌ای شجاع، باتجربه، مدبر و برخوردار از اقتدار نظامی بود و در موقعیت‌های لازم، قاطعیت خود را نشان می‌داد.
وفایی ادامه داد: آنچه شهید آنجفی را در ارتباط با نیروها متمایز می‌کرد، جمع شدن صلابت فرماندهی با فروتنی و رفتار صمیمانه بود. او با وجود مسئولیت‌های نظامی، خود را از نیروهایش جدا نمی‌دانست و همین ویژگی در ایجاد ارتباط عاطفی و اعتماد متقابل میان او و رزمندگان نقش داشت.
تعهد، شجاعت و پایبندی به ولایت؛ ملاک انتخاب نیروها
این پیشکسوت حوزه ایثار و شهادت با اشاره به شیوه شهید آنجفی در انتخاب و سازماندهی نیروها گفت: در نگاه او، تنها برخورداری از آموزش‌های رسمی یا ویژگی‌های ظاهری نظامی برای پذیرفتن مسئولیت کافی نبود؛ بلکه تعهد به انقلاب اسلامی، شجاعت و پایبندی به آرمان‌ها و ولایت فقیه از معیارهای مهم او در انتخاب نیروها به شمار می‌رفت.
وی افزود: شهید آنجفی تأکید داشت که نیروها باید جایگاه امام خمینی(ره) را به‌عنوان رهبر انقلاب و فرمانده کل قوا درک کنند و در عمل به دستورات ایشان پایبند باشند. از این رو، در واگذاری مسئولیت‌ها، بیش از هر چیز به ظرفیت‌های شخصیتی، شجاعت و میزان تعهد افراد توجه می‌کرد.
مقاومت در پل سابله؛ نمونه‌ای از تدبیر و ایستادگی
وفایی با اشاره به روحیه مقاومت و پایداری شهید آنجفی در شرایط دشوار جنگ بیان کرد: تواضع و استقامت از برجسته‌ترین ویژگی‌های او بود. در شرایطی که نیروها با فشار سنگین دشمن، کمبود آب و غذا و محدودیت مهمات روبه‌رو بودند و شهادت یا مجروحیت همرزمان، شرایط را دشوارتر می‌کرد، شهید آنجفی روحیه خود را حفظ می‌کرد و در کنار نیروها می‌ایستاد.
وی در ادامه، با نقل خاطره‌ای درباره نبرد پل سابله گفت: در آن مقطع، حفظ پل سابله اهمیت راهبردی داشت و اگر این مسیر به دست دشمن می‌افتاد، دستاوردهای عملیات با خطر جدی مواجه می‌شد. شهید آنجفی برای جلوگیری از سقوط پل، تمام توان خود را به کار گرفت و با شناخت موقعیت، تعدادی از نیروهای توانمند را برای مقابله با تانک‌های دشمن اعزام کرد.
وفایی افزود: در جریان این اقدام، شماری از نیروهای اعزامی، از جمله شهید مهدی ثامنی، به شهادت رسیدند. این خاطره، در کنار دیگر روایت‌های همرزمان، نشان‌دهنده اهمیت تصمیم‌گیری، تدبیر عملیاتی و پایداری در شیوه فرماندهی شهید آنجفی است.
فرمانده‌ای که خود در میدان حضور داشت
وی در جمع‌بندی ویژگی‌های شهید آنجفی تأکید کرد: یکی از مهم‌ترین درس‌هایی که از او آموختم، پیوند میان تواضع و مقاومت بود. او در برابر دشواری‌ها استقامت می‌کرد و در عین حال، با نیروهایش رفتاری صمیمانه داشت.
وفایی خاطرنشان کرد: شهید آنجفی از فرماندهانی نبود که تنها از دور دستور بدهد؛ نیروها می‌دانستند وقتی مسئولیتی را تعیین می‌کند، خودش نیز برای انجام آن در میدان حضور دارد و پای کار می‌ایستد. همین روحیه، در کنار شجاعت، تدبیر و توجه به تربیت نیروهای جوان، از او چهره‌ای ماندگار در خاطره همرزمانش ساخته است.
وقتی «عمو رحیم» فرمانده یک محور بود، خیال فرمانده لشکر راحت می‌شد
علی جلالی فراهانی، پیشکسوت دفاع مقدس و از همرزمان سردار سرلشکر پاسدار شهید رحیم آنجفی، نیز با اشاره به نحوه آشنایی خود با این فرمانده شهید اظهار کرد: سال ۱۳۶۱ عضو ثابت بسیج سپاه اراک بودم و به‌عنوان کمک‌مربی و سپس مربی آموزش نظامی فعالیت می‌کردم. شهید آنجفی که مسئولیت‌های عملیاتی سپاه را بر عهده داشت، بر روند آموزش نیروها نظارت می‌کرد و از نزدیک مربیان و فعالیت‌های آموزشی را زیر نظر داشت.
وی افزود: با افزایش اعزام نیروهای استان مرکزی به جبهه‌ها در سال ۱۳۶۲، ظرفیت مراکز گزینش و آموزش در تهران پاسخگوی نیاز موجود نبود. شهید آنجفی با درک این ضرورت، تصمیم گرفت مرکزی برای آموزش نیروهای اعزامی در اراک راه‌اندازی کند.
پادگان امام علی(ع)؛ پایگاهی برای آماده‌سازی رزمندگان
جلالی فراهانی با اشاره به راه‌اندازی مرکز آموزشی شهید آنجفی در روستای مرزیجران گفت: منطقه‌ای به نام باغ اربابی برای این منظور در نظر گرفته شد و پس از انجام اقدامات عمرانی و آماده‌سازی زیرساخت‌ها، این مرکز با عنوان پادگان امام علی(ع) فعالیت خود را آغاز کرد.
وی ادامه داد: پس از آماده‌سازی پادگان، شهید آنجفی مسئولیت فرماندهی پایگاه و آموزش نیروهای بسیجی اعزامی به جبهه را به من سپرد. این مسئولیت باعث شد ارتباط کاری نزدیک‌تری با او داشته باشم و از شیوه مدیریتی و آموزشی‌اش بیشتر شناخت پیدا کنم.
فرمانده‌ای که اعتماد رزمندگان را به دست آورده بود
این جانباز دفاع مقدس با اشاره به ویژگی‌های نظامی شهید آنجفی بیان کرد: در دوره دفاع مقدس، مسئولیت فرماندهی صرفاً یک عنوان نبود، بلکه با عشق به خدمت، مسئولیت‌پذیری و تلاش برای انجام درست مأموریت‌ها معنا پیدا می‌کرد. شهید آنجفی در میان نیروهای سپاه و بسیج از جایگاه مردمی بالایی برخوردار بود و رزمندگان به دلیل ارتباط صمیمانه‌ای که با او داشتند، وی را «عمو رحیم» صدا می‌زدند.
وی افزود: شهید آنجفی در عین مهربانی و صمیمیت، فرمانده‌ای قاطع بود. با نیروها ارتباطی نزدیک داشت، اما در انجام مأموریت‌ها جدیت و انضباط را رعایت می‌کرد و تا زمانی که کار به نتیجه نمی‌رسید، پیگیری را رها نمی‌کرد. در صورت ضرورت نیز با حفظ اصول فرماندهی، برخورد انضباطی انجام می‌داد.
جلالی فراهانی با اشاره به دانش و تجربه این فرمانده شهید گفت: آنجفی از جمله نیروهای تحصیل‌کرده سپاه در آن دوران بود و تجربه معلمی و فعالیت‌های تربیتی، در شناخت روحیات نیروها و نحوه ارتباط با آنان به او کمک می‌کرد. او تجربیات به‌دست‌آمده در جبهه‌های غرب و جنوب را نیز به نیروهای آموزشی و رزمندگان منتقل می‌کرد تا آنان پیش از حضور در میدان نبرد، با الزامات و دشواری‌های آن آشنا شوند.
فرمانده‌ای که از وضعیت پایگاه‌ها غافل نمی‌شد
وی با بیان اینکه شهید آنجفی پیگیری مستمر امور نیروها را از وظایف خود می‌دانست، اظهار کرد: او به پایگاه‌های بسیج سرکشی می‌کرد، روند فعالیت‌ها را می‌سنجید و اگر کمبود یا مشکلی وجود داشت، برای رفع آن پیگیری می‌کرد. هدفش این بود که نیروها علاوه بر آمادگی نظامی، در انجام مسئولیت‌های انقلابی و اجتماعی نیز توانمند باشند.
این پیشکسوت دفاع مقدس ادامه داد: شهید آنجفی در برخورد با مشکلات، روحیه‌ای مقاوم داشت و تلاش می‌کرد با آرامش و تدبیر، دیگران را نیز از نگرانی دور کند. او در کنار توجه به مسائل عملیاتی، برای تقویت روحیه نیروها و انتقال تجربه به نسل جوان اهمیت زیادی قائل بود.
دقت در مأموریت‌ها؛ رمز اعتماد فرماندهان به «عمو رحیم»
جلالی فراهانی با اشاره به شیوه فرماندهی شهید آنجفی گفت: او در اجرای مأموریت‌ها شتاب‌زده عمل نمی‌کرد و تلاش داشت اهداف تعیین‌شده، ملاحظات ایمنی و الزامات عملیاتی به‌درستی رعایت شوند. همین دقت، تجربه و تسلط بر مأموریت‌ها موجب شده بود فرماندهان بالادست با اطمینان به او اعتماد کنند.
وی افزود: در دوره‌ای که شهید آنجفی فرماندهی گردان و سپس تیپ را بر عهده داشت، هر محوری که به او سپرده می‌شد، با اطمینان بیشتری از سوی فرماندهی لشکر دنبال می‌شد؛ چراکه او هم بر اجرای مأموریت تسلط داشت و هم از اعتماد و همراهی نیروهایش برخوردار بود.
«هر که دارد هوس کرب‌وبلا بسم‌الله»؛ خاطره‌ای از شورآفرینی عمو رحیم
این همرزم شهید در بیان خاطره‌ای از شیوه اعزام نیروها به جبهه گفت: یکی از ویژگی‌های به‌یادماندنی شهید آنجفی، توانایی او در ایجاد شور و انگیزه میان جوانان بود. هر بار که به اراک می‌آمد و قصد بازگشت به جبهه را داشت، با صدای بلند شعار «هر که دارد هوس کرب‌وبلا بسم‌الله» را سر می‌داد و جمعی از نیروهای مشتاق نیز با او همراه می‌شدند.
وی ادامه داد: در یکی از شب‌ها، حدود ساعت ۱۲ تا یک بامداد، در آسایشگاه بسیج اراک همراه تعدادی از نیروها استراحت می‌کردیم. قطار شهید آنجفی قرار بود حدود یک ساعت بعد به سمت خوزستان حرکت کند که او وارد بسیج شد و با همان شعار همیشگی، شور و هیجان خاصی در میان بچه‌ها به وجود آورد.
جلالی فراهانی افزود: حضور او موجب شد تعدادی از نیروهای حاضر در آسایشگاه همان نیمه‌شب برای همراهی با او اعلام آمادگی کنند و راهی جبهه شوند. این خاطره برای من نشان می‌دهد که شهید آنجفی چگونه با ارتباط صمیمانه و روحیه اثرگذارش، انگیزه حضور در میدان دفاع را در میان جوانان تقویت می‌کرد.
پیوند محبت و انضباط در مکتب فرماندهی شهید آنجفی
وی در جمع‌بندی ویژگی‌های این فرمانده شهید گفت: شهید آنجفی هم به مسائل نظامی و اجرای دقیق مأموریت‌ها توجه داشت و هم برای تربیت نیروها، تقویت روحیه آنان و انتقال تجربیاتش وقت می‌گذاشت. او در عین قاطعیت، مهربان و مردم‌دار بود و تلاش می‌کرد نیروهای تحت فرمانش با شناخت و آمادگی بیشتری وارد میدان نبرد شوند.
جلالی فراهانی خاطرنشان کرد: آنچه از شهید آنجفی در ذهن همرزمانش باقی مانده، ترکیبی از شجاعت، تجربه، نظم، مسئولیت‌پذیری و ارتباط نزدیک با رزمندگان است؛ ویژگی‌هایی که سبب شد نام «عمو رحیم» برای بسیاری از نیروهای آن دوران، یادآور فرمانده‌ای باشد که هم اعتماد آنان را جلب می‌کرد و هم با رفتار و عملکرد خود، راه انجام مسئولیت را نشان می‌داد.
«عمو رحیم» با اخلاق و مدیریت خود در دل رزمندگان جا داشت
اسماعیل غلامی، پیشکسوت دفاع مقدس و از همرزمان سردار سرلشکر پاسدار شهید رحیم آنجفی، نیز با بیان اینکه آشنایی او با شهید رحیم آنجفی به سال ۱۳۶۰ و دوران فعالیت‌های سپاه بازمی‌گردد، اظهار کرد: تا زمان شهادت این فرمانده، هم در مناطق عملیاتی و امنیتی و هم در شهر با او همراه بودم و از نزدیک با شیوه فرماندهی و رفتار او آشنایی داشتم.
فرمانده‌ای با جاذبه‌ای فراتر از جایگاه نظامی
وی با اشاره به ویژگی‌های شخصیتی شهید آنجفی افزود: تدبیر و مدیریت، روابط عمومی قوی، خاکی بودن، تقوا، خوش‌اخلاقی، خستگی‌ناپذیری، آینده‌نگری و شناخت درست انسان‌ها از ویژگی‌های برجسته او بود. با وجود مسئولیت فرماندهی، رفتارش به‌گونه‌ای نبود که میان او و نیروهایش فاصله ایجاد کند؛ در عین صمیمیت، فرماندهی خود را با جدیت و اقتدار انجام می‌داد.
این پیشکسوت دفاع مقدس با بیان اینکه جاذبه شخصیتی شهید آنجفی بیش از هر چیز در ذهن همرزمانش مانده است، گفت: او در عین جدیت در انجام مأموریت‌ها، برخوردی صمیمانه و دوستانه با نیروها داشت و همین ویژگی باعث می‌شد رزمندگان با علاقه در کنار او باشند. شجاعتش نیز زبانزد بسیاری از رزمندگان استان بود.
غلامی، احترام به مردم را از دیگر خصوصیات شهید آنجفی دانست و تصریح کرد: او در برخورد با مردم، رفتاری محترمانه داشت و به‌جای شعار دادن، تلاش می‌کرد وظیفه خود را به‌درستی انجام دهد. برای او، مسئولیت‌پذیری و خدمت به مردم اهمیت داشت.
ابتکار شهید آنجفی برای تقویت امنیت شهر
وی در ادامه به بخشی از فعالیت‌های شهید آنجفی در حوزه امنیت شهری اشاره کرد و گفت: پس از پیروزی انقلاب اسلامی و در شرایطی که گروه‌های معاند در نقاط مختلف کشور فعالیت داشتند، تأمین امنیت شهر از اهمیت ویژه‌ای برخوردار بود. شهید آنجفی برای تقویت امنیت، طرح ایجاد کمربند امنیتی در ورودی‌های شهر را دنبال کرد.
غلامی افزود: در چارچوب این اقدام، سه ایست بازرسی در مسیرهای فراهان، تهران و ملایر ایجاد شد تا رفت‌وآمدها کنترل و از بروز اقدامات ناامن‌کننده جلوگیری شود. این اقدام از ابتکارهای او در حوزه امنیت شهری بود و در تأمین امنیت نیز مؤثر واقع شد.
خاطره‌ای از حساسیت «عمو رحیم» به احترام مردم
این همرزم شهید آنجفی با یادآوری خاطره‌ای از حضور او در منطقه میدان امام گفت: شهید آنجفی به اسراف بسیار حساس بود و نسبت به رفتار نیروها در برخورد با مردم نیز دقت داشت. یک روز پس از صرف ناهار، او نزد ما آمد و متوجه شد که پس از خوردن غذا و پیاز، قرار است با مردم ارتباط داشته باشیم.
وی ادامه داد: شهید آنجفی با همان لحن صمیمی و در عین حال جدی خود به ما تذکر داد که پیش از برخورد با مردم باید به نظافت و مسواک زدن توجه کنیم و دهانمان بوی نامطبوع ندهد؛ زیرا مردم نباید در برخورد با نیروها احساس ناخوشایندی داشته باشند، بلکه باید از رفتار و برخورد ما احساس احترام و صمیمیت کنند.
غلامی افزود: این خاطره با گذشت سال‌ها همچنان در ذهنم مانده است؛ چراکه نشان می‌داد شهید آنجفی حتی در مسائل به‌ظاهر ساده نیز به نحوه مواجهه نیروها با مردم توجه داشت و معتقد بود رفتار نیروها باید به‌گونه‌ای باشد که مردم به آنان نزدیک شوند، نه اینکه از آنان فاصله بگیرند.
اخلاق و مدیریت؛ مهم‌ترین درس از «عمو رحیم»
وی با اشاره به تأثیر رفتار شهید آنجفی بر روحیه رزمندگان گفت: در مناطق عملیاتی، با وجود دوری از خانواده و دشواری‌های جبهه، نیروها در کنار او کمتر احساس خستگی و غربت می‌کردند. خوش‌اخلاقی و ارتباط صمیمانه‌اش با رزمندگان، فضای همراهی و همدلی ایجاد می‌کرد و در عین حال، مأموریت‌ها نیز با جدیت دنبال می‌شد.
این پیشکسوت دفاع مقدس در پایان، مهم‌ترین درس خود از شهید آنجفی را اخلاق و مدیریت دانست و خاطرنشان کرد: او فرمانده‌ای بود که در کنار برخورد صمیمانه با نیروها، مسئولیت خود را به‌درستی انجام می‌داد. ترکیب اخلاق، شجاعت، مردم‌داری و توانایی مدیریت، از او شخصیتی ساخته بود که همرزمانش با احترام و محبت از او یاد می‌کنند.
ارتباط صمیمانه با رزمندگان، شاخصه فرماندهی «عمو رحیم» بود
احمد سلیم‌آبادی، فرمانده لشکر ۷۱ روح‌الله در دوران دفاع مقدس و از همرزمان سردار شهید رحیم آنجفی، نیز با اشاره به آشنایی خود با شهید آنجفی در سپاه اراک اظهار کرد: در آن دوران، شهید آنجفی مسئول عملیات سپاه اراک بود و دفتر او در محل کانون بسیج سپاه در خیابان امام قرار داشت. رزمندگانی که از جبهه به شهر بازمی‌گشتند، معمولاً برای دیدار با یکدیگر، اطلاع از وضعیت سایر مناطق عملیاتی و پیگیری امور به سپاه مراجعه می‌کردند و دفتر معاونت عملیات شهید آنجفی نیز همواره به روی آنان باز بود.
وی افزود: شهید آنجفی برای رزمندگان احترام ویژه‌ای قائل بود و با آنان ارتباطی صمیمانه داشت. او فقط فرمانده نیروها نبود، بلکه مانند پدری در کنارشان قرار می‌گرفت و از وضعیت و مشکلاتشان باخبر می‌شد. بسیاری از رزمندگان و فرماندهانی که بعدها مسئولیت‌های مهمی بر عهده گرفتند، با همین روحیه و رفتار او ارتباط نزدیک داشتند.
نقش شهید آنجفی در ساماندهی امنیت اراک
این همرزم شهید با اشاره به شرایط امنیتی سال‌های نخست پس از پیروزی انقلاب اسلامی گفت: در سال‌های ۱۳۶۰ و ۱۳۶۱، اراک نیز مانند برخی دیگر از شهرهای کشور با فعالیت گروه‌های مختلف مخالف جمهوری اسلامی مواجه بود. شهید آنجفی با تکیه بر توانایی‌های مدیریتی و تجربه‌های عملیاتی، اطلاعاتی و امنیتی خود و همکاری مجموعه نیروها، در ساماندهی امور و بهبود وضعیت امنیتی شهر نقش مؤثری داشت.
سلیم‌آبادی با بیان اینکه شهید آنجفی از توانایی بالایی در برنامه‌ریزی و سازماندهی نیروها برخوردار بود، افزود: در آن مقطع، تجربه‌های عملیاتی و اطلاعاتی به اندازه امروز در اختیار نیروها نبود، اما او توانست با مدیریت و پیگیری امور، اقدامات مؤثری در این زمینه انجام دهد. در دوران دفاع مقدس نیز از فرماندهان موفقی بود که مسئولیت‌پذیری و تسلطش بر مأموریت‌ها مورد توجه رزمندگان قرار داشت.
فرمانده‌ای که حتی بدون مسئولیت رسمی در عملیات، به میدان می‌رفت
وی یکی از ویژگی‌های برجسته شهید آنجفی را بی‌توجهی به جایگاه و عنوان نظامی در انجام وظیفه دانست و تصریح کرد: گاهی ممکن بود فرمانده‌ای که پیش‌تر مسئولیت‌های بزرگی مانند فرماندهی تیپ یا جانشینی فرماندهی را بر عهده داشت، در یک عملیات مسئولیت رسمی مشخصی نداشته باشد؛ اما شهید آنجفی در چنین شرایطی نیز بدون هیچ‌گونه ملاحظه‌ای، مانند یک رزمنده عادی در میدان حضور پیدا می‌کرد و هر کاری از دستش برمی‌آمد، انجام می‌داد.
سلیم‌آبادی ادامه داد: برای او تفاوتی نداشت که در چه جایگاهی قرار دارد؛ آنچه اهمیت داشت، انجام وظیفه و اطاعت از فرمان امام خمینی(ره) بود. این روحیه نشان می‌داد که مسئولیت‌پذیری و پایبندی به تکلیف، برای او بر عناوین و موقعیت‌های سازمانی اولویت داشت.
خاطره‌ای از حساسیت «عمو رحیم» به آموزش نیروها
فرمانده لشکر ۷۱ روح‌الله در دوران دفاع مقدس در ادامه به خاطره‌ای از یک رزمایش نظامی در سال ۱۳۶۱ اشاره کرد و گفت: در منطقه دربند، در محدوده بالادست پادگان امام علی(ع) و مسیر منتهی به روستای نمک، رزمایشی برگزار می‌شد که مسئولیت برگزاری آن بر عهده من بود. در آن زمان، مسئولیت آموزش نظامی بسیج را داشتم و شهید آنجفی نیز به‌عنوان مسئول عملیات سپاه اراک، پیگیر روند اجرای برنامه بود.
وی افزود: شهید آنجفی با وجود مسئولیت‌های متعدد، با حساسیت زیادی جزئیات طرح رزمایش را بررسی می‌کرد و مرتب به منطقه سر می‌زد. گاهی روزانه دو یا سه بار برای بازدید می‌آمد، طرح را می‌دید و بر اجرای دقیق برنامه‌ها تأکید داشت تا کار به بهترین شکل انجام شود.
سلیم‌آبادی با بیان اینکه شهید آنجفی در جریان این بازدیدها تنها به بررسی گزارش‌ها بسنده نمی‌کرد، گفت: او با نیروها نشست‌وبرخاست داشت و در کنار آنان صبحانه، غذا و عصرانه می‌خورد. این رفتار برای ما بسیار جالب بود؛ زیرا نشان می‌داد در کنار دقت و جدیت در کار، حضور میان نیروها و ارتباط مستقیم با آنان را نیز جدی می‌گرفت. عکس‌هایی از آن دوران و رزمایش هم همچنان موجود است.
اخلاق و رفاقت؛ میراث ماندگار شهید آنجفی
وی با تأکید بر اینکه مهم‌ترین ویژگی شهید آنجفی، پیوند عاطفی و برادرانه او با رزمندگان بود، اظهار کرد: او شجاعت و توانایی بالایی در برنامه‌ریزی داشت، اما آنچه بیش از همه در ذهن من مانده، رفتار صمیمانه‌اش با نیروها و توجهی است که به مسائل و مشکلات آنان نشان می‌داد.
وی افزود: در آن سال‌ها، ساختارهای سازمانی و انضباطی سپاه هنوز به اندازه امروز تکامل پیدا نکرده بود، اما رفتار پدرانه و ارتباط نزدیک فرماندهانی مانند شهید آنجفی، بسیاری از کمبودها را جبران می‌کرد. او با رفتار خود به نیروها انگیزه می‌داد و کاری می‌کرد که احساس کنند فرمانده‌شان در کنار آنان است و دغدغه‌هایشان را می‌شناسد.
این همرزم شهید در پایان خاطرنشان کرد: شهید رحیم آنجفی در عین شجاعت، مدیریت و جدیت در انجام مأموریت‌ها، به جایگاه و مقام دنیوی وابستگی نداشت. آنچه برای او اهمیت داشت، انجام وظیفه، خدمت به رزمندگان و همراهی با آنان بود؛ ویژگی‌هایی که موجب شد یاد او به‌عنوان فرمانده‌ای صمیمی، مسئولیت‌پذیر و مورد اعتماد در خاطره همرزمانش باقی بماند.
به گزارش ایسنا، برآیند گفته‌های سعید وفایی، علی جلالی فراهانی، اسماعیل غلامی و احمد سلیم‌آبادی، تصویری از فرمانده‌ای به دست می‌دهد که شخصیت نظامی‌اش در کنار منش انسانی و ارتباط نزدیک با رزمندگان معنا پیدا می‌کرد.
تدبیر در میدان عملیات، دقت در آموزش و سازماندهی نیروها، پیگیری امور امنیتی و توجه به جزئیاتی که از نگاه بسیاری ممکن بود دور بماند، وجوه مختلف کارنامه شهید رحیم آنجفی است؛ اما آنچه این خاطرات را به یکدیگر پیوند می‌دهد، شیوه حضور او در کنار نیروهایش است؛ فرمانده‌ای که هم در تصمیم‌گیری‌های دشوار مسئولیت می‌پذیرفت و هم در رفتار روزمره، خود را از رزمندگان جدا نمی‌دانست.
در روایت همرزمان، «عمو رحیم» فقط عنوانی صمیمانه برای یک فرمانده نبود؛ نامی برخاسته از رابطه‌ای بود که با اعتماد، همراهی و شناخت متقابل شکل گرفته بود. خاطره بازدیدهای پی‌درپی او از رزمایش، حضورش در کنار نیروها، تأکیدش بر احترام به مردم و آمادگی‌اش برای انجام وظیفه حتی بدون برخورداری از مسئولیت رسمی در یک عملیات، هرکدام گوشه‌ای از این منش را آشکار می‌کند.
بیش از چهار دهه پس از شهادتش در پنجم آبان ۱۳۶۲، آنچه از خلال این روایت‌ها باقی مانده، تنها یاد یک فرمانده در تاریخ دفاع مقدس نیست؛ خاطره مردی است که جایگاهش را در ذهن رزمندگان، با نحوه رفتار و حضوری که در کنار آنان داشت، تثبیت کرد؛ همان «عمو رحیم» که نامش هنوز با خاطره رفاقت و روزهای سنگر همراه است.
انتهای پیام
