میرسامان پیشوایی ۱۴ آبان‌ماه، در سیزدهمین اجلاس مسئولان کانون‌های بسیج اساتید دانشگاه آزاد اسلامی با محوریت «نقش دانشگاه مبعوث در ساخت ایران قوی» که در محل هتل نخل مشهد برگزار شد، با اشاره به ضرورت تقویت توان بازدارندگی کشور، اظهار کرد: یکی از الزامات حفظ امنیت و استقلال ایران، افزایش قدرت ملی در ابعاد مختلف است؛ به‌گونه‌ای که هرگونه اقدام خصمانه علیه کشور با هزینه‌های سنگین مواجه شود. تحقق چنین هدفی تنها به حوزه نظامی محدود نیست و علم، فناوری، اقتصاد، فرهنگ و سرمایه اجتماعی نیز از مؤلفه‌های مهم قدرت کشور به شمار می‌روند.
وی با تأکید بر اینکه بسیج اساتید باید ضمن پایبندی به آرمان‌ها و مبانی انقلاب اسلامی، مسائل و کاستی‌ها را با نگاه علمی و کارشناسی بررسی کند، افزود: مأموریت این مجموعه نه توجیه ضعف‌ها و ناکارآمدی‌هاست و نه تضعیف ساختارهای کشور، بلکه باید با شناسایی مشکلات و ارائه راهکارهای عملی، به تکمیل و ارتقای عملکردها کمک کند.
رئیس سازمان بسیج اساتید کشور با اشاره به اهمیت حفظ سرمایه اجتماعی، بیان کرد: حضور و همراهی مردم در مقاطع حساس، ظرفیت ارزشمندی برای کشور ایجاد می‌کند و باید برای استمرار این مشارکت و تقویت همبستگی اجتماعی برنامه داشت. دانشگاهیان نیز در این زمینه وظیفه دارند با تبیین درست مسائل، در افزایش آگاهی عمومی و تقویت امید اجتماعی نقش‌آفرینی کنند.
پیشوایی با بیان اینکه فعالیت بسیج اساتید نباید به صدور بیانیه و موضع‌گیری‌های عمومی محدود شود، اظهار کرد: انتظار می‌رود استادان دانشگاه با تکیه بر تخصص و دانش خود، مسائل واقعی کشور را شناسایی و برای آن‌ها راهکار ارائه کنند. این مجموعه باید از ظرفیت گروه‌های علمی و شبکه‌های تخصصی برای حل مشکلات بهره بگیرد و نتایج فعالیت‌های خود را در عرصه عمل نشان دهد.
وی با اشاره به ضرورت ورود دانشگاهیان به موضوعات اجتماعی، اظهار کرد: در مواجهه با مسائلی مانند حجاب، نمی‌توان تنها به توصیه‌های عمومی بسنده کرد، بلکه لازم است متخصصان علوم اجتماعی، روان‌شناسی و حوزه زنان و خانواده با بررسی ابعاد مختلف موضوع، راهکارهای متناسب با شرایط جامعه ارائه دهند.
رئیس سازمان بسیج اساتید کشور با تأکید بر لزوم به‌روزرسانی مهارت‌های دانشگاهیان، اضافه کرد: دانشگاه‌ها برای ایفای نقش مؤثر در پیشرفت کشور باید از شیوه‌های سنتی فاصله بگیرند و متناسب با تحولات روز، توان علمی و مهارتی خود را افزایش دهند. در این مسیر، آموزش مستمر و فراهم کردن زمینه بهره‌گیری از فناوری‌های جدید برای استادان اهمیت ویژه‌ای دارد.
پیشوایی با تأکید بر ضرورت توجه دانشگاه‌ها به ظرفیت‌های بومی و منطقه‌ای، گفت: پژوهش زمانی اثربخش خواهد بود که به نیاز واقعی جامعه پاسخ دهد و بتواند به تولید دانش کاربردی، فناوری، ثروت و افزایش توانمندی کشور منجر شود. از این رو، لازم است ارتباط میان دانشگاه، صنعت، دستگاه‌های اجرایی و بخش‌های مختلف جامعه تقویت شود. دانشگاه مبعوث باید در تحولات جامعه نقش راهبر داشته باشد، مسائل را پیش‌بینی کند، برای آینده برنامه ارائه دهد و در حل مشکلات کشور پیشگام باشد.
وی همچنین بر ضرورت گسترش ارتباطات علمی و دیپلماسی دانشگاهی تأکید کرد و گفت: ارتباط با استادان و مراکز علمی کشورهای دیگر، به‌ویژه کشورهای اسلامی، می‌تواند زمینه تبادل تجربه و تقویت همکاری‌های علمی را فراهم کند. ارتباط دانشگاهیان ایران با استادان کشورهای عراق، قزاقستان و جمهوری آذربایجان از جمله ظرفیت‌هایی است که می‌توان در مسیر توسعه تعاملات علمی از آن بهره گرفت.
ضرورت تحول فعالیت‌های فرهنگی و رسانه‌ای دانشگاه‌ها
حجت‌الاسلام سیدمجید قریشی، رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی نیز در بخش دیگری از این مراسم، با اشاره به جایگاه تاریخی ایران در تحولات منطقه و جهان، اظهار کرد: آنچه امروز در قالب حرکت انقلاب اسلامی جریان دارد، صرفاً یک حرکت معمولی و برخاسته از اراده‌های فردی نیست، بلکه حرکتی است که در بستر تحولات تاریخی و اعتقادی شکل گرفته و می‌تواند زمینه‌ساز تغییرات گسترده‌تری در آینده باشد.
وی با بیان اینکه وظیفه امروز فعالان دانشگاهی، تبیین مسیر حق و دعوت جامعه به آن است، اضافه کرد: برنامه‌های فرهنگی دانشگاه‌ها باید متناسب با اقتضائات زمانی طراحی شوند. اساتید بسیجی ظرفیت قابل توجهی برای اثرگذاری در این عرصه دارند. با توجه به حضور نزدیک به ۲۰ هزار استاد بسیجی در دانشگاه آزاد اسلامی، اگر هر استاد بخشی از ظرفیت کلاس درس و فعالیت علمی خود را به تبیین مسائل مورد نیاز جامعه اختصاص دهد، می‌توان در مقیاسی گسترده بر مخاطبان دانشگاهی اثر گذاشت.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی با تأکید بر ضرورت پرهیز از اختلافات و حاشیه‌های درون‌گروهی، بیان کرد: در شرایطی که باید ظرفیت‌ها برای مواجهه با مسائل اصلی جامعه متمرکز شود، نباید انرژی مجموعه‌های دانشگاهی صرف اختلافات و مسائل کم‌اهمیت شود. ایجاد ارتباط میان نیروهای فعال، شناسایی ظرفیت‌های موجود و جلوگیری از پراکندگی توان مجموعه‌ها از ضرورت‌های فعالیت تشکیلاتی است.
پرهیز از فعالیت‌های تکراری و تقویت هم‌افزایی فرهنگی
قریشی با تأکید بر ضرورت توجه به زبان و ادبیات نسل جدید دانشجویان، گفت: دانشجوی امروز با زبان رسانه رشد کرده و نمی‌توان انتظار داشت که صرفاً با روش‌های سنتی و ادبیات گذشته با او ارتباط برقرار کنیم. اگر برنامه‌های فرهنگی و محتوایی متناسب با ذائقه و شیوه دریافت اطلاعات نسل جدید طراحی نشوند، امکان اثرگذاری کاهش پیدا می‌کند.
وی ادامه داد: بخش مهمی از ظرفیت علمی دانشگاه‌ها هنوز به شکل مؤثر وارد عرصه رسانه نشده است. لازم است اساتید بسیجی نیز مهارت‌های رسانه‌ای خود را ارتقا دهند و متناسب با نیازهای جامعه به تولید محتوا بپردازند. در این راستا، ما اجرای طرح کنشگری رسانه‌ای را در دستور کار قرار دادیم که بر اساس آن، مجموعه‌ای از درس‌ها و محتوای آموزشی برای فعالیت رسانه‌ای آماده شده است. تاکنون حدود ۳۰۰ محتوای آموزشی در این طرح تهیه شده و سامانه‌ای نیز برای ساماندهی و دسته‌بندی این مطالب در نظر گرفته شده است.
وی ادامه داد: استادانی که در حوزه رسانه فعالیت دارند باید ظرفیت خود را تقویت کنند و استادانی نیز که به این عرصه علاقه‌مند هستند، اما تجربه کافی ندارند، باید آموزش ببینند. هر استاد می‌تواند متناسب با رشته تخصصی خود، موضوعات مهم و مورد نیاز جامعه را انتخاب کند و با کمک دانشجویان علاقه‌مند به فعالیت رسانه‌ای، آن‌ها را در قالب کلیپ، ویدئو، متن و سایر قالب‌های قابل استفاده در فضای مجازی منتشر کند.
رئیس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی با اشاره به نقش روایت‌سازی در تحولات بین‌المللی، بیان کرد: امروز برخی جریان‌ها با استفاده از ابزارهای رسانه‌ای و حتی قالب‌های ادبی و داستانی، به دنبال ارائه روایت‌های خاص از مسائل دینی و اعتقادی هستند. در چنین شرایطی، دانشگاهیان نباید نسبت به این تولیدات بی‌تفاوت باشند، بلکه باید با مطالعه، پژوهش و تحلیل، ابعاد فکری و اهداف احتمالی این آثار را بررسی و برای مخاطبان تبیین کنند.
قریشی همچنین با اشاره به ظرفیت‌های فرهنگی و هویتی ایران، اظهار کرد: نباید میان هویت اسلامی و هویت ملی تقابل ایجاد کرد. میراث ادبی و تاریخی ایران از جمله شاهنامه فردوسی، ظرفیت مهمی برای انتقال مفاهیم فرهنگی، اخلاقی و هویتی به نسل جدید دارد و می‌توان از این آثار برای تقویت پیوند دانشجویان با فرهنگ ایرانی و مفاهیم دینی بهره گرفت.
وی افزود: فردوسی به عنوان حکیمی که در بستر تاریخی خود به حفظ هویت و زبان ایرانی توجه داشت، میراث ارزشمندی از خود برجای گذاشته است. دانشگاه‌ها باید این ظرفیت‌ها را به شکل فعال وارد برنامه‌های فرهنگی کنند و اجازه ندهند دانشجویان صرفاً مصرف‌کننده برنامه‌ها باشند.
وی همچنین بر ضرورت توجه به موضوع عفاف و حجاب در محیط‌های دانشگاهی تأکید کرد و گفت: این موضوع باید در دانشگاه‌ها مورد توجه جدی قرار گیرد و زمینه رعایت آن فراهم شود. البته برخوردهای تنش‌زا و ایجاد درگیری راهکار مناسبی نیست، اما نباید در برابر آسیب‌ها و مسائل مرتبط با این حوزه نیز بی‌تفاوت بود.
انتهای پیام
