به گزارش ایسنا، سلامت مردان یکی از موضوعاتی است که با وجود اهمیت گسترده، در بسیاری از برنامههای رسمی سلامت جایگاه پررنگی ندارد. شرایطی مانند نوع شغل، میزان دسترسی به آموزش، وضعیت اقتصادی و امنیت اجتماعی میتوانند بر طول عمر و کیفیت زندگی مردان اثر بگذارند. مردانی که در محیطهای کاری پرخطر فعالیت میکنند یا از فرصتهای آموزشی و شغلی مناسب محروم هستند، ممکن است بیشتر در معرض بیماری، ناتوانی یا مرگ زودرس قرار بگیرند. بنابراین، برای شناخت وضعیت سلامت مردان، توجه به محیطی که در آن زندگی و کار میکنند ضروری است و نمیتوان همه تفاوتها را تنها با زیستشناسی توضیح داد.
برخی مردان به دلیل شرایطی مانند بیخانمانی، زندانی بودن یا قرار گرفتن در حاشیه جامعه، با دشواریهای بیشتری روبهرو هستند. این وضعیتها میتوانند دسترسی آنان به خدمات درمانی و حمایتهای اجتماعی را محدود کنند و مشکلات سلامت موجود را شدیدتر سازند. از سوی دیگر، انتظارهای اجتماعی درباره اینکه «مرد بودن» چه معنایی دارد نیز ممکن است بر رفتارهای سلامت اثر بگذارد. فشار برای نشان دادن قدرت، نادیده گرفتن آسیبپذیری یا خودداری از درخواست کمک میتواند مانع مراجعه بهموقع به پزشک و دریافت حمایت لازم شود. به همین دلیل، بررسی سلامت مردان فقط به مطالعه بیماریها محدود نمیشود و باید عوامل اجتماعی و ساختاری را نیز دربر بگیرد.
در همین زمینه، پژوهشگران دانشگاه فلیندرز استرالیا و مدرسه پزشکی گرمسیری لیورپول بریتانیا در سه تحقیق جداگانه وضعیت سلامت مردان و عوامل مؤثر بر سلامت نامطلوب و مرگ زودرس آنان را بررسی کردهاند. این پژوهش با تمرکز بر نقش شرایط اجتماعی، ساختارهای قدرت، انتظارات جنسیتی و نفوذ تجاری، به این موضوع پرداخته است که چرا سلامت مردان در سیاستگذاری عمومی کمتر دیده میشود.
برای انجام پژوهش، محققان از دادههای «مطالعه بار جهانی بیماریها» در فاصله سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۳ استفاده کردند. این دادهها امکان مقایسه وضعیت سلامت جمعیتها را در دورههای مختلف فراهم میکنند. پژوهشگران شاخصی به نام «سالهای زندگی تعدیلشده بر اساس ناتوانی» را نیز بررسی کردند. این شاخص، مجموع سالهایی را نشان میدهد که افراد به دلیل بیماری، ناتوانی یا مرگ زودرس از زندگی سالم از دست میدهند. آنان همچنین به عوامل اجتماعی و ساختاری مانند آموزش، اشتغال، حاشیهنشینی و شرایط زندگی توجه کردند تا تصویری گستردهتر از سلامت مردان به دست آورند.
یافتههای پژوهش که در نشریه The Lancet منتشر شدهاند، نشان دادند که در سال ۲۰۲۳، میزان سالهای زندگی سالم از دسترفته در میان مردان ۱۶ درصد بیشتر از زنان بوده است. این نتیجه به آن معنا است که مردان در مجموع با بار بیشتری از بیماری، ناتوانی و مرگ زودرس روبهرو بودهاند. این تفاوت در بسیاری از کشورها با شرایط اجتماعی و ساختاری ارتباط نزدیکی داشته است. اشتغال و آموزش از جمله عواملی معرفی شدهاند که میتوانند بر امید به زندگی و میزان ناتوانی مردان اثر چشمگیری بگذارند.
پژوهشگران تأکید کردهاند که زیستشناسی تنها یکی از عوامل مؤثر بر سلامت مردان است و بخشی از عوامل آسیبزا قابل پیشگیری هستند. انتظارات اجتماعی درباره رفتار مردانه، نظامهای قدرت تحت سلطه مردان و تأثیر منافع تجاری میتوانند به شکلگیری رفتارها و سیاستهایی منجر شوند که سلامت مردان را تهدید میکنند. همچنین، مردانی که در شرایطی مانند زندانی بودن یا بیخانمانی قرار دارند، ممکن است بیش از دیگران از پیامدهای منفی این عوامل آسیب ببینند.
یکی از نکات مهم این بررسی، کمتوجهی تاریخی سیاستگذاران به سلامت مردان است. نخستین سیاست ملی اختصاصی درباره سلامت مردان تا سال ۲۰۰۸ در ایرلند تصویب نشد و پس از آن نیز تنها شمار محدودی از کشورها اقدام مشابهی انجام دادند. محققان معتقدند این خلأ سیاستی میتواند زمینه را برای اثرگذاری شرکتها و افراد بانفوذ در فضاهای مجازی مرتبط با مسائل مردان فراهم کند. در چنین شرایطی، ممکن است برداشت عمومی از مشکلات سلامت مردان به جای تکیه بر شواهد علمی، تحت تأثیر منافع تجاری یا دیدگاههای ایدئولوژیک قرار گیرد.
این مجموعه پژوهشی خواستار آن است که موضوع سلامت مردان در ساختارهای موجود، از جمله پوشش همگانی سلامت و سیاستهای بهداشتی و اجتماعی، جای داده شود. همچنین جمعآوری دادههای دقیقتر ضروری دانسته شده است؛ دادههایی که تفاوتهای میان گروههای مختلف مردان را نشان دهند و مردانی را که به دلایل اجتماعی یا ساختاری به حاشیه رانده شدهاند، نامرئی باقی نگذارند.
از دیدگاه مجریان این تحقیق، توجه به سلامت مردان نباید بهعنوان رقابتی با سلامت زنان یا تلاش برای کاهش نابرابریهای جنسیتی دیده شود و در این خصوص، زمانی پیشرفت بیشتری حاصل میشود که بهبود سلامت مردان بخشی از اهداف عمومی مانند امنیت اقتصادی و انسجام اجتماعی تلقی شود.
انتهای پیام