به گزارش ایسنا، حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی ایمانی‌پور- رئیس سازمان فرهنگ و ارتباطات- امروز (۱۶ آبان) در نشست فراخوان دومین دوره جایزه جهانی شهید صدر که در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی برگزار شد، با اشاره به اینکه دومین دوره این جایزه با شعار "از نوآوری علمی تا عرضه جهانی اندیشه" و با تمرکز بر ارائه بین‌المللی نظریه‌ها و نوآوری‌های علوم انسانی اسلامی برگزار می‌شود، اظهار کرد: جوایز علمی معمولاً عهده‌دار شناسایی و تقدیر از نظریه‌ها هستند، اما برای ارائه جهانی این نظریات آن‌گونه که لازم است برنامه‌ریزی نشده و نقطه تمایز جایزه صدر، تلاش برای عرضه بین‌المللی نظریاتی است که تولید می‌شود.
وی با تأکید بر ظرفیت جمهوری اسلامی ایران در عرصه علمی افزود: امروز بیش از گذشته، جمهوری اسلامی ایران ظرفیت‌های علمی خوبی دارد و فرصت مناسبی فراهم شده است. هدف‌گذاری انقلاب اسلامی رسیدن به تمدن نوین اسلامی است و تمدن نوین اسلامی نیازمند یک نظام فکری، مکتب فکری و ایدئولوژی است؛ از این رو حوزه‌های علمیه در درجه اول موظف‌اند این نظام فکری را منقح کنند و در عرصه جهانی ارائه دهند.
معاصرت؛ از مسئله‌شناسی تا پاسخ به چالش‌های جهانی
ایمانی‌پور در بخش دیگری از سخنان خود بر ضرورت مسئله‌محور کردن پژوهش‌ها تأکید کرد و گفت: ما اعتقاد داریم اسلام قدرت پاسخگویی به همه چالش‌های جهان معاصر را دارد؛ باید تلاش کنیم اول مسئله‌شناسی کنیم و بعد پژوهش‌هایمان را مسئله‌محور کنیم. معاصرت صرفاً پاسخ به پرسش‌های معاصر نیست؛ معاصر اندیشیدن لازم است تا حرف ما شنیده شود و سخنانمان مؤثر باشد.
بر اساس اعلام دبیر جایزه، دومین دوره این رویداد در هشت حوزه اصلی علوم انسانی و اسلامی برگزار می‌شود و موضوعاتی از اخلاق، تعلیم و تربیت و سبک زندگی تا اقتصاد اسلامی را پوشش می‌دهد. علاوه بر این، دو بخش ویژه نیز پیش‌بینی شده است؛ بخش نخست، بخش ویژه نوآوری در اندیشه‌های شهید صدر که مانند دوره گذشته برگزار می‌شود و بخش دوم، بخش ویژه‌ای که امسال افزوده شده و به آراء و نظریات نوآورانه رهبر شهید اختصاص دارد. دبیر جایزه، شخصیت مورد اشاره در این بخش را یکی از اسلام‌شناسان برجسته دوران معاصر توصیف کرد و گفت که احصا و عرضه آرای وی می‌تواند برای مخاطبان بین‌المللی جذاب باشد. به این ترتیب، جایزه در مجموع در ۱۰ بخش برگزار می‌شود.
وی با اشاره به تشکیل کمیته‌های تخصصی برای همه بخش‌ها گفت: مسئولان کمیته‌های تخصصی افراد برجسته فکری حوزوی هستند؛ از رؤسای دانشکده‌ها و دانشگاه‌ها گرفته تا برخی دبیران جوایز مشابه. دبیر جایزه همچنین از تفاوت مهم امسال با دوره گذشته خبر داد و افزود: امسال جایزه با مشارکت حوزه علمیه قم برگزار می‌شود. به گفته وی، مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه سراسر کشور ظرفیت بی‌بدیلی برای این رویداد است و گفتگوهایی با حوزه‌های علمیه برجسته کشور از جمله اصفهان، مشهد و تبریز انجام شده است.
حضور بین‌المللی و بخش جوانان
ایمانی‌پور با اشاره به ابعاد بین‌المللی این رویداد گفت: علاوه بر ایران، کشور عراق با مرکزیت نجف و بهره‌مندی از حوزه علمیه کربلا، همچنین پاکستان، هندوستان، بحرین و لبنان از جمله کشورهایی هستند که برای مشارکت در این جایزه در نظر گرفته شده‌اند. تلاش می‌کنیم از میان برجستگان این کشورها افرادی را انتخاب کنیم. وی همچنین از بخش جوانان خبر داد و گفت: اندیشمندانی که صاحب نظریه یا نوآوری ارزشمند هستند و زیر ۴۰ سال سن دارند، می‌توانند در این بخش مشارکت کنند. به گفته وی، برای این افراد بخش ویژه‌ای تدارک دیده شده و در صورت شناسایی ظرفیت‌ها، آمادگی وجود دارد که در سال‌های بعد پژوهانه‌هایی برای عرضه سریع‌تر نظریات آنان اختصاص یابد.
سه مسیر دریافت آثار
وی در تشریح نحوه دریافت آثار گفت: دریافت آثار از سه مسیر انجام می‌شود؛ نخست سامانه دبیرخانه جایزه به نشانی WWW.SADRPRIZE.IR، دوم شناسایی افراد برجسته از طریق جوایز و مؤسسات علمی مانند جایزه کتاب سال حوزه و جشنواره علامه حلی، و سوم جذب فعال؛ که در روش جذب فعال، دبیرخانه و اعضای کمیته‌های تخصصی به سراغ اندیشمندانی می‌روند که صاحب رأی و نظریه هستند اما به‌طور طبیعی خود را عرضه نمی‌کنند. وی ابراز امیدواری کرد که این جایزه به یک جریان پایدار تبدیل شود و بتواند پاسخ‌های مناسب اسلامی به پرسش‌ها و چالش‌های جهانی در حوزه‌هایی مانند حکمرانی، حقوق بشر، محیط زیست و سبک زندگی ارائه کند.
جایزه جهانی شهید صدر؛ از نظریه‌پردازی حوزوی تا صدور جهانی گفتمان انقلاب اسلامی
در ادامه نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین حسینی‌کوهساری- معاون امور بین‌الملل حوزه‌های علمیه- این ابتکار را ارزنده و راهبردی توصیف کرد و گفت: این رویداد در مجموعه برنامه‌های سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و با همراهی گسترده استادان حوزوی و دانشگاهی، می‌تواند زمینه هم‌نشینی علمی حوزه و دانشگاه در عرصه نظریات علوم اسلامی را فراهم کند.
وی با اشاره به شرایط بین‌المللی افزود: ما در عرصه بین‌الملل در یک دوران گذار و دوران پرچالش قرار داریم و تحولات جهان به سمت عبور از یک نقطه عطف و گذار تاریخی در حال سپری شدن است. امروز چشمان زیادی متوجه کشور ما، انقلاب اسلامی و نظام ماست تا ببینند در جمهوری اسلامی چه اتفاقاتی رقم می‌خورد.
حسینی‌کوهساری با بیان اینکه نگاه‌ها به انقلاب اسلامی عمدتاً معطوف به ابعاد سیاسی، قدرت نظامی و جبهه مقاومت بوده است، تصریح کرد: انقلاب ما ذاتاً یک انقلاب گفتمانی، معرفتی و فرهنگی است و امروز در عرصه بین‌الملل تشنگی وجود دارد برای اینکه قدرت نرم جمهوری اسلامی در کنار قدرت سخت آن جویا شود.
وی با اشاره به گفتمان‌های جهانی اسلام گفت: انقلاب اسلامی مبتنی بر گفتمان اسلام ناب، اسلام جامع و اسلام تمدنی و مبتنی بر آموزه‌های پیامبر مکرم اسلام و تعالیم اهل بیت(ع) است. در کنار گفتمان مقاومت، گفتمان‌هایی مانند عدالت، فطرت، کرامت انسانی، عقلانیت، معنویت، خلافت انسان و جبهه واحد توحیدی وجود دارد و مسئولیت ما معرفی این گفتمان‌های جهانی اسلام به دنیاست.
معاون امور بین‌الملل حوزه‌های علمیه با اشاره به پیشرفت‌های حوزه علمیه پس از انقلاب اسلامی گفت: امروز حوزه‌های علمیه در میان مجامع علمی دنیا یکی از تخصصی‌ترین مجموعه‌های آموزش عالی دینی است. کمتر مجموعه‌ای در دانشگاه‌های بزرگ اسلامی و دینی دنیا یافت می‌شود که در عرصه علوم انسانی و اسلامی بالای ۳۰۰ رشته، گرایش و تخصص را اجرا کند. وی افزود: ذیل این تخصص‌ها، تا ۱۲ هزار استاد، بیش از ۶ هزار پژوهشگر و قریب ۳۰ انجمن علمی و تخصصی در عرصه‌های مختلف مشغول فعالیت هستند و گفتمان‌ها و نظریات متعددی در عرصه‌های دینی در حوزه‌های علمیه محل بحث و نظر است.
حسینی‌کوهساری گفت: برخلاف برخی جشنواره‌ها که روز اختتامیه پایان برنامه است، برای ما روز انتخاب برگزیدگان آغاز برنامه‌هاست. این نظریات در قالب نشست‌های متعدد، رونمایی از کتاب‌ها، گفتگوهای بین‌المللی و کرسی‌های نقد و اندیشه در جای جای دنیا معرفی می‌شوند. این رویداد حقیقتاً یک رویداد بین‌المللی است؛ زیرا پس از آن، ده‌ها و شاید صدها رویداد در کشورهای مختلف با محوریت نمایندگان فرهنگی جمهوری اسلامی برگزار می‌شود و این فرایند با همکاری نهادهای بین‌المللی روندی رو به رشد خواهد داشت.
حوزه علمیه هیچ‌گاه تولید اندیشه را تعطیل نکرده است
در بخش دیگری از این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین فرهاد عباسی- معاون پژوهش مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه کشور- با تقدیر از برگزارکنندگان و اصحاب رسانه گفت: حوزه علمیه هیچ‌گاه تولید اندیشه و نظریه را تعطیل نکرده است. فقاهتی که حوزه علمیه بر پایه آن از عصر امام صادق(ع) شکل گرفت و فلسفه‌ای که بنیاد تفکر عقلانی در حوزه است، همواره بر پایه تولید نظریه‌های جدید استوار بوده است.
وی با اشاره به پویایی فقه و فلسفه در حوزه علمیه افزود: فقه پویا و فلسفه پویا همواره در صدد ارائه اندیشه محکم و بنیادین مبتنی بر مبانی معرفتی دینی در تمام عرصه‌های زندگی بشر بوده‌اند. امروز به برکت انقلاب اسلامی، دین و مکتب تشیع پاسخگویی خود را در عرصه‌های متنوع زندگی بشر به خوبی نشان داده است.
معاون پژوهش مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه کشور تصریح کرد: امروز رسالت حوزه علمیه، پژوهشگاه‌ها و پژوهشگران حوزوی بیش از پیش به سمت پاسخگویی به نیازهای تمدن نوین بشری گرایش پیدا کرده و پرسش‌های فراوانی نه محدود به داخل ایران، بلکه در تمام دنیا به سمت ایران، انقلاب اسلامی و حوزه‌های علمیه سرازیر شده است. وی گفت: در شرایطی که سیطره و هژمونی تفکر غرب و ماتریالیستی به ظاهر بر همه جا مستولی شده بود، امروز ندای دیگری در مقابل آن قرار گرفته و نشان داده که راه دیگری و پاسخ دیگری که نتیجه‌بخش هم هست وجود دارد.
عباسی با ابلاغ سلام و آمادگی مدیریت حوزه‌های علمیه و شورای عالی حوزه‌های علمیه اظهار کرد: حوزه علمیه آماده است و افتخار می‌کند که در این فعالیت ارزشمند علمی مشارکت خود را اعلام کند. وی با اشاره به ظرفیت‌های علمی حوزه گفت: بیش از ۱۰۰ مجله علمی دارای رتبه معتبر از سوی حوزه‌های علمیه، انجمن‌های علمی در بیش از ۲۵ رشته متنوع علمی، بیش از ۷۰ پژوهشکده، مرکز پژوهشی و پژوهشگاه معتبر در سطح حوزه‌های علمیه قم و شهرهایی مانند تهران، اصفهان و خراسان، رویدادهایی مانند کتاب سال حوزه و جشنواره علامه حلی و طرح گفتمان انقلاب اسلامی با بیش از ۵۰۰۰ اثر، از جمله ظرفیت‌های امروز حوزه علمیه است.
جایزه صدر؛ هموارسازی حکمرانی دینی
وی حضور حوزه علمیه در این جشنواره را یک رسالت در استمرار وظیفه ذاتی حوزه دانست و گفت: از همه پژوهشگران و نظریه‌پردازان حوزوی دعوت می‌کنم این جایزه جهانی صدر را یک فرصت بی‌نظیر بدانند تا از این مسیر، خود و اندیشه خود را که در بستر حوزه پدید آمده است، به جهان و عرصه بین‌الملل عرضه کنند. معاون پژوهش مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه کشور افزود: از مدیران و مراکز علمی حوزه‌های علمیه نیز دعوت می‌کنیم برای همراهی و ارسال آثار فاخر خود به این جشنواره مشارکت کنند و از اصحاب رسانه می‌خواهیم روایت بین‌المللی تولیدات حوزه علمیه را برجسته کنند.
وی تأکید کرد: حوزه علمیه امروز یک نهاد در کنج حجره یا یک مدرسه نیست، بلکه کانون تولید اندیشه، فرهنگ و تربیت و میدان پژوهشگران و اندیشمندان حوزوی است. نگاه ما به این جایزه صرفاً یک رویداد علمی نیست، بلکه هموارسازی حکمرانی دینی است که باید دنیا را پیش از عصر ظهور و تحقق آرزوی بلند بشریت یعنی مهدویت برای آن آماده کرد.
عباسی با اشاره به روایتی علوی با مضمون العلم سلطان گفت: راهبردی که رهبری معظم انقلاب فرمودند، در پرتو تولیدات علمی به ویژه در عرصه علوم انسانی و اسلامی شکل خواهد گرفت و به عنوان نرم‌افزار قدرت نظامی و نرم‌افزار فناوری‌های نوین ایفای نقش خواهد کرد. امیدواریم با ایفای نقشی ارزشمند در این جایزه جهانی، شاهد تحقق این آرزوها باشیم.
حوزه علمیه می‌تواند پاسخگوی پرسش‌های جهان معاصر باشد
عباسی با قدردانی از تلاش‌های سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در شکل‌گیری این رویداد اظهار کرد: حوزه‌های علمیه همواره بر تولید اندیشه و نظریه تأکید داشته‌اند و فقاهت که از عصر امام صادق(ع) بنیان‌گذاری شده، بر پایه پویایی و تولید نظریه‌های جدید استوار بوده است. وی افزود: فلسفه و تفکر عقلانی در حوزه‌های علمیه نیز هیچ‌گاه در دانش‌های گذشته متوقف نمانده و همواره در مسیر تولید اندیشه‌های نو حرکت کرده است. فقه، فلسفه و تفکر دینی در پی تسری اندیشه‌های بنیادین و مبتنی بر معرفت دینی به همه عرصه‌های زندگی بشر هستند.
معاون پژوهش حوزه‌های علمیه با اشاره به ظرفیت دین و مکتب تشیع برای پاسخگویی به مسائل مختلف زندگی بشر تصریح کرد: امروز به برکت انقلاب اسلامی، دین و مکتب تشیع و جعفری توانسته‌اند ظرفیت پاسخگویی خود را در عرصه‌های متنوع زندگی انسان نشان دهند. عباسی ادامه داد: با توجه به تحولات امروز، رسالت حوزه‌های علمیه، پژوهشگاه‌ها، مراکز پژوهشی حوزوی و پژوهشگران بیش از گذشته معطوف به پاسخگویی به نیازهای تمدن نوین بشری شده است. پرسش‌های فراوانی نیز نه‌تنها در داخل ایران، بلکه در سراسر جهان درباره انقلاب اسلامی، جمهوری اسلامی و حوزه‌های علمیه مطرح می‌شود.
وی با بیان اینکه پاسخگویی مناسب به این پرسش‌ها و عرضه درست آنها به مخاطبان جهانی اهمیت فراوانی دارد، گفت: مخاطبان بسیاری در تعامل با مکاتب، ادیان و جریان‌های فکری مختلف، پاسخ پرسش‌های خود را نیافته‌اند. در شرایطی که تفکر غربی و مادی‌گرایانه ظاهراً بر جهان سیطره داشته، انقلاب اسلامی ندای دیگری را مطرح کرده و نشان داده است که راه و پاسخ دیگری نیز وجود دارد.
معاون پژوهش حوزه‌های علمیه با اعلام آمادگی این مجموعه برای مشارکت در جایزه جهانی صدر اظهار کرد: به نمایندگی از مراکز پژوهشی و پژوهشگران حوزه اعلام می‌کنیم که حوزه‌های علمیه آماده‌اند با تمام ظرفیت در این رویداد مشارکت کنند. وی با اشاره به ظرفیت‌های علمی شکل‌گرفته در حوزه‌های علمیه پس از انقلاب اسلامی افزود: مدیریت و شورای عالی حوزه‌های علمیه در این مسیر ظرفیت‌های فراوانی ایجاد کرده‌اند و حوزه امروز با حوزه دهه‌های گذشته تفاوت‌های بسیاری دارد که فعالیت بیش از ۱۰۰ مجله علمی از جمله نمونه‌های آن است.
عباسی از پژوهشگران و نظریه‌پردازان حوزوی دعوت کرد جایزه جهانی صدر را فرصتی بی‌نظیر برای عرضه اندیشه‌های خود به جهان بدانند و گفت: اندیشه‌هایی که در بستر حوزه‌های علمیه شکل گرفته‌اند، سرمایه و افتخار این مجموعه هستند و می‌توانند از مسیر این جایزه در سطح بین‌المللی معرفی شوند. وی همچنین از مدیران و مراکز علمی حوزه‌های علمیه خواست در این رویداد همراهی کرده و آثار فاخر خود را ارسال کنند و خطاب به اصحاب رسانه افزود: از رسانه‌ها انتظار داریم روایت بین‌المللی تولیدات علمی حوزه‌های علمیه را برجسته کنند.
حوزه دیگر نهادی در کنج حجره و مدرسه نیست
معاون پژوهش حوزه‌های علمیه با تأکید بر تغییر جایگاه و کارکردهای حوزه در روزگار کنونی خاطرنشان کرد: حوزه علمیه امروز صرفاً نهادی در کنج حجره یا یک مدرسه نیست، بلکه کانون تولید اندیشه، فرهنگ و تربیت میدانی پژوهشگران و اندیشمندان حوزوی است. عباسی با اشاره به ضرورت توجه به حکمرانی دینی در فعالیت‌های علمی حوزه گفت: نگاه ما به این جایزه صرفاً برگزاری یک رویداد جهانی نیست، بلکه هدف، زمینه‌سازی برای حکمرانی دینی و آماده‌سازی جهان برای تحقق آرمان بلند بشریت، یعنی مهدویت و عصر ظهور است.
وی با اشاره به اهمیت تولید علم در اقتدار کشور بیان کرد: راهبرد العلم السلطان در پرتو تولیدات علمی، به‌ویژه در عرصه علوم انسانی و اسلامی، تحقق پیدا می‌کند. این تولیدات علمی می‌توانند به‌عنوان نرم‌افزار قدرت نظامی و فناوری‌های نوین عمل کنند و امیدواریم با ایفای نقشی مؤثر در جایزه جهانی صدر، در این مسیر گام برداریم.
جایزه جهانی صدر؛ تلاش برای تبدیل تولید فکر و نظریه به یک ارزش عمومی/ نقش سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی در دیپلماسی تمدنی و علمی
در ادامه حجت الاسلام رفعتی- دبیر جایزه - با استناد به بیانات رهبر شهید در دیدار با مسئولان این سازمان، بر ضرورت تولید فکر و نظریه در حوزه و دانشگاه تأکید شد و اعلام گردید: باید تولید فکر و نظریه در حوزه و دانشگاه به یک ارزش عمومی بدل شود تا نظریه به عمل تبدیل گردد و سخن نوآوران شنیده شود.
وی با اشاره به بیانات رهبر شهید مبنی بر اینکه «اگر ما بتوانیم در صحنه فکر و فرهنگ کار شایسته انجام دهیم، همه تهدیدهای مادی دنیا خنثی خواهد شد»، تصریح کرد: فریادهای تهدیدآمیزی که امروز از آن سوی دنیا سر داده می‌شود تا افراد را بترساند، در نطفه خفه خواهد شد و هیچ بمب اتمی و هیچ لشکرکشی برای ما تهدید نخواهد بود. در همین راستا، تأکید شد که در صحنه فکر و فرهنگ باید کار بیشتری انجام شود و پس از شناسایی ضعف‌ها، راه‌حل‌ها نیز پیدا شود.
وی افزود: سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی به عنوان متولی دیپلماسی تمدنی و دیپلماسی علمی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران، علاوه بر وظیفه دیپلماسی فرهنگی و علمی، مأموریت عرضه و نشر معارف اسلامی و علوم برخاسته از مبانی اسلامی و دانش حوزوی را بر عهده دارد و در این عرصه با جدیت وارد شده است.
وی گفت:جایزه جهانی صدر دو فرایند اصلی را دنبال می‌کند؛ نخست، کشف نظریه و هسته مرکزی نظریه‌های شایسته ارائه جهانی که نقطه تمایز این جایزه است و به نوعی نظارت بر صادرات علم و فرهنگ محسوب می‌شود، و دوم، انتشار و عرضه بین‌المللی انبوه دانش ذخیره‌شده در حوزه علوم اسلامی که تاکنون آن‌گونه که شایسته است منتشر نشده است. در همین زمینه، کمیته ششم با عنوان کمیته تعلیم و تربیت، اخلاق و روانشناسی اسلامی در حوزه علوم انسانی برای سال آینده برنامه‌ریزی شده است.
رفعتی گفت: بر اساس اعلام، سه راهکار اصلی برای عرضه بین‌المللی این آثار در نظر گرفته شده است؛ نخست، ظرفیت ترجمه به زبان‌های مختلف و بومی‌سازی، دوم، ایجاد ارتباط با ناشران و مراکز خارج از کشور و چاپ کتاب در ایران و حوزه، و سوم، بهره‌گیری از شبکه ارتباطی رایزنان فرهنگی برای معرفی هدفمند این آثار در مراکز فرهنگی هدف. در این مسیر، انتشارات سازمان و اداره کل همکاری‌های سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی نقش مهمی ایفا می‌کنند.
انتهای پیام
